ภายในห้องครัวฉาบไว้ด้วยสีเหลืองสดใส มีตู้เก็บของที่ต่อขึ้นด้วยไม้โอ๊ค กับโต๊ะที่มีผ้าพลาสติกลายดอกเดซี่หลากสีคลุมอยู่ แมทตี้ถอดเสื้อคลุมและโยนพาดไว้กับพนักเก้าอี้ตัวหนึ่ง เหลือเพียงเสื้อยืดเนื้อหนาที่ยาวทับกระโปรงลายทางสีเข้ม แม้ว่ารูปร่างของหล่อนจะค่อนข้างท้วม แต่ก็ดูยังมีทรวดทรงแบบ คนซ่อนรูปอยู่มาก
“กาแฟเติมอะไรหรือเปล่าล่ะ” แมทตี้ไม่ได้กล่าวคําพูดเป็เชิงขออภัย ที่ภายในอ่างล้างจานยังมีจานที่ยังไม่ได้ล้างกองเต็มอยู่ ขณะที่เธอเอื้อมไปหยิบถ้วยหูสองใบลงมาจากตู้เก็บของที่อยู่เหนือขึ้นไป
“ไม่ค่ะ ขอบคุณ” เลย์นถอดเสื้อปาร์ก้าและพาดลงไว้กับพนักเก้าอี้อีกตัวหนึ่ง ก่อนที่ทรุดตัวลงนั่ง แมวขนสีเหลืองตัวหนึ่งขดตัวอยู่บนหมอนสีซีด ๆ ที่วางอยู่บนพื้นครัวใกล้เตาผิง ดวงตาคู่สีเขียวเข้มจ้องหน้าเลย์นไม่กะพริบ ก่อนจะบิดตัวอย่างเกียจคร้าน และลุกขึ้นเดินมายังเก้าอี้ตัวที่เธอนั่งอยู่ด้วยท่าทางเมินหมาง “สวัสดีนะ” เลย์นทักทายออกไป แต่เ้าแมวตัวนั้นหันหลังเดินจากไปอย่างไม่ไยดีเลยแม้แต่น้อย
“เ้าเฟรดนี่มันไม่ค่อยชอบคนเท่าไหร่นักหรอก” แมทตี้วางถ้วยกาแฟควันกรุ่นลงบนโต๊ะ... ก่อนที่จะเอื้อมไปหยิบกระดาษทิชชูออกมาจากกล่องบนเคาน์เตอร์ “อากาศเย็นทีไรฉันต้องเป็หวัดทุกที” หล่อนพูด พร้อมกับสั่งน้ำมูกเสียงดัง
เลย์นรู้สึกประทับใจที่ผู้หญิงคนนี้ไม่ได้แสดงกิริยาเช่นคนที่เสแสร้งแกล้งทําอะไรเลย ทุกสิ่งที่เกี่ยวกับแมทตี้ เกรย์ดูเหมือนจะเป็เื่ที่ดําเนินไปตามธรรมชาติทั้งสิ้น ไม่จําเป็ที่จะพยายามสร้างความประทับใจให้เกิดขึ้นกับเลย์น ไม่ว่าจะด้วยวิธีไหน เลย์นจะชอบเธอหรือไม่นั้น ไม่ใช่สิ่งแมทตี้จะสนใจ หรือกังวลเลยแม้แต่น้อย
ซึ่งเลย์นชอบให้ทุกสิ่งทุกอย่างเป็ไปแบบนี้ โดยสายเืนั้น เธอกับผู้หญิงคนนี้คือแม่ลูกกัน แต่นั่นไม่ใช่รากฐานอันเพียงพอที่จะก่อให้เกิดความสัมพันธ์ฉันมิตรขึ้นมาได้ ต่างฝ่ายต่างรู้จักกันในฐานะเพื่อนมนุษย์คนหนึ่งเท่านั้น เหนือสิ่งอื่นใด... เลย์นปรารถนาที่จะให้สิ่งที่เกิดขึ้นในโอกาสต่อไป ปราศจากความขัดเขินหรือความตึงเครียดระหว่างกัน ด้วยอดีตที่ผ่านมามากกว่า
“ฉันคิดว่าคุณคงจะได้พบกับคนที่ไร้ประสบการณ์อย่างฉันหลายคน ที่มาขอสมัครทํางานที่ไร่นี่สินะคะ เพราะรู้สึกว่า คุณมีคําตอบเตรียมไว้พร้อมแล้ว ก่อนหน้าที่ฉันจะทันพูดอะไรเสียด้วยซ้ำ” เลย์นเป็ฝ่ายเปิดฉากชวนสนทนาขึ้นก่อน
“ใช่ ล้วนแต่พวกหนุ่ม ๆ สาว ๆ ที่กระตือรือร้นอยากจะเข้ามาฝึกงานที่นี่กันทั้งนั้นแหละ” รอยยิ้มของแมทตี้บอกความอดทน และหล่อนก็ทรุดตัวลงนั่งในเก้าอี้ตรงข้ามกับเลย์น
“คุณอยู่ที่นี่มาตลอดชีวิตหรือคะ” ที่จริงเลย์นมีความรู้ยิ่งกว่านั้น แต่ดูเหมือนมันจะเป็คําถามที่สมควรจะนํามาใช้อย่างที่สุดในเวลานี้
“ฉันเป็คน นอร์ธ เพลทท์ มาอยู่ที่นี่ตอนอายุยี่สิบสอง แล้วตอนนั้นพอดีไปเห็นโฆษณาในหน้าหนังสือพิมพ์บอกว่า ที่นี่้าแม่บ้านและคนทําอาหารก็เลยมาสมัคร ตอนมาอยู่ใหม่ ๆ ยังไม่รู้จักด้วยซ้ำว่าตัวไหนเป็ม้าตัวผู้ ตัวไหนตัวเมีย แต่ก็ไม่ยากหรอกที่จะรู้ได้ ที่จริงหน้าที่ฉันน่ะเป็แม่บ้าน แต่พอเขา้าใครสักคนหนึ่งให้ช่วยจับลูกวัวตอนตัดเขาหรือฉีดยา หรือจะทําอะไรก็ตาม เธอคงพอจะเดาได้สินะว่า เขาจะเรียกใคร” หางเสียงนั้นมีสําเนียงขบขันปนอยู่
“จากนั้น อีกห้าปีต่อมา ภายหลังจากที่มาดูแลบ้านให้เขา ฉันก็แต่งงานกับจอห์น เกรย์ ตอนนี้ ก็เลยต้องเป็ทั้งแม่บ้าน คนทําอาหาร ภรรยา แล้วก็โคบาลไปด้วยในตัวเสร็จ ชีวิตแต่งงานของเราดําเนินไปด้วยดีแล้วก็มีความสุขมาก เราทํางานเคียงข้างกันมาตลอด ไม่ว่าจะในบ้านหรือในไร่ เขาสอนฉันเกือบจะทุกสิ่งทุกอย่าง มันทําให้ฉันมีความรู้เกี่ยวกับธุรกิจการค้าปศุสัตว์ ซึ่งก็เป็ไปโดยที่ไม่ได้ตั้งใจหรอก และถ้าจะพูดกันตรง ๆ แล้วฉันก็ไม่เคยคิดอยากจะทําด้วย” แมทตี้นิ่งอึ้งไปเป็ครู่ก่อนที่จะกล่าวต่อว่า “แต่ในที่สุด ฉันก็สูญเสียเขาไป...ในเดือนพฤษภาคมซึ่งมันก็ตั้งห้าปีมาแล้วละ”
“เป็เื่ที่น่าสนใจมากเลยค่ะ โดยเฉพาะจากที่คุณเริ่มต้นชีวิตที่นี่ด้วยการเข้ามาเป็แม่บ้าน และในที่สุด ก็กลายเป็เ้าของไร่ปศุสัตว์ไป”
“ที่จริงฉันยังมีหุ้นส่วนอีกคนหนึ่ง...เป็ผู้ชาย ชื่อครีด ซึ่งเราก็ทํางานร่วมกันมาด้วยความราบรื่น” หล่อนยกถ้วยกาแฟขึ้นจิบ และใช้อุ้งมือทั้งสองข้างประคองไว้ ปลายเล็บของหล่อนตัดสั้น ฝ่ามือค่อนข้างหยาบกระด้างเป็รอยปริด้วยความหนาวเย็นของอากาศ “ฉันคิดว่าคงเป็เพราะเรามีความเคารพในสิทธิของกันและกันกระมัง”
“ฉันเคยพบผู้หญิงหลายคนค่ะที่อ้างสิทธิสตรี แต่ดูเหมือนคุณจะเป็คนที่รู้จักความหมายของคํานี้จริง ๆ” เลย์นเอ่ยขึ้นอย่างตั้งข้อสังเกต ด้วยความรู้สึกสนใจและประทับใจโดยปกติแล้ว เื่สิทธิสตรีนั้นเป็เื่ที่กล่าวขานกันอยู่มาก...โดยเฉพาะในหมู่เพื่อนฝูงของเธอเองที่มีอายุรุ่นราวคราวเดียวกัน
“น่าแปลกนะที่หล่อนพูดออกมาอย่างนี้” แมทตี้ทําสีหน้าแปลก ๆ รอยยิ้มจาง ๆ เกิดขึ้นขณะที่หล่อนก้มลงมองกาแฟในถ้วย “มันก็เคยเป็บ้างเหมือนกัน โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ตอนที่ผู้หญิงทั้งหลายเรียกร้องสิทธิดังกล่าวขึ้น ที่ฉันเกิดมีความคิดขึ้นมาว่า ฉันเป็คนที่มีความเป็อิสระมาโดยตลอด ยิ่งกว่านั้น ฉันก็ทํางานเคียงข้างสามีมาตลอด ก็ทํางานอย่างที่พวกผู้ชายทํานั่นแหละ ต้องรับผิดชอบอย่างที่พวกผู้ชายเขาทํากันด้วย ไม่ได้มีสิทธิพิเศษเพราะความที่ตัวเองเป็ผู้หญิงแต่อย่างไร แต่เมื่อมองย้อนหลังไป ฉันก็ยังสามารถจะมองเห็นได้ว่า ตัวเองไม่เคยได้รับการปฏิบัติอย่างผู้ชายเสียทีเดียวหรอก”
“คุณหมายความว่ายังไงคะ” เลย์นขมวดคิ้วรู้สึกแปลกใจ ที่ได้รับฟังคําพูดในเชิงปฏิเสธอย่างไม่คาดคิด
“ก็อย่างที่ฉันเล่าให้ฟังแล้วนั่นแหละ ว่าฉันไม่เคยมีความรู้เกี่ยวกับเื่งานในไร่ปศุสัตว์ก่อนเลย ฉันเรียนรู้ในสิ่งต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับงานนี้มาด้วยความยากลําบาก และพวกผู้ชายก็ไม่ใช่สัตว์โลกที่พระเ้าสร้างขึ้นมาเพื่อที่จะให้มีความอดทนมากมายอะไรนัก เพราะฉะนั้น ฉันก็ถูกจอห์นดุว่าอยู่เสมอ ไม่ว่าเื่อะไรต่อมิอะไร เขา้าอย่างหนึ่งฉันก็ไปหยิบอีกอย่างหนึ่งมาให้ หรือไม่ก็ปล่อยแม่วัวตัวที่เขา้าให้อยู่ในคอกออกไป ส่วนใหญ่แล้ว พอถูกดุว่ามาก ๆ เข้า ฉันก็จะเดินกระแทกเท้ากลับเข้าบ้านเลย...” ดวงตาของหล่อนป็นประกายขึ้น ราวกับจะรู้สึกนึกขันกับการกระทําของตนเองเมื่อครั้งก่อน
“งานในบ้านมันเป็งานที่แตกต่างกว่างานในไร่มาก เป็งานที่้าความประณีตละเอียดอ่อน ซึ่งถ้าเราไม่สังเกตแล้วจะมองไม่เห็นหรอก...หล่อนก็คงจะรู้ว่า จอห์นเขาอยากจะได้ผู้ชายมาช่วยทํางาน แต่ว่าฉันเป็ผู้หญิง เพราะฉะนั้น มันก็เป็การสมควรอย่างที่สุด ที่ฉันควรจะต้องมีหน้าที่ทํางานบ้าน... ซึ่งมันเป็งานของฉัน” หล่อนเน้นในคําพูดประโยคหลัง “ฉันอาจจะไปอยู่กลางแจ้งโน่น...ฉันอาจจะทํางานร่วมกับพวกเขา แต่หน้าที่ของผู้หญิงคือการอยู่และทํางานเพียงในบ้านเท่านั้น ฉันเห็นเหตุการณ์การอย่างนี้ มันเคยเกิดขึ้นกับลูกสาวของพวกเ้าของไร่ปศุสัตว์มาแล้ว เด็กสาวพวกนั้นอาจจะอาสาออกไปช่วยพ่อทํางานในไร่ แต่ออกไปทีไรก็เป็ต้องโดนดุกลับมาทุกที่ ไม่ว่าจะด้วยคําพูดหรือด้วยกิริยาท่าทางก็ตาม ราวกับพวกเขาประพฤติตัวอย่างไม่ถูกต้อง ไม่ถูกใจพวกผู้ชายอะไรทํานองนั้น และในที่สุด ก็ต้องถูกไล่ให้เข้าบ้านอยู่ดี” แมทตี้จิบกาแฟไปพลาง
“แต่กับลูกผู้ชายละก็ เป็อีกเื่หนึ่ง ถ้าเกิดมีความประพฤติเสียหายอะไรขึ้นมา ถ้าไม่โดนหวดด้วยเชือกหนัง ก็ต้องมีการเรียกตัวมาอบรมกันอย่างเป็เื่เป็ราว เพราะฉะนั้น แม้ที่นี่มันจะดูเป็บ้านนอก แต่ว่ามันก็มีมาตรฐาน มีระเบียบอยู่ ถึงแม้ว่ามันจะเป็เื่ที่ค่อนข้างละเอียดอ่อน แต่มันก็มีอยู่จริง ๆ”
“ฉันคาดไม่ถึงมาก่อนเลยค่ะ” เลย์นพูดด้วยสีหน้าเคร่งขรึม รู้สึกประทับใจกับการที่แมทตี้ได้เปิดเผยให้เห็นถึงสภาพชีวิตในตะวันตก อันเป็ทรรศนะของผู้หญิงคนหนึ่ง