“เอาล่ะ กินกันเสร็จแล้ว เรามาเริ่มเรียนกันเลยดีไหม” ขณะที่ข้ากำลังเคียวอาหารคำสุดท้ายในปากอลีเซียก็พูดอย่างกระตือรือร้น
แม้จะไม่เต็มใจแต่ข้าก็พยักหน้ารับ “อื้อเอาสิ ข้าพร้อมแล้ว” เฮ้อ แม้อาจจะเสียเวลาเปล่าแต่ถือซะว่าเป็การตอบแทนของอร่อยก็แล้วกัน
แต่ในขณะที่ข้ากำลังเก็บของให้เรียบร้อยเพื่อเตรียมตัวนั้นนางก็หัวเราะขึ้นมา“ฮ่าๆๆๆ ปากเ้ามีเศษขนมปังกับซอสอยู่น่ะ เช็ดก่อนไหม”
ทันทีที่ได้ยินดังนั้นข้าก็รีบใช้มือปาดเอาเศษอาหารออกมาเช็ดกับเสื้อให้ตายสิอายุตั้งเท่าไหร่แล้วทำไมข้าถึงพลาเป็เด็กๆแบบนี้นะ “ข้าพร้อมแล้ว”
เมื่อเห็นปฏิกิริยาของข้าอลีเซียก็อมยิ้มน้อยๆและหยิบกระดาษพร้อมหนังสือ2-3 เล่ม มาวางต่อหน้าข้า “แค่นี้เหรอเซีย?” ด้วยจำนวนที่น้อยกว่าที่คิดทำให้ข้าถามกลับถ้านางตั้งใจจะสอนจริงๆก็ควรจะมีหนังสือมากกว่านี้ เฮ้อนางแค่พูดไปอย่างนั้นจริงๆด้วยสินะ
“ไม่ ยังมีอีก” นางพูดพร้อมกับมุมปากที่กระตุกอย่างนึกสนุกขึ้นมาชั่วครู่และเลือนหายไปอย่าง้าปิดบัง
“เอ๊ะ แล้วทำไม...”
“อันนี้คือที่ต้องเรียนก่อนตอนนี้น่ะ ส่วนที่ลูซต้องเรียนทั้งหมดน่ะอยู่นี่!” นางยกแผ่นกระดาษที่เต็มไปด้วยตัวอักษรมากมายจนแทบไม่มีที่ว่างขึ้นมาให้ข้าดูตรงหน้า“ลองอ่านดูสิ ลูซอ่านหนังสือออกใช่ไหมล่ะ”
“อ...อื้ม” ข้ายื่นมือไปรับมาอ่าน เื่ที่จะให้ข้าเรียนน่ะเยอะกว่าที่คิดแต่นางจะสอนเื่พวกนี้ได้แน่เหรอ ไม่สิ นางมีหนังสือทั้งหมดนี่ได้อย่างไร “ด...เดี๋ยวนะเซีย นี่มัน...”
“ก็ข้าบอกแล้วไง ว่าจะสอนสิ่งที่เ้าจำเป็ต้องเรียนทั้งหมดให้น่ะ”
“ต...แต่ทั้งหมดนี่” อลีเซียทั้งบทเรียนและหนังสือที่ควรใช้มันไม่ใช่อะไรที่ลูกสาวชาวบ้านในป่าจะสามารถหามาได้ง่ายๆมูลค่าพวกมันมากพอๆกับลูกขุนนางในเมืองหลวงเชียวนะ
“ถ้าลูซอยากจะเอาตัวรอดโดยไม่โดนเอาเปรียบน่ะ ความรู้เป็สิ่งจำเป็รู้ใช่ไหม” นางพูดด้วยท่าทางที่พยายามให้ดูจริงจังและน่าเชื่อถือที่สุดแม้มุมปากจะสั่นคล้ายกับพยายามห้ามไม่ให้ตัวเองกระตุกยิ้มก็ตาม
“อื้อ” แต่ข้าจะทำเช่นไรได้ นอกเสียจากตามใจนาง
“ทั้งหมดที่ข้าจะสอนน่ะถึงแม้จะรับประกันไม่ได้ว่าลูซจะได้ใช้ทั้งหมดแน่หรือเปล่าแต่ว่ารู้ให้เยอะเข้าไว้ยังดีกว่าไม่รู้ใช่ไหมล่ะอย่างน้อยก็อาจเอาไปประยุกต์ใช้ได้ไม่ทางใดก็ทางหนึ่ง”ข้าเงียบและตั้งใจฟังที่นางพูด “จำเอาไว้นะลูซอาวุธที่สำคัญที่สุดคือ ‘ความรู้’รู้ให้เยอะเข้าไว้จะได้สังเกตได้ง่ายเวลาถูกหลอกอะไรก็ตามแต่ความรู้ที่ว่าไม่ใช่แค่ในหนังสือหรือในบทเรียนที่เรียนไปเท่านั้นนะ”
“...”ข้าทำหน้าสงสัย คาดไม่ถึงว่านอกจากข้าแล้วจะมีเด็กอายุพอๆกันที่เข้าใจเื่นี้ด้วย
“ความรู้ที่ข้าพูดถึง รวมพวกข่าวสารต่างๆ และประสบการณ์ด้วย หากมีความรู้ข่าวสาร และประสบการณ์แล้ว จะสามารถวางแผนทำอะไรต่างๆ ได้ง่ายขึ้นและแน่นอนไม่ใช่แค่รู้แล้วจำเฉยๆ แต่ลูซจะต้องมีไหวพริบในการนำไปใช้ด้วย เช่นถ้าลูซจะไปคุยเื่การจ้างทำสินค้ากับโรงงานโรงงานหนึ่งแต่ลูซไม่รู้ราคาพื้นฐานของมันแล้วโดนเขาบอกราคาที่สูงกว่าราคาจริงขึ้นมาโดยบอกว่านี่เป็ราคาปกติจะเป็ยังไงล่ะ”
กำไรข้าก็จะลดลง แต่ปกติแล้วเพื่อไม่ให้โดนหลอกได้เราก็ต้องทำตัวให้น่าเกรงขามรู้จักใช้ไม้แข็งไม่อ่อนเพื่อต่อรองให้ราคามันถูกที่สุดอยู่แล้วไม่ใช่เหรอข้าได้คำตอบในใจทันที แต่เพื่อไม่ให้ดูผิดปกติมากไปจึงต้องพยายามเรียบเรียงคำพูดให้สมกับเป็เด็กมากขึ้นจึงใช้เวลาคิดซักพัก“ข้าจะเสียเงินมากกว่าที่ควรเป็ ทำให้ที่นั่นได้กำไรเพิ่มแต่ข้าต้องเสียค่าต้นทุนเพิ่มทำให้ได้กำไรน้อยลง”
“ถูกต้อง ที่นี้เข้าใจแล้วใช่ไหมว่าทำไมข้าถึงให้ลูซเรียนเยอะขนาดนี้”
“เข้าใจแล้วล่ะเซีย แล้วเราจะเริ่มเรียนอะไรกันก่อนล่ะ” ข้าพยักหน้าและเงยหน้าขึ้นแสร้งทำเป็ถามอย่างกระตือรือร้น แต่สิ่งที่นางพูดออกมาก็ทำให้ข้าประหลาดใจ
“นั่นสินะ เอาเป็ภาษาที่เราพูดกันอยู่ตอนนี้ก่อนแล้วกัน ‘ภาษาฝรั่งเศส’ ”
“ทำไมเราต้องเรียนสิ่งที่เราพูดอยู่ทุกวันด้วยล่ะข้าก็พูดอยู่ทุกวันอยู่แล้วทำไมต้องเรียนด้วย?” มันจำเป็ด้วยเหรอข้าคิด
“ใช่ลูชพูดอยู่ทุกวันแต่คำที่ลูชใช้น่ะลูชไม่สามารถนำไปใช้กับพวกขุนนางได้หรอกนะรู้ไหม”
“เอ๊ะ ทำไมล่ะ? อ๊ะ!เพราะว่ามันไม่สุภาพสำหรับพวกเขากันใช่ไหม” พอนึกย้อนกลับไปข้าถึงเพิ่งสังเกตว่าตอนท่านพ่อกับท่านแม่คุยการค้ากับแต่ละที่จะใช้ภาษาและท่าทางต่างกันนิดหน่อย
ดูน่าเกรงขามเมื่อคุยกับสามัญชน
ดูน่าเชื่อถือเมื่อคุยกับคู่ค้า
และดูนอบน้อมเมื่อคุยกับชนชั้นสูง
หากไม่ได้นางข้าก็คงลืมไปแล้ว ทั้งๆ ที่จำเื่การทำตัวน่าเกรงขามเพื่อต่อรองราคากำไรขาดทุนได้อยู่แท้ๆ
“ใช่แล้วถึงแม้ลูซจะพูดทุกวันแต่ลูซก็ไม่ได้รู้ศัพท์ทุกคำหรือบริบทการพูดทั้งหมดหรอกใช่ไหมที่ฉันจะสอนคือสอนให้ลูซสามารถพูดกับพวกขุนนางด้วยคำสุภาพได้เท่านั้นไม่ได้สอนอะไรมากหรอก เพราะแม้แต่ข้าเองที่เสนอมาสอนลูซก็ไม่ได้รู้จักทุกคำหรอกนะ” นางไม่ได้รู้มากขนาดนั้นแต่ก็เสนอตัวมาสอนข้าเนี่ยนะ!
“เอ๊ะ!ข้านึกว่าคนที่จะมาสอนคนอื่นได้จะต้องรู้ทุกอย่างทั้งหมดก่อนมาสอนซะอีก” หรือนางแค่อยากหาลูกไล่เลยทำเป็เก่งเพื่ออวดเบ่งกันนะ
“ไม่เสมอไปนะลูซ คนที่จะมาสอนคนอื่นน่ะอย่างน้อยจำเป็ต้องรู้ในสิ่งที่จะสอนประมาณหนึ่งแต่ไม่จำเป็ต้องรู้ลึกทั้งหมดเสมอไป แหมถ้าทุกคนรู้ลึกในสาขาวิชาตัวเองทั้งหมดแล้วล่ะก็ โลกนี้คงไม่มีปริศนาหรอกจริงไหม” แม้จะดูสมเหตุสมผล แต่ถ้าฟังดีๆแล้วมันช่างไร้สาระสิ้นดี เป็การแก้ตัวที่ไม่แเีเอาเสียเลย
แต่เฮ้อ ข้าจะทำอะไรได้นอกจากตามน้ำไปคิดได้ดังนั้นข้าก็พยักหน้าทำเป็เห็นด้วย “จริงด้วยสินะ”
“นี่ยังไม่รวมถึงข้าไม่ใช่คนของประเทศนี้ทำให้ข้ายังพูดภาษาของที่นี่ไม่ได้ทั้งหมดอีกนะ”
“หา! เซียไม่ใช่คนของประเทศนี้เหรอ!” ประโยคนั้นของนางทำเอาข้าถึงกับเหวอและะโลั่น
“ใช่สิ อ้าว ไม่ใช่ว่ารู้อยู่แล้วเหรอ” นางทำหน้าเหลอหลาที่เมื่อเห็นข้าก็รู้สึกว่ามันน่ารักนิดหน่อย
ข้าส่ายหน้า ชักเริ่มรู้สึกสนใจเด็กสาวนางนี้ขึ้นมาหน่อย “ไม่รู้ข้าไม่รู้เลย ก็เซียไม่เคยบอกนี่นาแล้วเซียมาจากที่ไหนเหรอ”
“ข้ามาจากประเทศข้างๆ น่ะที่นี่เป็ตรงชายแดนแค่ข้ามป่านี่ออกไปก็เจอหมู่บ้านที่ข้าอยู่แล้ว”
ได้ยินดังนั้นข้าก็ยิ่งสนใจขึ้นไปอีกถ้าแถวนี้มีหมู่บ้านอื่นล่ะก็ข้าอาจจะเดินทางไปยังหมู่บ้านนั้นแทนที่นี่ไปย้อมตัวตนและเริ่มใหม่ได้เพราะดูจากการที่เด็กสาวรูปร่างบอบบางอย่างนางสามารถข้ามป่ามาได้ทุกวันแสดงว่ามันไม่ได้ไกลมากต่อให้คนละภาษามันก็ไม่ใช่ปัญหาของข้าที่มีสายเือันยิ่งใหญ่ของสองประเทศที่เป็ศัตรูกันอย่างสหราชอาณาจักรและฝรั่งเศส*อยู่แล้ว แต่ข้ายัง้าข้อมูลมากกว่านี้
คิดได้ดังนั้นข้าก็ถามนางรัวๆ “แล้วที่นั่นเป็ยังไงบ้างเหรออยู่กันยังไง? พูดคนละภาษาใช่ไหม เขาเรียกภาษาอะไรน่ะ?แล้ว—”
นางยกมือขึ้นห้ามปรามข้า อ่า ข้าแสดงออกมากเกินไปสินะ “เดี๋ยวๆๆๆๆหยุดก่อนนะลูซ ถ้าข้าตอบหมดที่เ้าถามมานี่ วันนี้คงไม่ต้องเริ่มเรียนกันพอดี”
“เอ๋! แต่ข้าอยากรู้นี่ ก็เซียไม่เคยบอก--- อ๊ะ! ขอโทษที” ข้าพูดขึ้นอย่างเสียดายแต่ก็นึกขึ้นมาได้ว่านางถูกรังเกียจจากคนในหมู่บ้าน ให้ตายสิลืมเื่นี้ไปได้อย่างไรกันนะ
“ถึงข้าจะไม่รู้ว่าลูซพูดขอโทษเื่อะไร แต่ช่างเถอะ” นางปัดมืออย่างไม่ใส่ใจทำให้ข้าโล่งอก เอาเถอะหากเป็หมู่บ้านที่รังเกียจ เด็กสาวที่ทั้งฉลาดเฉลียวและงดงามเช่นนี้ก็คงไม่ใช่หมู่บ้านที่ดีเท่าไหร่“เดี๋ยวอีกสักพักข้าก็จะให้ลูซเรียนอดทนรอไปก่อนนะ”
“อื้ม!” ข้าพยักหน้าพยายามทำให้ดูน่ารักที่สุด ถือเป็คำขอโทษจากข้า
“ส่วนเื่ที่ข้าไม่ได้บอกลูซเลยไม่รู้น่ะข้าเคยบอกกับลุงร้านเนื้อย่างไปแล้วนะ เ้าไม่ได้ฟังเหรอ” ใครมันจะไปจำเื่ที่ตนเองไม่สนใจได้กันเล่าข้าคิด
แต่เพื่อไม่ให้ความแตกข้าจึงทำหน้าสลด “ก...ก็ตอนนั้นข้ามัวแต่หลบอยู่อีกอย่างข้าก็ไม่แน่ใจด้วยว่าเซียพูดจริงหรือแค่พูดไปอย่างนั้นให้คุณลุงเขาหายสงสัยนี่นา”
“ถือว่าเก่งมากนะที่คิดได้ว่าข้าอาจจะโกหก” นางกลับมาทำท่าอวดดีอีกแล้ว แม้จะรำคาญเล็กน้อยแต่ข้าก็พยายามทำเป็ตั้งใจฟัง“แต่ลูซจำไว้นะ ข้อมูลข่าวสารต่างๆ น่ะไม่ใช่ว่าจะมาจากการบอกเล่าผ่านเ้าตัวอย่างเดียวแต่ต้องรู้จักสังเกตทั้งคำพูดและการกระทำด้วย อาจจะเป็อะไรเล็กๆ น้อยๆแต่ถ้าเอามารวมกัน ข้อมูลที่ลูชได้อาจไม่น้อยเลยก็ได้นะ”
“เห แบบนี้เองเหรอ งั้นที่เซียถามก่อนหน้านี้เื่คำที่พ่อข้าสอนน่ะเพราะเซียรู้อะไรสินะ เกี่ยวกับข้าด้วยใช่ไหม?” ข้าแสร้งพยักหน้าทำเหมือนเข้าใจและถามกลับ
“ใช่ อย่างน้อยข้าก็รู้แน่ๆ ว่า พ่อของลูซน่ะอาจไม่ใช่คนของประเทศนี้และลูซเองก็อาจไม่ใช่คนของประเทศนี้เต็มตัวก็ได้”
“ว้าว สุดยอดเลยเซีย ทั้งๆ ที่ข้าไม่ได้บอกเลยแท้ๆ” ฉลาดกว่าที่คิด
“ก็นะ ถ้าลูซทำบ่อยๆ เข้าก็จะสังเกตและวิเคราะห์ได้เองโดยอัตโนมัติล่ะนะเอาล่ะเลิกเสียเวลาแล้วมาเรียนกันเถอะ วันนี้ก็จะไม่มีอะไรมากหรอกเพราะวันนี้จริงๆ ข้าเองก็สอนเ้าไปเยอะแล้วนี่จริงไหม?”
“อ๊ะ! จริงด้วยสิ วันนี้ข้าได้เซียสอนมาหลายเื่เลยนี่นา” นอกจากเื่ระดับภาษาที่ใช้กับข้อมูลใหม่เกี่ยวกับนางข้าก็ไม่ได้อะไรทั้งนั้นเลยแท้ๆ
“ไว้ถ้ามีโอกาสข้าจะพาลูซไปลองเอาเื่ที่ข้าสอนมาใช้นะลูซจะได้ใช้เป็จริงๆ เร็วๆ หรือลูซจะลองเอาไปใช้ก่อนก็ได้เพราะจะมัวแต่รอข้าสอนตลอดทุกเื่ก็ไม่ได้นี่นะ”
“อื้อ! ข้าจะลองดูนะ!” ถ้ามีโอกาสจริงๆล่ะก็นะ เฮ้อ เมื่อไหร่บทเรียนที่น่าเบื่อจะผ่านไปเร็วๆนะข้าจะได้ไม่ต้องแสดงละครมากนัก
“เอาล่ะ บทเรียนวันนี้จะมาเริ่มกันที่...”
เห็นแก่อาหารอร่อยๆและหนังสือน่าสนใจที่นางเอามาให้ข้ายอมทำตัวเป็เด็กน่ารักและว่านอนสอนง่ายเป็เพื่อนเล่นกับนางไปซักพักก็แล้วกัน
*สหราชอาณาจักรหรือประเทศอังกฤษและประเทศฝรั่งเศสเป็ศัตรูที่ขับเคี่ยวแย่งชิงความเป็ใหญ่ในการเป็มหาอำนาจกันมาอย่างช้านาน และเพิ่งเริ่มมีความสัมพันธ์อันดีกันหลังทำสนธิสัญญาในปีค.ศ.1904
475
