ในตลาดผู้คนคับคั่ง รายล้อมไปด้วยผู้คนค้าขาย บ้างแบกะดิน บ้างนั่งบนแคร่ บ้างก็ตั้งโต๊ะขาย นิลน้อยเดินไปทางนั้นทีทางนี้ทีด้วยความอยากรู้อยากเห็น ในมือถือกล้วยปิ้งอยู่ไม้หนึ่ง พลอยเห็นแล้วก็ไม่ชอบใจนัก จึงดุคนเป็น้องให้เรียนรู้มารยาทที่ดี
"พ่อนิล กินให้เสร็จเสียก่อนค่อยเดิน มานั่งกงนี้" เธอเอ่ย พลางนำไปที่แคร่ไม้ว่างใกล้ๆ
"ขอรับ คุณพี่พลอย" ฝ่ายนิลเองไม่ได้รู้สึกไม่ดีแต่อย่างใด เด็กน้อยเดินตามเตาะแตะแล้วนั่งลงบนแคร่ พลางเล็มกินกล้วยปิ้งอย่างเอร็ดอร่อย
"อร่อยหรือไม่เ้าคะ คุณนิล" เรืองยิ้มบางๆ มองดูนิลอย่างรักใคร
"อร่อยมาก พี่เรืองกินไหม" เด็กน้อยยื่นไม้กล้วยปิ้งในมือให้แก่เรือง แต่อีกฝ่ายกลับส่ายหน้าปฏิเสธ
"บ่าวไม่กินเ้าค่ะ เห็นคุณนิลกินแล้วบ่าวก็มีความสุขเ้าค่ะ" กล่าวด้วยความเอ็นดู เรืองนั้นมีความสุขเมื่อเห็นนิลมีความสุข ซึ่งหาได้ยากนัก เพราะตอนอยู่ที่เรือนออกหลวงพิจิตรอาสา ทั้งคุณพลอยกับคุณนิลของเธอต่างก็ต้องทุกข์ระทมไม่ทางกายก็ทางใจ
"พี่เรืองไปซื้อมาอีกไม้เถิด" พลอยพยักเพยิดไปทางร้านกล้วยปิ้ง
"เ้าค่ะ คุณพลอย" เมื่อได้ยินเช่นนั้น เรืองจึงลุกขึ้นไปซื้อเพิ่มอย่างไม่รอช้า ไม่นาน เรืองก็วิ่งกลับมาด้วยกล้วยปิ้งอีกไม้ในมือ
"มาแล้วเ้าค่ะ" เรืองยื่นไม้ให้กับพลอย แต่อีกฝ่ายกลับขมวดคิ้วงามแล้วถามเธอกลับ
"จักยื่นให้ข้าทำกระไร ของพี่เรือง พี่ก็กินเสียสิ" พลอยเอ่ยกับเรืองด้วยน้ำเสียงอ่อนโยน ทำเอาเรืองนั้นชะงักนิ่งด้วยทำอะไรไม่ถูก
"แต่บ่าวเป็บ่าว" เธออึกอัก ปกติแล้วนายจะไม่ซื้อของอันใดให้กับบ่าว ไม่มีบ่าวคนใดเหิมเกริมเรียกร้องสิ่งใดจากนายเช่นกัน
"บ่าวกระไร พี่เรืองดูแลข้ากับพ่อนิลมากี่ปีดีดัก พี่เรืองเป็ครอบครัว หาใช่บ่าวไม่ มัวแต่พูดมาก กินเสีย เดี๋ยวมันจักไม่ร้อน" ส่งยิ้มบางให้กับเรือง ใบหน้างามแสดงความอ่อนโยนออกมาเป็ความงามที่มาจากภายในพร้อมทั้งภายนอก ผู้คนที่เดินผ่านไปผ่านมาได้สังเกตเห็นก็ตกตะลึงกับความงามนั้น ลูกบ้านใดกันหนา ช่างงดงามแลมีกิริยาอ่อนช้อยยิ่งนัก
"ขอบพระคุณเ้าค่ะ คุณพลอย" น้ำตา่ไหลออกมา เรืองไม่รู้จะสรรหาคำใดออกมาพูดเพื่อแทนคำขอบคุณต่อคุณพลอยของเธอ เธอทำได้เพียงแต่สะอื้นเบาๆ ตอนที่มารดาของเธอหายไปพร้อมกับคุณหญิงไพลินก็ไม่มีผู้ใดให้ความอบอุ่นแก่เธออีก แม้จะพึ่งพาคุณพลอยและคุณนิลได้ แต่คุณทั้งสองก็ยังเล็กนัก จึงเป็เธอเสียมากกว่าที่ต้องดูแลนายของเธอ
"อย่าร้องไห้ตอนกินสิพี่เรือง น่าเกลียดหนารู้หรือไม่" พลอยเอ้ยเย้า
"จริงหรือเ้าคะ บ่าวไม่ร้องแล้วเ้าค่ะ" เมื่อได้ยินว่าตนน่าเกลียดก็ใยิ่งนัก ใครกันอยากจะมีบ่าวน่าเกลียด หากติดสอยห้อยตามคุณพลอยไปก็มีแต่จักทำให้ขายหน้า แต่เรืองหารู้ไม่ ว่าพลอยไม่ได้คิดเช่นนั้นเลย
"พูดดีๆ ว่าง่ายๆ ข้าทำอะไรก็อย่าขัด จำไว้ ข้าไม่ทำร้ายพี่ดอก" เด็กสาววางมือบนไหล่ของเรืองเบาๆราวกับจะปลอบใจ เข้ามาอยู่ร่างคนอื่นก็แย่พอแล้ว อยู่ในยุคที่ไม่คุ้นเคยก็แย่หนักเข้าไปอีก และที่แย่ที่สุดคือครอบครัวของเธอไม่เป็มิตรเอาเสียเลย แม่แต่พีเรืองและพ่อนิลเท่านั้นที่นับได้ว่าไว้ใจได้สำหรับเธอ ดังนั้นเธอจึงต้องดูแลพวกเขาให้ดี
"คุณพลอยของบ่าวช่างแสนดีนัก คุณหญิงกานดาก็กระไร คิดฆ่าได้แม้กระทั่งคนแสนดีเยี่ยงคุณพลอย บ่าวแค้นใจนัก" ดวงตายังคงแดงก่ำ เรืองกำไม้กล้วยปิ้งเอาไว้แน่น ใจก็คิดแค้นกับคนที่ต้อนพวกเธอให้จนมุมเช่นนี้
"ไม่ต้องแค้นใจไปดอก วันหนึ่งคนชั่วจักได้รับผลกรรมของตนที่ก่อไว้ เราแค่ใช้ชีวิตของเราให้ดีที่สุด เข้าใจหรือไม่" เอ่ยด้วยความเหนื่อยล้า เธอไม่อยากคิดถึงเื่ของคนที่อยู่ไกลและคิดว่าเธอตกตายไปแล้วอย่างคุณหญิงกานดา แค่คิดว่าจะต้องใช้ชีวิตอย่างไรต่อไปก็ยากพอแล้ว
"เข้าใจเ้าค่ะ" เรืองพยักหน้ารับคำ
"แล้วพ่อนิลเล่า โกรธเกลียดคุณหญิงหรือไม่" นิลเงยหน้าขึ้นมาจากการเล็มแทะกล้วยปิ้งอยู่มองหน้าพี่สาวตอน ก่อนจะตอบว่า
"โกรธขอรับ เพราะคุณหญิงรังแกคุณพี่พลอยกับพี่เรือง" พลอยไม่แปลกใจ เพราะเด็กเองก็ย่อมรับรู้ได้จากสิ่งที่เห็น หากแต่ไม้อ่อนอย่างพ่อนิลนั้นย่อมดัดง่าย เธอจะดัดให้เขาเป็คนที่รู้จักมีน้ำใจและให้อภัยผู้อื่น
"โกรธได้ แต่อย่าให้ความอาฆาตครอบงำความคิด มีสติอยู่เสมอแล้วจักไม่แพ้ภัยพาล เข้าใจหรือไม่" เธอนำคำสอนของพ่อแม่ที่ได้สอนเธอเมื่อชาติครั้งก่อนมาสอนนิล เธอไม่เคยรู้เลยว่าการเลี้ยงเด็กวัยกระเตาะนั้นยากยิ่ง จะมารู้เอาก็เสียตอนนี้ ลูกตัวเองก็ไม่ใช่ แต่อย่างไรเสียก็ต้องเลี้ยง
"เข้าใจขอรับ น้องเชื่อฟังคุณพี่พลอยทุกอย่างขอรับ" นิลพยักหน้า ก่อนจะก้มกลับลงไปแทะกล้วยปิ้งเช่นเดิม เด็กหนอเด็ก ช่างใสสะอาดบริสุทธิ์ยิ่งนัก
ไม่นานนัก ในคลองสายตาก็ปรากฏภาพของตาเฒ่าเดินกลับมาหาพวกเธอ
"ท่าทางจักได้เวลาแล้ว คุณตาท่านมาแล้วหนา" พลอยเอ่ยกับทั้งสองคนที่อยู่ข้างกายเธอ
"เอ้า เอ้า พวกเอ็งตามข้ามา ข้าจักพาไปหาคนรู้จักข้า” ไม่พูดพร่ำทำเพลง ตาเฒ่าพยักเพยิดให้พวกเธอเดินตามเขามา เดินลัดเลาะอยู่ครู่หนึ่ง ตาเฒ่าก็หยุดเดิน จากนั้นก็ทักทายชายวัยกลางคนทีกำลังเก็บของบนแคร่อยู่ไม่ไกล
“ไอ้มั่น นั่นเองหรือไม่” ตาเฒ่าะโถาม ใบหน้ามีรอยยิ้มเปื้อนอยู่ด้วยเจอคนรู้จักแลสนิทสนม
"ไม่เจอกันเสียนาน เป็อย่างไรบ้าง ลุงเสือ" อีกฝ่ายหันมาแล้วส่งยิ้มกว้างเห็นฟันดำให้กับตาเฒ่า เขาเดินเข้ามา เพื่อจะพูดคุยให้ได้ถนัดถนี่
"ข้าไม่เคยได้ยินมาก่อนว่าตาชื่อเสือ ฟังแล้วดุร้ายนักไม่เข้ากับนิสัยโอบอ้อมของแกเลย" เรืองกระซิบกับพลอย เธอดูประหลาดใจกับชื่อของตาเฒ่านัก ปกติแล้วคนชื่อเสือมักดุร้าย หรือไม่ก็เป็คำเรียกเสือปล้นชิง มิรู้เหตุใดแม่ของตาเฒ่าจึงได้ตั้งชื่อลูกชายได้ประหลาดเยี่ยงนี้
"พี่เรือง จะนินทาเขาระยะเผาขนเลยหรือจ๊ะ" พลอยแซวเรืองอย่างขันๆ ก็ในเมื่อตาเฒ่านั้นอยู่ห่างพวกเธอข้างหน้าเพียงไม่กี่คืบเท่านั้น
"อุ้ย บ่าวไม่ได้ตั้งใจเ้าค่ะ" เรืองเอามือปิดปากกลัวว่าตาเฒ่าจะได้ยินเข้า แต่เมื่อเธอมองดูก็พบว่าตาเฒ่านั้นไม่ได้สนใจอันใดแม้แต่น้อย หรือว่าจะหูไม่ดีเพราะแก่แล้วกันนะ
"ข้าก็อยู่แบบคนแก้ไปตามประสา แล้วนี่รอบนี้ขายวัวควายได้กี่ตัวล่ะ" ชายชราถามสารทุกข์สุขดิบกับลุงมั่น รอยย่นบนใบหน้าเปื้อนยิ้มทำให้แกดูน่าเข้าใกล้และน่าเคารพเช่นที่ผู้เฒ่าผู้แก่ควรเป็
"ขายได้หมดเลยจ้ะลุง นี่ก็ว่าจะกลับปากน้ำโพแล้ว" ลุงมั่นเอ่ยเสียงดังด้วยความภูมิใจ ควายตัวละหนึ่งบาท เขาขายได้ทั้งหมดเจ็ดตัวก็ได้เงินกลับบ้านไปทั้งหมดเจ็ดบาท นับว่าเป็ผู้มั่งมีคนหนึ่งเลยก็ว่าได้ แต่กว่าควายคอกใหม่จักโตก็คงใช้เวลาหลายเดือน
"เออ ถ้าอย่างนั้นข้าฝากคนไปด้วยได้หรือไม่ เป็ผู้หญิงกับเด็ก ครั้นจะให้เดินทางลำพังก็กลัวจะโดนฉุดโดนฆ่าเอาเสีย เอ้าพวกเอ็ง มาไหว้ลุงมั่นเสีย" เมื่อได้ยินเช่นนั้น ลุงมั่นก็ย้ายสายตาไปยังเด็กสามคนที่ยืนอยู่ด้านหลังตาเฒ่า เด็กทั้งสามเมื่อได้ยินเช่นนั้น ก็ขยับกายออกมาจากผู้กำบัง ก่อนจะไหว้ลุงมั่นคนที่จักดูแลพวกเธอในระหว่างทางไปปากน้ำโพ
"ข้าไหว้จ้ะลุงมั่น" สามเสียงเอ่ยประสานพร้อมกัน
"ท่าทางเป็เด็กฐานะดี เหตุใดจึงเดินทางลำพังเล่า" ลุงมั่นมองดูเด็กทั้งสามพลางพินิจพิเคราะห์อยู่ครู่หนึ่ง แม้จะนุ่งผ้าผ่อนเหมือนชาวบ้านชาวเรือนธรรมดาทั่วไป แต่ใบหน้างดงามหมดจดและผิวผ่องนุ่มนวลก็ทำให้เขาเดาเอาได้ว่าทั้งสามมาจากบ้านผู้มีอันจะกิน
"เรือพวกข้าล่มน่ะจ้ะ ที่เหลือรอดก็มีแต่พวกข้า" พลอยกล่าวด้วยน้ำเสียงธรรมดาโดยไม่เร่งรีบนัก ใบหน้าก้มลงเพื่อให้ดูน่าสงสาร มือของเธอกอดนิลเอาไว้แนบข้างกาย ราวกับว่าเธอกลัวจะเสียเขาไปอีกคนหนึ่ง
"พิโธ่ น่าเวทนานัก เอาเถิดๆ ไปกับข้า เดี๋ยวข้าจะดูแลพวกเอ็งเอง ลุงเสือก็วางใจได้เลย ข้าหาได้ไร้น้ำใจ ลุงช่วยข้าไว้หลายครา ถือว่าครั้งนี้ข้าได้ตอบแทนน้ำใจลุงก็แล้วกัน" ่แรกนั้นพูดกับพลอย เรืองและนิล หากแต่ครึ่งหลังนั้นพูดกับตาเฒ่าที่ยืนรออยู่ข้างๆ เขาติดหนี้บุญคุณลุงเสือไว้มากนัก อย่างไรเสียคำขอนี้ก็ไม่เหลือบ่ากว่าแรง เขาจะพาเด็กทั้งสามกลับไปปากน้ำโพด้วยกันอย่างปลอดภัย
"ขอบน้ำใจเอ็งมากไอ้มั่น ส่วนพวกเอ็ง เชื่อฟังลุงเขา เข้าใจหรือไม่" ตาเฒ่าเอ่ยขอบใจชายวัยกลางคน ก่อนจะหันมากำชับเด็กทั้งสามที่ยืนอยู่ข้างๆ เมื่อรู้ว่ามีไอ้มั่นดูแลอยู่ เขาก็เบาใจไปเปาะหนึ่ง
"เข้าใจแล้วจ้ะ" พลอยเอ่ยตอบ เธอเห็นได้ถึงความทุ่มเทของตาเฒ่าที่มีต่อพวกเธอได้อย่างเด่นชัด
"ถ้าเช่นนั้นข้าก็จะกลับบ้านแล้ว ดูแลตัวเองกันให้ดีล่ะ แต่ถ้ามีปัญหาอันใดก็กลับมาละโว้ เด็กแค่สามคนข้าดูแลได้" ตาเฒ่ากำชับอีกที เขาอยากให้เด็กทั้งสามอยู่ด้วยกัน แต่เมื่อเด็กนั้นยังมีญาติให้พึ่งพาอยู่ ก็ควรไปอยู่กับญาติจึงจะเหมาะกว่า ตาเฒ่ายังเอ่ยแนะนำไว้เผื่อเหลือเผื่อขาดในกรณีที่พวกเธอไม่มีที่ไปจริงๆ ว่าเขายินดีที่จะอุปการะพวกเธอทั้งสามคน
"ขอบน้ำใจคุณตาเ้าค่ะ" พลอยรู้สึกซาบซึ้งยิ่งนัก เธอจึงไหว้ตาเฒ่า ซึ่งเขาก็เพียงแต่พยักหน้ารับเท่านั้น
"ข้าไปก่อน" ชายชรากล่าวกับลุงมั่น ก่อนจะหนีบไม้ค้ำเดินจากลับไปปะปนในหมู่ผู้คน จนพลอยไม่เห็นเขาในคลองสายตาอีกเลย
940
