1.ตัวละคร
แบ่งเป็น 4 ประเภท
พระเอก
-หากขาดตัวเอก หรือพระเอกไป นิยายก็จะไม่สามารถดำเนินต่อไปได้อย่างแน่นอน ทว่า...ตัวเอกกับพระเอกนั้นก็สามารถแยกย่อยไปได้อีกหลายแบบตามแต่เนื้อเรื่องที่ผู้เขียนจะคิดขึ้นมา บางเรื่องพระเอกอาจมีคุณธรรมแต่เป็นคนซื่อบื้อ หรือบางเรื่องพระเอกอาจจะเฉลียวฉลาด และความเก่งกาจขั้นสุดยอด
นางเอก-นายเอก
-เฉกเช่นเดียวกับพระเอก ตัวละครก็เป็นอีกองค์ประกอบที่ขาดเสียมิได้ การมีตัวละครนี้อยู่จะช่วยเพิ่มอรรถรสในการอ่านนิยายเพิ่มขึ้นอย่างมากมายมหาศาลเลนทีเดียว
ตัวร้าย นางร้าย
-เป็นตัวละครที่สำคัญมาก ๆ เพราะหากนิยายเรื่องใดไร้ซึ่งตัวร้ายแล้วละก็ นิยายเรื่องนั้นจะไม่น่าอ่านทันที ความชั่วความเลวของตัวร้ายหลายครั้ง มักส่งผลโดยตรงกับตัวเอก ทำให้ตัวละครเกิดการพัฒนาต่อยอดจนไปถึงเป้าหมายในตอนจบ
ตัวประกอบ
-ชื่อก็บ่งบอกอยู่ชัดเจน ทว่า...ก็เป็นฟันเฟื่อนเล็ก ๆ ที่ไม่ควรมองข้าม เพราะหลายครั้งหลายหนที่ตัวประกอบมีส่วนช่วยผลักดันเนื้อเรื่องให้เดินไปต่อได้
3.มีอาวุธ ยาวิเศษ คัมภีร์เคล็ดวิชา
แม้นไม่ใช่ปัจจัยหลักที่ต้องมี แต่ก็มิอาจปฎิเสธได้ว่าของเหล่านี้มีผลกับเนื้อหาในนิยายเป็นอย่างมาก หลายครั้งที่เหล่านักสู้ จอมยุทธ์ต่อสู้กันเอาเป็นเอาตายเพื่อแย่งชิงสุดยอดคัมภีรย์ หลายครั้งเพื่อแย่งชิงอาวุธวิเศษทรงพลัง
4. วิทยายุทธระดับเทพ –
พลังภายใน, ลมปราณ, กระบวนท่าเฉพาะตัว,
5. ปูมหลังตัวเอกที่ชวนติดตาม –
เด็กกำพร้า, ผู้รอดชีวิต, ชาติกำเนิดลึกลับ, พลังต้องห้าม
6. การฝึกฝนเติบโต –
จากไร้ค่า → สุดยอดฝีมือ, ฝึกวิชาท่ามกลางความตาย, ฟื้นจากบาดเจ็บแล้วเก่งขึ้น
7. ยุทธภพซับซ้อน –
พรรค/ลัทธิ/สำนัก/ราชวงศ์, การเมือง, การแย่งอำนาจ, สมาคมลับ
8. ตัวร้ายที่ไม่แบนราบ –
มีเหตุผล, มีอดีต, มีคติประจำใจ, ไม่ใช่แค่ “ชั่วเพราะอยากครองโลก”
9. ฉากต่อสู้อารมณ์พุ่ง –
สู้แบบมีเดิมพัน, มีเลือด, มีการตัดสินใจสำคัญ, มีผลกระทบต่อโลก .มีการฝึกวรยุทธ์ มีต่อสู้กัน
หากกล่าวถึงนวนิยายจีน หรือหนังกำลังภายในของจีนแล้ว ขาดฉากการฝึกฝนวรยุทธ์ กับฉากการต่อสู้ก็คงไม่ต่างอันใดกับ ซดน้ำแกงจืดชืดไร้รสชาติ ยิ่งผู้เขียนสามารถถ่ายทอดฉากต่อสู้ออกมาให้ผู้อ่านเห็นภาพตามได้มากเท่าไหร่ นิยายตอนนั้นก็ยิ่งสนุกมากขึ้นอีกหลายส่วน
10. ความสัมพันธ์ซับซ้อน –
อาจารย์-ศิษย์, พี่น้องร่วมสำนัก, ศัตรูที่เคยเป็นเพื่อน, รักสามเส้า
11. เรื่องของบุญคุณ-ความแค้น –
ประโยคคลาสสิก: “แค้นนี้ไม่ลืมแน่!” หรือ “ข้าไม่ฆ่าเจ้าวันนี้ เจ้าก็จะฆ่าข้าในวันหน้า”
12. จริยธรรมกับความจริง –
ธรรมะกับอธรรมอาจไม่ได้ชัดเจน, คนดีทำเลวเพื่อเอาตัวรอด, วัดกันที่ใจไม่ใช่แค่สำนัก
13. บรรยากาศจีนโบราณเข้มข้น –
วัด ภูเขา โรงเตี๊ยม, เมืองในหุบเขา, ศิลปะการแพทย์ สมุนไพร พิษ ลมปราณ
14. คำคมกินใจ/บทสนทนาเท่ ๆ –
สายปรัชญา, แฝงความลึก, สะเทือนอารมณ์ (“ผู้ใช้พิษ ย่อมตายด้วยพิษ”)
15. จุดหักมุม/เฉลยปมใหญ่ –
คนใกล้ตัวคือคนฆ่าพ่อ, คัมภีร์ลับอยู่ในตัวเอง, ตัวร้ายคือพ่อแท้ ๆ
รวมเป้าหมายของตัวละครเอกในนิยายจีนกำลังภายใน
ไขปริศนา
ในยุทธภพ ยุทธจักรจีนนั้นเต็มไปด้วยปริศนามากบางครั้งตัวเอกก็เข้าไปผัวพันกับเรื่องเหล่านั้นโดยไม่ตั้งใจ เขาจึงต้องแก้ไขมันเพื่อจบปัญหา
ล้างแค้น
เป้าหมายหลักเกือบ 99.99% ในหนังจีน มักมีวลีเด็ดที่ว่า "ใครฆ่าท่านพ่อ…ข้าจะล้างแค้นให้ท่าน" "ล้างแค้น 10 ปีก็ไม่สาย" การทรยศของสหายรัก ขุนนางโฉดฆ่าญาติพี่น้องของตัวเอก ตัวเองโดนแย่งคนรัก การล้างแค้นแม้นไม่ใช่สิ่งที่ถูกต้อง แต่ก็มิอาจปฎิเสธว่าความแค้นคือแรงขับเคลื่อนทีดีอย่างหนึ่งเพื่อให้ตัวเอกเดินไปข้างหน้า
เป็นเจ้ายุทธภพ
แน่นอนผู้ฝึกวรยุทธย่อมอยากจะเก่ง อยากจะอยู่เหนือผู้อื่น ดังนั้นมันย่อมเป็นเป้าหมายแน่นอน
กอบกู้ยุทธภพจากคนชั่ว
ถ้านิยายจีนไม่มีคนชั่ว คนเลว ก็ไม่ต่างอะไรกับกินอาหารจืด ๆ ไร้รสชาติ
และเหมือนหยินหยาง ขาวกับดำ มีคนชั่วก็ต้องมีคนดีอย่างตัวเอก ที่จะต้องกำจัดพวกมันเพื่อให้ทุกอย่างสงบสุข…
ใช้ชีวิตอย่างสงบกับคนรัก
อีกหนึ่งเป้าหมายของตัวละครในนิยายจีน เมื่อคลี่คลายปัญหาทุกอย่าง กำจัดคนชั่ว ล้างแค้นสำเร็จ เขาย่อมอยากใช้ชีวิตอยู่กับคนที่รักอย่างมีความสุขตลอดกาล