ตอนที่หนึ่งร้อยหกสิบเก้า เส้นทางสู่ฉู่ที่แสนไกล
เรื่องหนึ่งที่ผมสงสัยมาตั้งแต่เด็กคือ
คนในสารขัณฑ์เรานั้นราวกับมองว่าคนต่างชาตินั้นดีกว่าและแย่กว่าในเวลาเดียวกัน
ในนิยายนั้นได้เขียนถึงไอ้เจิดที่จบจากต่างประเทศมีวิชาความรู้กล่าวภาษาอังกฤษ ญี่ปุ่นได้ แต่ไม่เป็นโล้เป็นพายอะไร เป็นนักเลงไปวันวันเสียศักดิ์ศรีนักเรียนนอกในยุคที่คนจบป.สี่สามารถเป็นครูได้อย่างมาก
หรือท่านชาย พิริยะศักดิ์ ศักดินันท์ที่จบมาจากบริเตนใหญ่ลูกของเจ้าพระยาพานทองแห่งพระนคร
กลับกลายเป็นคนที่เล่นการพนัน เที่ยวซ่องโสเภณีขายทรัพย์สินของตระกูลจนเสียคนในพระนคร
ทำราวกับว่าที่บริเตนใหญ่มันไม่มีซ่องหรือคาสิโนอย่างนั้นล่ะ
ทั้งที่บริเตนใหญ่นั้นบิช็อปคือคนคุมซ่องที่ใหญ่ที่สุดเองในยุคก่อนเกือบจะสามารถกบฎสำเร็จเลยล่ะ
แต่ท่านชายพิริยะศักดิ์ ศักดินันท์ กลับไม่ได้ติดสุรานารีเสียคนที่บริเตนใหญ่แต่กลับมาเสียคนในพระนคร
การมองว่าอะไรคือศีลธรรมอันดีของเราที่ควรยึดถือกับอะไรคือนิสัยของผีต่างชาติผมแดงที่ควรหนีห่างเมื่อพิจารณารวมกันแล้วจะทำให้เรางงพอสมควรว่า
ตกลงเราจะด่าต่างชาติหรือชมต่างชาติกันแน่?
หรือเราจะพยายามทำทุกอย่างเพื่อที่เราจะไม่ต้องพัฒนาตนเองอยู่อย่างนี้?
ไอ้ยุ่นที่เราดูถูกว่าสลัดเตี้ยต่างๆนานา
อย่างน้อยพวกไอ้ยุ่นนั้นก็รู้ตัวว่าเราควรต้องพัฒนาอุตสาหกรรมของตนเองเมื่อมีเรือดำมาปิดอ่าวบังคับให้ชาวญี่ปุ่นทำการค้าขาย
ทำเอาชาวตะวันตกงงมากว่า กัปตันเพอร์รี่เป็นแค่กัปตันนายเรือคนหนึ่งธรรมดาตามสายตาของคนตะวันตก
แต่ดูเป็นคนที่ยิ่งใหญ่มากตามสายตาของประชาชนชาวญี่ปุ่น
ที่ได้รับการบันทึกลงในประวัติศาสตร์มังงะและมีมต่างๆมากมาย
ญี่ปุ่นได้บทเรียนทางประวัติศาสตร์มาว่าการปิดหูปิดตาคิดว่าประเทศของตนเองสงบสุขนั้นมันไม่เวิร์กหากโลกภายนอกมาเคาะประตูถึงหน้าบ้านเรา
แต่แม้จะยากลำบากแค่ไหน
หนทางสู่ฉู่นั้นแสนไกลเพียงใด
เขาในฐานะเทคโนแครตก็พยายามจะต้องเอาความเจริญเข้ามาถึงในหมู่บ้านนี้ให้ได้
อย่างน้อยให้มีหมอเถื่อนหมอกระเป๋ามาแทนที่การต้มยาผีบอก ที่ต้มขี้วัวกับรังนกเพื่อทำการรักษาก็ยังดี ซึ่งรังนกนั้นไม่ใช่รังนกแบบขาวทานกับน้ำเชื่อมแต่คือรังนกที่เป็นเศษไม้มีขี้นกติดอยู่นี่ล่ะ
เราควรจะเอาหม้อต้มยาของอาจารย์คงและพ่อปู่ที่เสกแล้วต่างหาก
ผีบอกธรรมดานั้นไม่ได้ผลเพราะผีมันอาจจะหลอกเราก็ได้และผีที่ไม่จบปริญญาทางอายุรแพทย์น่ะมันจะไปรู้ศาสตร์เรื่องการปรุงยาได้อย่างไรกัน?
ดังนั้นนอกจากตำราคาถาแล้ว
ผมยังทำแบบผู้เจริญแล้วของทางอ็อกฟอร์ดแห่งบริเตนใหญ่
มหาวิทยาลัยที่ก่อตั้งมาตั้งแต่ ค.ศ 1096 ก่อนสุโขทัยเป็นราชธานีเสียอีก
ว่าเกิดอะไรขึ้นให้จดบันทึกลงไป
การเรียนรู้เริ่มจากจุดเล็กน้อยและค่อยๆสะสมให้ใหญ่ขึ้นไม่มีทางลัดในเรื่องนี้
เขาได้รวบรวมตำรายาต่างๆและการรักษามาเขียนลงเป็นตำราเช่นกัน
ทำตัวให้เหมือนกับคนที่มีการศึกษาจบมาจากต่างประเทศจริงๆที่ผ่านการสอบป้องกันวิทยานิพนธ์มาแล้ว
ไม่ใช่เป็นแบบคุณชายพิริยะศักดิ์ ที่ทำตัวเหมือนกับเอาความรู้ไปคืนอาจารย์หมดหลังจากกลับมาพระนครแล้ว
และการเขียนตำรานั้นยังสามารถเป็นการเรียบเรียบความรู้และความคิดเราได้ด้วยว่าเราเข้าใจเนื้อหาที่เราเขียนลงไปจริงหรือไม่
เป็นการทำให้เราเข้าใจสิ่งที่เราเรียนรู้อย่างถ่องแท้อีกอย่างหนึ่ง
สามารถสอนผู้อื่นได้ก็เท่ากับว่าเราเข้าใจวิชานั้นได้ดีแล้ว
แต่ทว่าแม้เจิดจะพยายามแค่ไหน แต่ในดินแดนแห่งนี้ไม่เปิดโอกาสให้เขาอยู่ได้อย่างสบายนัก
ปึง
เสียงตบเท้าด้วยวิชาสุรสีหนาท
เสียงก้องกังวานข่มขวัญไปทั่ว
“ไปบอกไอ้เจิด ข้ายอดเพชรเกล็ดมังกรแดง จะมาเปรียบมวยกับมัน”