ตอนที่ 14: ปริศนาริมคลองกับต้มจืดมะระยัดไส้หมูสับวุ้นเส้นบำรุงธาตุไฟ
> คำถามประจำตอน: โรคเบาหวานควรหลีกเลี่ยงอาหารที่มีรสชาติหวานจัดและอาหารประเภทแป้งขัดขาวชนิดใดมากที่สุดเพื่อป้องกันไม่ให้น้ำตาลในเืพุ่งกระฉูด? (ดูคำตอบหลังจบตอน)
>
แสงแดดยามสายทอประกายระยิบระยับบนผืนน้ำในคลองสายเล็ก ลมพัดโชยกลิ่นหอมบางๆ ของโคลนตมและดอกไม้ริมตลิ่งเข้าสู่ศาลาไม้ "เรือนโอสถรส" บรรยากาศรอบเรือนวันนี้คึกคักเป็พิเศษเมื่อชาวบ้านในชุมชนต่างพากันถือตะกร้าผักและห่อขนมมาปรึกษาเื่สุขภาพกับแก๊งหมอเจ็ดชาติ โดยมีหมอศานต์และธรณ์ตั้งโต๊ะให้ความรู้เื่ภัยเงียบจากโรคเบาหวานและวิธีการควบคุมระดับน้ำตาลในเือย่างเป็กันเอง
ปรียา สาวภารตะกำลังยืนคัดแยกผลมะระจีนสีเขียวสดบนโต๊ะไม้ ก่อนจะหันไปบ่นอุบอายใส่หลงเฟิงที่กำลังนั่งฝานขิงแว่นบางๆ "นี่หลงเฟิง นายดูสิ ชาวบ้านเข้าใจผิดกันตลอดว่าคนเป็โรคเบาหวานยังสามารถกินขนมไทยหวานจัดหรือดื่มน้ำหวานได้ถ้าออกกำลังกายชดเชย แถมยังชอบกินข้าวขาวขัดสีหม้อใหญ่กันทุกมื้ออีกต่างหาก"
หลงเฟิงเงยหน้าขึ้นจากเขียงไม้ ปรายตามองเพื่อนสนิทด้วยแว่นสายตากรอบบางก่อนจะสวนกลับด้วยน้ำเสียงเรียบนิ่ง "ก็เหมือนกับที่มินจุนชอบทำอาหารรสจัดแล้วแอบใส่น้ำตาลปี๊บพูนๆ เสมอ เพราะคิดว่าความหวานจะช่วยดับความเผ็ดนั่นแหละ ถ้าไม่รีบเตือนสติ เดี๋ยวชาวบ้านได้พากันไปตรวจพบน้ำตาลในเืพุ่งกระฉูดกันยกชุมชนพอดี"
มินจุน หนุ่มฮันกุกผู้ขึ้นชื่อเื่การหมักดองได้ยินเข้าก็รีบโบกมือปฏิเสธพัลวัน "เฮ้ๆ อย่ามาพาดพิงผมนะ ่นี้ผมหันมาทานอาหารรสจืดและหลีกเลี่ยงน้ำตาลทรายขาวร้อยเปอร์เซ็นต์แล้วน่า! ว่าแต่พูดถึงเื่น้ำตาลพุ่งเพราะความหวานเนี่ย นึกถึงมุกนี้ขึ้นมาพอดี... ทำไมเวลาคนกินของหวานจัดจนเบาหวานถามหา ถึงชอบทำหน้าเหมือนคนกำลังกลัวผลตรวจเืรู้ไหมครับ?"
ทุกคนในศาลาหันไปมองเป็ตาเดียวโดยพร้อมเพรียงกัน หลงเฟิงเลิกคิ้วขึ้นเล็กน้อยเชิงยอมแพ้ "ทำไมล่ะ หรือว่าเป็เพราะอินซูลินหลั่งไม่ทัน?"
"เปล่าเลย" หมอศานต์หัวเราะชอบใจ "ก็เพราะว่าพวกเขากลัว 'เข็มฉีดยาอินซูลิน' จะวิ่งตามมาทวงหนี้ชีวิตยังไงล่ะ!"
เงียบ... เสียงจิ้งจอกสมมติร้องระงมในอากาศทันที ทุกคนนิ่งค้างไปสามวินาที มินจุนตบโต๊ะฉาดใหญ่แล้วหัวเราะก๊าก "โอโห หมอศานต์! มุกนี้ฝุ่นเขรอะยิ่งกว่าตำราแพทย์โบราณยุคหินซะอีก เล่นเอาตะหลิวเกือบะโหนีลงคลองแล้ว!"
น้ำรินส่ายหัวเบาๆ ด้วยความเอ็นดู ปนเสียงหัวเราะอารมณ์ดี "เอาล่ะๆ เลิกแซวกันแล้วมาเข้าเื่ที่มีประโยชน์กันดีกว่า วันนี้เราจะมาเจาะลึกเื่ 'โรคเบาหวาน' กันให้ชัดเจนว่า สำหรับผู้ที่มีความเสี่ยงหรือป่วยเป็โรคนี้ เราต้องเลี่ยงอาหารอะไรบ้างเพื่อไม่ให้น้ำตาลในเืพุ่งสูงจนทำลายหลอดเืและปลายประสาท"
ธรณ์ นักโภชนาการหนุ่มขยับแว่นแล้วอธิบายเสริมด้วยน้ำเสียงจริงจัง "สำหรับผู้ป่วยโรคเบาหวาน สิ่งที่ต้องเลี่ยงอย่างเด็ดขาด ได้แก่ อาหารที่มีรสหวานจัด น้ำตาลทราย น้ำผึ้ง น้ำหวาน น้ำอัดลม เบเกอรี รวมถึงแป้งขัดขาว ขนมจีน และข้าวขาวในปริมาณมากๆ เพราะอาหารเหล่านี้จะเปลี่ยนสภาพเป็กลูโคสเข้าสู่กระแสเือย่างรวดเร็ว ทำให้ตับอ่อนต้องทำงานหนักในการหลั่งอินซูลิน และส่งผลให้ระดับน้ำตาลในเืแกว่งตัวสูงเป็อันตรายต่อร่างกายครับ"
ในขณะที่ทุกคนกำลังพยักหน้ารับฟังข้อมูลที่มีประโยชน์ เคนตะ เชฟาุโชาวญี่ปุ่นผู้เคร่งครัดเื่ความสะอาดและสมดุลวัตถุดิบ ก็ออกปากแนะนำแนวทางการปรุงอาหารเพื่อควบคุมระดับน้ำตาลให้ทุกคนฟังเพลินๆ "การทำอาหารสำหรับผู้ดูแลสุขภาพเบาหวาน เราต้องเลือกใช้วัตถุดิบที่มีสารต้านอนุมูลอิสระและช่วยปรับสมดุลอินซูลิน เช่น มะระจีน ซึ่งมีสารพฤกษเคมีช่วยลดระดับน้ำตาลในเืได้อย่างดีเยี่ยมครับ"
น้ำรินพยักหน้ารับแล้วลงมือปรุงเมนูพิเศษประจำวันทันที "ถ้าอย่างนั้นสำหรับมื้อนี้ เพื่อเป็การบำรุงและควบคุมระดับน้ำตาลตามแนวทางที่เราคุยกัน เราจะทำเมนู 'ต้มจืดมะระยัดไส้หมูสับวุ้นเส้น' ที่ปรุงรสด้วยเกลือน้อยมากๆ เน้นความขมธรรมชาติของมะระและน้ำซุปกระดูกเคี่ยวเปื่อย เพื่อให้ได้รสชาติกลมกล่อม ละมุนละไม ช่วยขับสารพิษ บำรุงธาตุไฟ และช่วยลดน้ำตาลในเือย่างได้ผล"
ธรณ์ช่วยจัดเตรียมผลมะระจีนหั่นแว่นคว้านไส้ ยัดด้วยหมูสับผสมวุ้นเส้นและรากพริกไทย นำมาต้มในหม้อดินร่วมกับน้ำซุปกระดูกผักกาดขาวหอมกรุ่น เคี่ยวด้วยไฟอ่อนๆ จนเนื้อมะระนุ่มใสและรสขมเจือจางลงจนกลมกล่อม กลิ่นหอมของรากผักชีและพริกไทยขาวโชยฟุ้งไปทั่วบริเวณศาลาไม้ริมน้ำ ให้ความรู้สึกสะอาด สดชื่น และสบายท้องทันทีที่ได้ซด
เมื่อแกงจืดมะระร้อนๆ ถูกตักใส่ชามกระเบื้องเคลือบสีขาวสะอาดตา เสิร์ฟให้แก่ลุงสมชายและชาวบ้านที่มารอรับความรู้สุขภาพ ลุงสมชายรับมาซดน้ำซุปคำแรกแล้วอุทานด้วยความพึงพอใจ "อืม... รสชาติกลมกล่อม ความขมของมะระช่วยตัดเลี่ยนได้ดีมาก ซดแล้วชุ่มคอ โล่งท้องสบายตัว และรู้สึกสดชื่นขึ้นมากเลยครับหมอน้ำริน"
กลุ่มแพทย์จากเจ็ดชาติภพยืนมองภาพความสุขและการตระหนักรู้เื่สุขภาพของผู้คนในชุมชนด้วยความอิ่มเอมใจ ศาลาโอสถรสริมคลองแห่งนี้ไม่ได้เป็เพียงสถานที่ประกอบอาหาร ทว่ามันคือพื้นที่แห่งการเรียนรู้ การป้องกันโรค และการเยียวยาด้วยความรักความเข้าใจอย่างแท้จริง
> เฉลยคำถามประจำตอน:
> คำถาม: โรคเบาหวานควรหลีกเลี่ยงอาหารที่มีรสชาติหวานจัดและอาหารประเภทแป้งขัดขาวชนิดใดมากที่สุดเพื่อป้องกันไม่ให้น้ำตาลในเืพุ่งกระฉูด?
> เฉลย: น้ำตาลทุกชนิด น้ำหวาน ขนมหวาน และอาหารประเภทแป้งขัดขาว (เช่น ข้าวขาว ขนมปังขาว เส้นก๋วยเตี๋ยวแป้งหมี่) (เพราะอาหารเหล่านี้จะถูกย่อยและดูดซึมเข้าสู่กระแสเือย่างรวดเร็ว ทำให้ระดับน้ำตาลในเืพุ่งสูงขึ้นอย่างฉับพลัน ส่งผลเสียต่อหลอดเืและควบคุมอาการเบาหวานได้ยากนั่นเอง!)
>