ตอนที่หนึ่งร้อยสี่สิบหก ไอ้เจิดทำถูก
เรื่องที่เก็บดอกเบี้ยรายวันราคาแพงนั้น
ผมยอมรับว่าไอ้เจิดคนเก่าทำผิดหลักศาสนาอย่างมหันต์
มันผู้ใดเก็บดอกเบี้ยมันผู้นั้นคือศัตรูของศาสนาอิสลาม
หรือแม้แต่พระเยซูที่เราเห็นว่าใจดี
การเก็บดอกเบี้ยในวิหารของพระเจ้าก็เป็นสิ่งเดียวที่ทำให้พระเยซูล้มโต๊ะ เอาแส้ฟาด
ไล่คนที่เปลี่ยนวิหารของพระเจ้าเป็นที่นับเหรียญตราต่างๆ
เปลี่ยนวิหารของพระเจ้ากลายเป็นสถานที่ทำธุรกิจ
หากเราถามตนเองว่าพระเยซูจะทำอย่างไรกับธนาคารหรือคนที่เก็บดอกเบี้ย?
การบุกเข้าไปล้มโต๊ะเอาแส้ฟาดก็เป็นหนทางหนึ่งที่พระเยซูเห็นด้วยกับเรา
แต่การเอาควายเหล็กเข้ามาขายนั้น
ผมไม่คิดว่าไอ้เจิดคนเก่าจะทำผิดอะไรในด้านนี้
หากพิจารณาว่ามันอาจจะสิ้นเปลืองด้านน้ำมัน
แต่ค่าน้ำมันและค่าซ่อมบำรุงควายเหล็กนั้นก็อาจจะดีกว่าการที่เราต้องทำอย่างไอ้ขาม
กู้ยืมเงินเอาอีบัวกับอ้ายนเผือกไปรักษาในพระนครหากอีบัวกับอ้ายเผือกเจ็บป่วยขึ้นมา
แนวคิดการทำธุรกิจสมัยใหม่ที่ปฏิบัติอุตสาหกรรมยุคใหม่อาจจะมองในแง่นี้ก็ได้
การลงทุนตอนแรกอาจจะแพง
แต่หากเราตัด
ส่วนประกอบที่เป็นมนุษย์Human element
ออกจกากระบวนการผลิต
จะทำให้เจ้าของบริษัทต่างๆสบายใจมากกว่าเพราะเครื่องจักรมันไม่มีสิทธิมนุษยชนหรือไม่ตกอยู่ใต้การควบคุมของกฎหมายแรงงาน
จนมีคนแซวว่า
บริษัทสมัยใหม่แนวคิดห่างไกลจากความเป็นมนุษย์เข้าไปทุกทีก็เพราะเหตุนี้
การลงทุนเครื่องจักรอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ครบวงจรราคาสิบล้าน
ก็ยังดีกว่าหากเราสามารถลดแรงงานที่เป็นมนุษย์ไปได้สักสองพันคน
มันคือสองพันคนที่เราไม่ต้องพบปะพูดคุยด้วยให้เสียเวลาหรือต้องกังวลว่าสตรีจะตั้งครรภ์และเราต้องให้สตรีคนนั้นหยุดโดยมีค่าจ้างด้วยตามกฎหมายแรงงาน
ดังนั้นหลายบริษัทเลยมักจะยื่นเงื่อนไขว่า
ต้องการพนักงานที่โสด
หลายคนก็อาจจะไม่เข้าใจหรือแกล้งไม่เข้าใจว่าที่แท้จริงนั้นบริษัทต้องการคนที่ไม่มีภาระทางครอบครัวและป้องกันการตั้งครรภ์ที่ทำให้บริษัทต้องดูแลตามกฎหมายแรงงาน
อย่างไอ้ขามหากมองเวลาที่มันเอาไปกางมุ้งจุดยากันยุงให้กับอีบัวกับอ้ายเผือก
หรือบางทีก็ชงผงโกดก้ให้อีบัวกับอ้ายเผือกทานเวลาป่วยไข้หากอีบัวกับอ้ายเผือกไม่ค่อยสดชื่น
มันแสดงความใส่ใจของไอ้ขามที่มีต่ออีบัวกับอ้ายเผือกได้ดีอย่างหนึ่ง
แต่สั่นมันยิ่งแปลว่าการดูแลสิ่งมีชีวิตนั้นทำให้เราต้องอาศัยเวลาและแรงงานที่จะต้องใส่ใจกับมัน
การเอาเครื่องจักรเข้ามาแม้เราอาจจะต้องการแรงงานมีฝีมือเพิ่มมากขึ้น
แต่เราก็สามารถเพิ่มปริมาณงานที่เราทำได้
ตามหลักการของเศรษฐกิจทุนนิยม
ที่หากเราไม่ผลิตของได้มีคุณภาพกว่าเดิมก็ต้องผลิตของได้ปริมาณมากกว่าเดิม
มันคืองูที่กินหางตนเองไร้ที่สิ้นสุด
“หากใช้ควายเหล็กกันไม่เป็นชั้นจะฝึกสอนให้จ๊ะชั้นที่ผ่านมามองเห็นมีช่างฝีมืออยู่เยอะแยะในหมู่บ้านนี้ชั้นจะจ้างงานพวกเขาทั้งหมดล่ะจ๊ะ ไม่ต้องห่วง”
เจิดรู้สึกประทับใจซ่องโจรของเสือดำมากราวกับว่าหลุดมาสในยุคสามก๊ก
มีการตีเกือกม้า มีการทำกระสุนมีการทำยาดองฯลฯ
เรียกว่ามันเป็นเมืองขนาดย่อมๆที่สามารถอยู่ได้ด้วยตนเองแบบเดียวกับเขาเหลียงซานตามซ้องกั๋งเลย
“ควายเหล็กจะทำให้เราทำงานเสร็จเร็วขึ้นหรือจะทำงานเพิ่มมากขึ้นก็ได้จ๊ะขีดจำกัดของควายเหล็กอยู่ที่ความเหนื่อยของเราเองเท่านั้น”