ป้าหนิวโมโหหน้าแดงก่ำ ตาเบิกกว้างเธอมองไปยังชาวบ้านที่รวมตัวกันอยู่ในลานบ้าน แล้วชี้มือสั่นเทาไปที่พวกเขาพร้อมกัดฟันพูดว่า
"ดี! ดีนี่!พวกเธอจะทำกันแบบนี้ใช่ไหม!"
"ที่ฉันพูดไปทั้งหมดน่ะเพื่อใครกัน?ก็เพื่อที่จะเรียกร้องสิทธิ์ให้พี่น้องร่วมหมู่บ้านไม่ใช่หรือไง!"
"แต่พวกเธอกลับทำกันแบบนี้นอกจากไม่ช่วยแล้ว ยังหักหลังกันอีก ที่ฉันทำไปเสียเปล่าจริงๆ!"
พวกหัวอ่อน!
พอต่งเสี่ยวเสี่ยวมีช่องทางทำเงินชาวบ้านพวกนี้ก็แห่กันมาประจบประแจง
อยากได้วิธีทำเงิน แต่ก็ไม่กล้าพูดอะไร
พอฉันพูดมากไปหน่อยกลับกลายเป็นความผิดของฉันซะงั้น
ใครๆก็อยากได้วิธีหาเงินจากต่งเสี่ยวเสี่ยวทั้งนั้น แล้วจะไปทำให้เธอโกรธเนี่ยนะคงไม่มีใครกล้าหรอก อีกอย่างจะให้เห็นด้วยกับป้าหนิวเหรอ?ฝันไปเถอะ!
อากาศก็ร้อนอยู่แล้วแถมยังมีคนมาออเต็มลานบ้านอีก ต่งเสี่ยวเสี่ยวรู้สึกหงุดหงิดเธอปาดเหงื่อบนหน้าผาก แล้วพูดขึ้นว่า
"ตอนนี้ยังไม่มีวิธีทำเงินอย่างอื่นถ้าใครขึ้นเขาบ่อยๆ จะไปเก็บสมุนไพรให้ฉันก็ได้นะ มีหลายชนิด ต้องคัดแยกให้ดีก่อนฉันถึงจะจ่ายเงินให้"
แต่ก็มีทั้งคนดีใจและคนกังวล
อากาศร้อนขนาดนี้ถ้าขึ้นไปบนเขาแล้วเก็บสมุนไพรไม่ได้ ก็เท่ากับไปทรมานตัวเองเปล่าๆ น่ะสิ
แต่ก็ยังมีบางคนที่เต็มใจอย่างน้อยพวกเขาก็อยู่ว่างๆ ไม่มีอะไรทำอยู่แล้ว สู้ขึ้นไปเดินเล่นบนเขาดีกว่าบนเขายังเย็นกว่าที่นี่อีก เผลอๆ อาจจะได้สมุนไพรติดมือกลับมาด้วย ได้ทั้งเงินแถมไม่ต้องเหนื่อยเกินไป ได้ประโยชน์ทั้งสองทาง
ในช่วงเวลาเดียวกันนั้นเสียงบ่นก็เซ็งแซ่ไปทั่วทั้งลาน
"บนเขามียุงเยอะจะตายกัดทีบวมไปหลายวัน ถ้าให้ชั่ง [1] ละสองสามหยวนพวกเราไม่ทำหรอกนะ!"
"ใช่ อากาศร้อนขนาดนี้เดินไปไม่กี่ก้าวก็เหงื่อท่วมตัวแล้ว จะเจอสมุนไพรหรือเปล่ายังไม่รู้เลยเพราะงั้นราคาที่เธอให้ ต้องสูงกว่านี้หน่อย ไม่งั้นพวกเราไม่ทำ"
ต่งเสี่ยวเสี่ยวไม่มีทางตามใจพวกเธอแน่ว่าแล้วก็ยิ้มบาง ๆ ก่อนจะพูดสวนกลับทันที
"ที่ไหนมีงานสบายๆ ให้ทำกัน? ถ้าใครอยากทำก็อยู่ต่อ เดี๋ยวฉันจะสอนว่าต้องเก็บสมุนไพรชนิดไหนบ้างถ้าไม่อยากทำ ตอนนี้ก็กลับไปได้เลยนะ ฉันไม่บังคับ"
"ฉันไม่ใช่คนใจบุญ จะให้ทำงานลวกๆแล้วมาขอเงิน ฉันไม่จ่ายให้หรอก ลองคิดดูสิใครอยากเป็นคนโง่ให้พวกคุณหลอกเอาเงินกันล่ะ?"
ช่วงนี้เธอก็ขึ้นเขาบ้างเป็นบางคราวบางครั้งก็เก็บสมุนไพรกลับมาได้บ้าง
ถ้าอยากเก็บสมุนไพรไว้ให้ได้เยอะๆจะให้เธอทำคนเดียวก็ไม่ไหว เลยคิดจะให้ชาวบ้านขึ้นเขาเก็บสมุนไพรพวกเขาจะได้มีรายได้ด้วย ส่วนที่เหลือจากนั้น ก็ยังเอาไปขายที่ร้านสมุนไพรได้อีก
พอต่งเสี่ยวเสี่ยวพูดจบชาวบ้านส่วนใหญ่ก็เดินออกจากลานบ้านไป
ในระหว่างที่เดินออกไปป้าหนิวยังคงบ่นพึมพำไม่หยุด
"คนบางคนจิตใจสกปรกยิ่งกว่าส้วมซะอีกถึงกับจะมาหาเงินจากชาวบ้านด้วยกันเอง หน้าไม่อายจริงๆ ตายไปก็ไม่รู้สึกผิดต้องมาเป็นเพื่อนบ้านกับคนเห็นแก่ตัวแบบนี้ เวรกรรมของฉันเสียจริง!"
ดวงตาของต่งเสี่ยวเสี่ยวเย็นเยียบขึ้นเล็กน้อยเธอเหลือบมองไปยังแผ่นหลังของป้าหนิวที่กำลังเดินจากไปแล้วหันกลับมามองชาวบ้านที่ยังคงรออยู่ในลานบ้าน
ชาวบ้านที่เหลืออยู่มีทั้งหมดสิบสองคนเป็นหนุ่มสาวหกคน ที่เหลืออีกหกคนเป็นคู่สามีภรรยาสองคู่ และชายวัยกลางคนอีกสองคน
"รอฉันตรงนี้ก่อนนะ!"
พูดจบต่งเสี่ยวเสี่ยวก็หันหลังเดินเข้าไปในห้องเก็บของเล็กๆเธอหยิบสมุนไพรที่ต้องการออกมา จากนั้นก็เอามาวางบนโต๊ะหินในลานบ้านก่อนจะพูดขึ้นมาว่า
"พวกคุณลองดูสมุนไพรพวกนี้ให้ดีพวกนี้ฉันให้ชั่งละหนึ่งหยวน ช่วงนี้ฉันรับซื้อแต่พวกนี้ ต้องคัดแยกให้ดีก่อนไม่งั้นฉันไม่รับซื้อ"
"เสี่ยวเสี่ยวเธอไม่ได้หลอกพวกเราใช่ไหม? ชั่งละหนึ่งหยวนจริงๆ เหรอ?"
คนที่พูดชื่อเหอเถาเซียงเป็นชาวบ้านในหมู่บ้านชิงซาน เธอเคยไปไกลสุดแค่ในตัวเมืองเท่านั้นพอเห็นสมุนไพรพวกนี้แล้วอดตื่นเต้นไม่ได้ ต้นหญ้าพวกนี้ ชั่งละหนึ่งหยวนเลยนะ
เธอได้ยินมาว่าพวกปัญญาชนที่ทำงานในเมืองและในอำเภอ เงินเดือนประมาณสามสิบถึงสี่สิบหยวนต่อเดือน
วันนี้ถ้าเธอกับสามีขึ้นเขาไปเก็บสมุนไพรสักหนึ่งสองชั่งวันหนึ่งอย่างน้อยก็ได้สี่หยวนแล้ว หนึ่งเดือนก็จะได้...
เหอเถาเซียงเริ่มคิดเงินต่อไม่ถูกแล้วไม่รู้เหมือนกันว่าเดือนหนึ่งจะได้เงินเท่าไหร่แต่ยังไงก็น่าจะมากกว่าพวกปัญญาชนที่ทำงานในโรงงานในเมืองและในอำเภอ
พอเหอเถาเซียงพูดจบชาวบ้านที่เหลืออีกหลายคนก็มองต่งเสี่ยวเสี่ยวด้วยความคาดหวัง
"ฉันจะหลอกพวกคุณทำไม? แต่พวกคุณต้องระวังอย่าเก็บผิด ดูให้ดี จำให้ได้ก่อนค่อยขึ้นไปเก็บฉันขอบอกไว้ก่อนเลยว่าในป่ามีงูแมลงเยอะ ต้องระวังหน่อยนะ โดยเฉพาะช่วงนี้ถ้าโดนกัดละก็ เจ็บเอาเรื่องเลยทีเดียว"
สมุนไพรพวกนี้มีประโยชน์มากราคาที่ให้จึงค่อนข้างสูง เพราะมันเป็นของจำเป็นที่ต้องใช้
"ตกลง!"
เหอเถาเซียงตอบรับด้วยรอยยิ้ม
พวกเขาทำงานในไร่นามาตลอด ผิวหนังหนาด้านไม่กลัวโดนกัดอยู่แล้ว โอกาสทำเงินดีๆ แบบนี้ จะพลาดไปได้ยังไงกัน
หลังจากที่ทุกคนจำสมุนไพรได้แล้วก็แยกย้ายกันกลับบ้าน สะพายตะกร้า เตรียมขึ้นไปเก็บสมุนไพร
ป้าๆที่นั่งคุยกันอยู่ที่ปากทางเข้าหมู่บ้าน มองดูคนสิบกว่าคนที่สะพายตะกร้าขึ้นเขาก็อดไม่ได้ที่จะแซว
"พวกเธอเชื่อเสี่ยวเสี่ยวจริงๆ เหรอ?ถึงได้ขึ้นเขาไปเก็บสมุนไพรน่ะ?"
"ฉันได้ยินป้าหนิวพูดมาเสี่ยวเสี่ยวเอาสมุนไพรที่เก็บมาไปขายในเมือง ได้ราคาดีกว่านี้อีกนะ ให้พวกเธอแค่ห้าเหมาเดียวแต่ตัวเองขายได้ตั้งหนึ่งหยวน แถมยังได้กำไรอีก เสี่ยวเสี่ยวใจแคบเกินไปแล้วใจคอจะเอาเงินจากชาวบ้านด้วยกันเอง อย่าเสียเวลาเลย ได้เงินนิดเดียวแถมยังกลายเป็นคนโง่ให้เขาเอาเปรียบเปล่าๆ!"
"นั่นน่ะสิ!เสี่ยวเสี่ยวก็ยังสาวอยู่แท้ๆ แต่เรื่องความจุ้นน่ะ...ไม่มีใครเกินจริงๆจุ้นจ้านออกหน้าออกตา ไม่กลัวตัวเองจะเดือดร้อนรึไง!!"
เมื่อกี้นี้พวกเธอเองก็ได้ยินมาจากป้าหนิวเหมือนกัน
ขนาดเงินของคนในหมู่บ้านเดียวกันแท้ๆยังคิดจะเอาเลย แล้วพวกเราจะขึ้นเขาไปเก็บสมุนไพรกันทำไมล่ะ?สุดท้ายก็กลายเป็นคนโง่ให้เขาเอาเปรียบ คนอื่นนั่งสบายๆกระดิกนิ้วนิดเดียว ก็ขายสมุนไพรได้แล้ว แถมยังได้กำไรไปเต็มๆ อีกต่างหาก
เหอเถาเซียงทนฟังต่อไปไม่ไหวจึงตอบโต้กลับไป
"ถึงจะไม่ได้เงินเยอะพวกเราก็เต็มใจทำ อย่างน้อยก็ดีกว่าอยู่ว่างๆ ไม่มีอะไรทำเดือนหนึ่งก็ได้หลายสิบหยวนแล้ว แถมเสี่ยวเสี่ยวยังให้ราคาชั่งละหนึ่งหยวนด้วย"
"อีกอย่าง ถึงพวกเราจะเป็นคนโง่พวกเราก็เต็มใจ ถ้าไม่ได้เสี่ยวเสี่ยวหาชี้ช่องทางทำมาหากินให้พวกเราที่เคยอยู่ในหมู่บ้านมาตลอด ไม่รู้จักใคร ไม่รู้จักเจ้าของร้านขายยาจะไปขายให้ได้ราคาสูงๆ ได้ยังไง!"
"พวกเธอก็อายุเยอะกันแล้วทำไมยังแยกแยะไม่ออกว่าอะไรดีอะไรไม่ดี? คนอื่นพูดอะไรก็เชื่อตามไปหมดเสี่ยวเสี่ยวเห็นว่าพวกเราว่าง จึงหาช่องทางทำเงินให้ พวกป้ายังจ้องจับผิดเอาแต่นินทาคนอื่น น่าสมเพชจริงๆ!"
พูดจบ เธอก็ทำหน้าบึ้งดึงมือสามีของตัวเองเดินขึ้นเขาไป
พวกผู้หญิงที่นั่งอยู่ที่ทางเข้าหมู่บ้านต่างก็มองหน้ากันเลิ่กลั่ก
"ชั่งละหนึ่งหยวน? ทำไมให้ราคาดีขนาดนี้!"
"นั่นน่ะสิ!ถ้าฉันเก็บได้วันละสองชั่ง ก็ได้สองหยวนแล้วตอนนั้นคงได้เงินมากกว่าพวกคนงานในเมืองอีกมั้ง..."
เชิงอรรถ
[1] หนึ่งชั่ง เท่ากับ 500 กรัม