สัพเพเหระสำหรับการเริ่มเขียนนิยายแนวต่าง ๆ

        ราชสำนักฝ่ายในของราชวงศ์โชซอนแห่งเกาหลี มีตำแหน่งนางในและเชื้อพระวงศ์อยู่มากมาย ซึ่งลำดับขั้นและตำแหน่งต่างๆ นั้นมีดังนี้พระมเหสีและพระสนมแดวังแดบี 대왕대비(大王大妃)ตำแหน่งของพระมเหสีในพระราชาองค์ก่อนหน้านับขึ้นไป 2-3 ขั้น หรือ "พระอัยยิกา" ซึ่งอาจจะมีฐานะเป็นพระอัยยิกาแท้ๆ หรือพระอัยยิกาเลี้ยงของพระราชาองค์ปัจจุบันด้วยก็ได้ ส่วนมากมักจะเคยเป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระราชามาก่อน เช่น พระอัยยิกาจองฮี ในสมัยพระเจ้าซองจง (จากเรื่อง The King and I)วังแดบี 왕대비(王大妃)ตำแหน่งของพระมเหสีในพระราชาองค์ก่อนหน้านับขึ้นไป 1 ขั้น หรือ "พระพันปี" อาจจะมีฐานะเป็นพระมารดาแท้ๆ หรือพระมารดาเลี้ยงของพระราชาองค์ปัจจุบัน

        บางครั้งมักจะเป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระราชาในขณะที่ยังทรงพระเยาว์อยู่ด้วย เช่น พระพันปีจาซุน ในสมัยองค์ชายยอนซัน (จากเรื่อง The King and I)ในบางรัชสมัยมีกรณีพิเศษที่ผู้ดำรงตำแหน่งพระพันปีนั้นไม่เคยมีตำแหน่งเป็นพระมเหสีในพระราชามาก่อน แต่เนื่องจากมีฐานะเป็นพระมารดาของพระราชาองค์ปัจจุบัน และขณะนั้นอยู่ในตำแหน่งที่มีศักดิ์เหมาะสมในการเป็นพระมเหสี อย่างตำแหน่งองค์หญิงพระชายาในรัชทายาท จึงอาจมีการแต่งตั้งเป็นพระมเหสีในภายหลัง และเลื่อนตำแหน่งไปเป็นพระพันปีได้ เช่น พระพันปีอินซู ในสมัยพระเจ้าซองจง (จากเรื่อง The King and I)แดบี 대비(大妃)

        ปกติใช้เป็นคำเรียกลำลอง ร่วมกับคำว่า มามา 마마(媽媽) เป็น แดบี-มามา ใช้เรียกพระมเหสีในพระราชาองค์ก่อนหน้าขึ้นไปแบบรวมๆ โดยไม่ระบุตำแหน่งว่าเป็นพระพันปีหรือพระอัยยิกา แต่หากในรัชสมัยใดมีพระมเหสีในพระราชาองค์ก่อนอยู่ถึงสามพระองค์จากสามรัชสมัย แดบีจะเป็นตำแหน่งของพระมเหสีในพระราชาองค์ก่อนหน้านับขึ้นไป 1 ขั้นแทนกุงโฮ 궁호(宮號)วังบี 왕비(王妃)หมายถึง ตำแหน่งพระมเหสีองค์ปัจจุบันของพระราชา มักจะเรียกแทนพระมเหสีว่า ชุงจอน-มามา 중전마마(中殿媽媽) เป็นภรรยาเอกซึ่งมีตำแหน่งและศักดิ์สูงสุดในการปกครองฝ่ายใน ไม่นับรวมลำดับขั้นกับภรรยาอื่น เช่น พระมเหสีคงฮเย ในสมัยพระเจ้าซองจง (จากเรื่อง The King and I), พระมเหสีอินฮยอน ในสมัยพระเจ้าซุกจง (จากเรื่อง Dong Yi)ราชวงศ์โชซอนในสมัยยังเป็นประเทศราชของจีนนั้นไม่มีตำแหน่ง บี 비(妃) หรือตำแหน่งชายา ดังนั้นรองจากพระมเหสีจะเป็นตำแหน่งพระสนมต่างๆ ทั้งหมด 8 ระดับ

        โดยแบ่งออกเป็น จอง 정(正) 4 ระดับ และ จง 종(從) อีก 4 ระดับ โดยที่ จอง จะมีระดับสูงกว่า จง ได้แก่1. พิน 빈(嬪)ตำแหน่งพระสนมขั้น 1 ชั้นจอง ตำแหน่งรองลงมาจากพระมเหสี ถือเป็นตำแหน่งสูงสุดของพระสนมที่สามารถมีได้ ส่วนใหญ่พระราชาจะแต่งตั้งและพระราชทานนามให้อยู่ใน 8 ชื่อนี้ คือควีพิน 귀빈(貴嬪) พระสนมเอกผู้ล้ำค่า ฮวาพิน 화빈(和嬪) พระสนมเอกผู้อ่อนโยนละมุนละไมซุกพิน 숙빈(淑嬪) พระสนมเอกผู้มีจิตใจบริสุทธิ์และงดงาม คยองพิน 경빈(敬嬪) พระสนมเอกผู้น่าเคารพเลื่อมใสฮีพิน 희빈(禧嬪) พระสนมเอกผู้นำความสุขศิริมงคล วอนพิน 원빈(元嬪) พระสนมเอกผู้มีความสำคัญเป็นที่หนึ่งอันพิน 안빈(安嬪) พระสนมเอกผู้มีจิตใจสงบสุข ซูพิน 수빈(綏嬪) พระสนมเอกผู้สงบเรียบร้อยพระสนมที่ได้รับการแต่งตั้งเป็นขั้นพิน เช่น พระสนมจางฮีพิน หรือจางอ๊กจอง, พระสนมชเวซุกพิน ในสมัยพระเจ้าซุกจง (จากเรื่อง Dong Yi), พระสนมฮงวอนพิน, พระสนมยุนฮวาพิน ในสมัยพระเจ้าจองโจ (จากเรื่อง Yi San)แต่ก็มีบางครั้งที่พระราชาจะพระราชทานนามประจำตำแหน่งให้ใหม่ตามลักษณะนิสัยของพระสนมคนนั้นให้เด่นชัดขึ้น

        เช่น พระสนมซองอึยพิน 의빈(宜嬪, พระสนมเอกผู้ทำให้เบิกบานและสบายใจ) ในสมัยพระเจ้าจองโจ (จากเรื่อง Yi San)2. ควีอิน 귀인(貴人)ตำแหน่งพระสนมขั้น 1 ชั้นจง "พระสนมผู้ทรงเกียรติ" เช่น พระสนมออมควีอิน ในสมัยพระเจ้าซองจง (จากเรื่อง The King and I)3. โซอึย 소의(昭儀)ตำแหน่งพระสนมขั้น 2 ชั้นจอง "พระสนมผู้งามเลิศยิ่ง" เช่น พระสนมยูโซอึย ในสมัยพระเจ้าซุกจง (จากเรื่อง Jang Hui Bin)4. ซุกอึย 숙의(淑儀)ตำแหน่งพระสนมขั้น 2 ชั้นจง "พระสนมผู้งามบริสุทธิ์ยิ่ง" เช่น อดีตพระมเหสีเจฮอน ในสมัยพระเจ้าซองจง เคยเป็นพระสนมซุกอึย ก่อนได้รับการแต่งตั้งเป็นพระมเหสี (จากเรื่อง The King and I)5. โซยง 소용(昭容)ตำแหน่งพระสนมขั้น 3 ชั้นจอง "พระสนมผู้มีกิริยางามสง่า" เช่น พระสนมซองอึยพิน ในสมัยพระเจ้าจองโจ เคยเป็นพระสนมซองโซยง ก่อนได้รับการแต่งตั้งเป็นพระสนมขั้นเอก (จากเรื่อง Yi San)6. ซุกยง 숙용(淑容)ตำแหน่งพระสนมขั้น 3 ชั้นจง "พระสนมผู้มีกิริยางามบริสุทธิ์" เช่น พระสนมจางซุกยง หรือ จางนกซู ในสมัยองค์ชายยอนซัน7. โซวอน 소원(昭媛)ตำแหน่งพระสนมขั้น 4 ชั้นจอง "พระสนมผู้งามสง่าจับใจ" เช่น พระสนมโจควีอิน ในสมัยพระเจ้าอินโจ เคยเป็นพระสนมขั้นโซวอน ก่อนได้รับการเลื่อนตำแหน่งเรื่อยมาจนเป็นพระสนมขั้นควีอิน (จากเรื่อง Cruel Palace)8. ซุกวอน 숙원(淑媛)ตำแหน่งพระสนมขั้น 4 ชั้นจง "พระสนมผู้งามบริสุทธิ์จับใจ" เช่น พระสนมจางฮีพิน

        ในสมัยพระเจ้าซุกจง เคยเป็นพระสนมจางซุกวอน ก่อนได้รับการแต่งตั้งเป็นพระสนมขั้นเอก (จากเรื่อง Jang Ok Jung)สตรีสูงศักดิ์ นางในรับใช้และนางกำนัลซึงอึนซังกุง 승은상궁(承恩尙宮)ตำแหน่งสำหรับนางในรับใช้ที่ผ่านการถวายตัวกับพระราชาแล้ว เรียกว่า นางในถวายตัว หรือ ซังกุงพิเศษ ถือเป็นนางในขั้น 5 ชั้นจอง แต่มีศักดิ์สูงกว่า ซังกุง 상궁(尙宮) ซึ่งเป็นนางในขั้น 5 ชั้นจอง เหมือนกัน นางในถวายตัวยังไม่ถือว่าเป็นพระสนม จนกว่าจะได้รับการแต่งตั้งเช่น พระสนมซองอึยพิน ในสมัยพระเจ้าจองโจ เคยเป็นซองซังกุง ก่อนได้รับการแต่งตั้งเป็นพระสนมขั้นเอก (จากเรื่อง Yi San), พระสนมชเวซุกพิน ในสมัยพระเจ้าซุกจง เคยเป็นชเวซังกุง ก่อนได้รับการแต่งตั้งเป็นพระสนมขั้นเอก (จากเรื่อง Dong Yi)ซัง 상(尙)ตำแหน่งนางในรับใช้ระดับหัวหน้าที่ทำงานรับใช้พระราชา และเชื้อพระวงศ์ภายในวังหลวง ถือเป็นสตรีมียศศักดิ์ ดูแลควบคุมนางในนางกำนัลระดับต่ำลงมา แบ่งออกเป็น 8 ระดับ

        โดยแบ่งออกเป็น จอง 4 ระดับ และ จง อีก 4 ระดับเช่นกัน ได้แก่ซังกุง 상궁(尙宮) ตำแหน่งหัวหน้านางในรับใช้ขั้น 5 ชั้นจอง เป็นตำแหน่งสูงสุดเท่าที่นางในรับใช้ในวังจะมีได้ ดูแลเรื่องภายในวังหลวงทั้งหมดซังอึย 상의(尙儀) ตำแหน่งหัวหน้านางในรับใช้ขั้น 5 ชั้นจอง ดูแลด้านพิธีการ การประกอบพิธีภายในวังหลวงซังบก 상복(尙服) ตำแหน่งหัวหน้านางในรับใช้ขั้น 5 ชั้นจง ดูแลห้องเย็บปัก เสื้อผ้าสวมใส่ของพระราชา เชื้อพระวงศ์ซังซิก 상식(尙食) ตำแหน่งหัวหน้านางในรับใช้ขั้น 5 ชั้นจง ดูแลห้องเครื่อง อาหารเครื่องสเวยต่างๆซังชิม 상침(尙寢) ตำแหน่งหัวหน้านางในรับใช้ขั้น 6 ชั้นจอง ดูแลตำหนักและความสะอาดต่างๆ ภายในวังหลวงซังกง 상공(尙功) ตำแหน่งหัวหน้านางในรับใช้ขั้น 6 ชั้นจอง ดูแลงานด้านการฝึกอบรมนางในซังจอง 상정(尙正) ตำแหน่งหัวหน้านางในรับใช้ขั้น 6 ชั้นจง ดูแลกฏระเบียบฝ่ายใน ตัดสินฝ่ายในซังกี 상기(尙記) ตำแหน่งหัวหน้านางในรับใช้ขั้น 6 ชั้นจง ดูแลงานห้องบันทึกเรื่องราวทั้งหมดภายในวังหลวงกุงเนียว 궁녀(宮女)ตำแหน่งนางในรับใช้ โดยจะต้องเข้าพิธีนาอินฉิก ถวายสัตย์เป็นนางในรับใช้ในวัง เพื่อถือว่าเป็นนางในรับใช้เต็มตัวแล้ว ถือเป็นสตรีสูงศักดิ์ที่บุคคลอื่นที่ไม่มียศตำแหน่งเทียบเท่าจะล่วงเกินไม่ได้

        ตำแหน่งแบ่งออกเป็นหลายขั้น โดยกุงเนียวตั้งแต่ขั้น 7 ชั้นจอง ลงไปจนถึงขั้น 8 ชั้นจง มีทั้งหมด 12 ตำแหน่ง เป็นระดับหัวหน้านางในรับใช้ย่อย อำนาจรองลงมาจากตำแหน่งซัง คอยดูแลการทำงานของกุงเนียวขั้น 9ชั้นจอง และ จง ในแต่ละแผนกงานในวังหลวงแนอิน 내인(內人)หมายถึง นางกำนัลที่ยังไม่มียศ โดยมีการคัดเลือกเข้าวังมาตั้งแต่เด็กๆ โดยผ่านการสอบเป็นนางกำนัลเด็ก จนอายุสิบห้าปี ก็จะต้องผ่านการทดสอบ ออชองเคียงยอน เพื่อจะเป็นนางในรับใช้ขั้น 9 ชั้นจง ซึ่งเป็นกุงเนียวระดับต่ำสุด ถ้าทดสอบไม่ผ่านก็จะถูกขับออกจากวังเรื่อง 대왕대비 กับ 왕대비 และ 대비 นั้น พระพันปี (มารดาของกษัตริย์) จะได้รับสถาปนาเป็น "แทบี" แล้วพระอัยยิกา (ย่าของกษัตริย์) ที่ยังมีชีวิตอยู่จะได้เป็น "แทวังแดบี" ยกเว้นเสียแต่ว่าในรัชกาลนั้นมี "แทวังแดบี" อยู่แล้ว (คือยังไม่สิ้นพระชนม์) ก็จะได้รับสถาปนาเป็น "วังแดบี" แทน คือยศก็จะรองลงมาหน่อย ในโชซอน ก็มีอยู่ไม่กี่รัชกาลที่มีทั้งสามองค์อยู่พร้อมกัน หลักๆ ก็สมัยพระเจ้าโคจงองค์ชายที่ได้รับสถาปนาเป็นรัชทายาท ถ้าเป็นลูกกษัตริย์รัชกาลนั้นเรียกว่า "วังเซจา" แต่ถ้าเป็นน้องชายของกษัตริย์เรียกว่า "วังเซเจ" เรียกกันง่ายๆ ว่า "ทงกุง" แปลว่าวังตะวันออก เพราะรัชทายาทประทับวังตะวันออก

        2. ชายาเอกของรัชทายาทก็จะได้เป็น "วังเซจาบิน" หรือ "วังเซเจบิน" เรียกง่ายๆ ว่า "พินกุง"

        3. องค์ชายที่เป็นลูกมเหสี แต่ไม่ได้เป็นรัชทายาท จะได้รับสถาปนาเป็น "แทกุน"

        4. ชายาเอกขององค์ชายระดับแทกุนเรียกว่า "พูบูอิน"

        5. องค์ชายลูกสนมเรียกว่า "กุน" (ยกเว้นลูกสนมที่มเหสีรับไปเป็นลูกบุญธรรม จะได้รับสถาปนาเป็นแทกุน)

        6. ชายาเอกองค์ชายระดับกุนเรียกว่า "กุนบูอิน"

        7. องค์หญิงลูกมเหสีเรียกว่า "คงจู" ถ้าแต่งงานไป สวามีจะเป็น "พูมา" หรือราชบุตรเขย

        8. ส่วนองค์หญิงที่เป็นลูกสนมเรียกว่า "องจู" ราชบุตรเขยก็เรียก "พูมา" เหมือนกัน

        9. ลูกขององค์ชายไม่ว่าจะเป็น "แทกุน" หรือ "กุน" จะได้รับสถาปนาเป็น "กุน" ยกเว้นบางองค์ที่อาจได้เป็นแค่ "พูจอง" (คล้ายๆ ขุนนางไปแล้ว)

        10. ลูกสาวของแทกุน ก็จะได้เป็น "กุนจู" ส่วนลูกสาวของ "กุน" จะได้เป็น "ฮยอนจู"ตำแหน่งองค์ชายนั้น ไม่จำเป็นว่าจะต้องเป็นเชื้อพระวงศ์ก็ได้ ขุนนางที่ได้รับปูนบำเหน็จหรือมีความชอบมากๆ ก็อาจได้รับสถาปนาเป็น "กุน" ได้เหมือนกัน

        11. พ่อตาของพระราชา (พ่อของมเหสี) จะได้รับสถาปนาเป็นองค์ชายด้วยเรียกว่า "พูวอนกุน"

        12. แม่ยายของพระราชา (แม่ของมเหสี) จะได้เป็น "พูบูอิน" (เหมือนชายาเอกของแทกุน)*อันนี้เป็นยศสมัยโชซอนที่ยังเป็นประเทศราชจีนนะครับ*ต่อมาในสมัยพระเจ้าโคจง ประกาศเป็นเอกราชจากราชวงศ์ชิง (เพราะตอนนั้นต้าชิงอ่อนแอเหลือเกิน) สถาปนาตัวเองเป็นจักรพรรดิองค์แรกของเกาหลีชื่อว่า จักรพรรดิควางมู ก็มีเรียกขานตำแหน่งโอรสธิดาใหม่

        1. พระราชาจากเดิมเป็น "วัง" หรืออ๋อง เปลี่ยนเป็น "ฮวังเจ" หรือจักรพรรดิ(ฮ่องเต้) คำเรียกขานจากเดิมเป็น "ชอนฮา" (ที่จีนใช้สำหรับองค์ชาย) มาเป็น "พเยฮา" (ที่จีนใช้สำหรับฮ่องเต้)

        2. มเหสีจากเดิมเป็น "บี" ในช่วงโชซอนยุค 4 รัชกาลต้น หรือ "วังฮู" หรือมเหสีชายาของวัง (เรียกง่ายๆ "ชุงจอน" หรือตำหนักกลาง เพราะประทับตำหนักกลาง) เปลี่ยนมาเป็น "ฮวังฮู" หรือจักรพรรดินี(ฮองเฮา)

        3. พระพันปี พระอัยยิกา เปลี่ยนหมด เช่น จาก แทบี เป็น แทฮู (ไทเฮา), วังแทบี เป็น ฮวังแทฮู (ฮองไทเฮา), แทวังแทบี เป็น แทฮวังแทฮู (ไทฮองไทเฮา)

        4. รัชทายาท จากเดิมที่เป็นลูกเรียก "วังเซจา" (คำเรียก "ชอฮา") เปลี่ยนเป็น "ฮวังแทจา" (คำเรียก "ชอนฮา" เทียบเท่ากษัตริย์ในระบบเก่า) ส่วนรัชทายาทที่เป็นน้อง จากเดิมคือ "วังเซเจ" เปลี่ยนเป็น "ฮวังแทเจ"

        5. ชายาเอกรัชทายาท จากเดิมคือ วังเซจาบิน หรือ วังเซเจบิน (เรียกง่ายๆ "พินกุง") เปลี่ยนเป็น "ฮวังแทจาบี" หรือ "วังแทเจบี" (เรียกง่ายๆ ว่า "พีกุง)

        6. องค์ชายจากเดิมเป็นแทกุน, กุน ก็ได้รับสถาปนาสูงขึ้นเป็น "ชินวัง" หรืออ๋องตามแบบจีน ชายาก็จะเป็น "ชินวังบี" เลยทีเดียว

        7. องค์หญิงก็เหมือนเดิม*ระบบใหม่นี้ใช้อยู่ไม่กี่ปี เพราะจักรวรรดิเกาหลีถูกยึดครองโดยญี่ปุ่นหลังจากนี้ไม่กี่ปีครับ"

        Cradit nutsou pantip