ประชา : 2090 (จบแล้ว)

        ผมสรุปข่าวของตัวเองฆ่าเวลาระหว่างรอในที่สุดก็ถึงคราวของตฤมปตีหญิงร่างเล็กเดินขึ้นเวทีอย่างคล่องแคล่วว่องไว โพเดียมปรับระดับเลื่อนลงมาจนพอเหมาะกับความสูงเธอนโยบายที่กรรมการหญิงหยิบยกมาพูดไม่ได้โดดเด่นกว่าผู้สมัครคนอื่นชัดเจนเธออยากจ้างคนมาทำงานแบบเอาต์ซอร์ซมากขึ้น เชื่อว่าผลงานจะดีกว่า อีกทั้งเร็วกว่าการพัฒนาทักษะพนักงานประจำซึ่งมีอัตราการย้ายเข้าย้ายออกถี่ขึ้นในรอบปีที่ผ่านมาตฤมปตียังเน้นย้ำเรื่องการปรับเงินเดือนตามสัดส่วนผลงานที่ทำได้โดยปราศจากเพดานจำกัดฟังดูคล้ายนโยบายหนึ่งของไมตรี ใครทำเงินให้บริษัทมากจะได้ผลตอบแทนมากเป็นพิเศษไม่ต้องแบ่งสันปันส่วนให้ทุกคนที่ถือหุ้นของบริษัท  

        “นโยบายสุดท้ายของเรานะค่ะทุกท่านอาจจะไม่เห็นด้วย แต่เราอยากให้ยกเลิกการเลือกตั้งคณะกรรมการบริษัทซะ”

        ผมนิ่งอึ้งนึกไม่ถึงกรรมการหญิงแสนใจดีจะมีความคิดสุดโต่งยิ่งกว่าผู้สมัครทุกคนเวลาพูดยังไม่ทันหมดดี จึงมีผู้ฟังคนหนึ่งขอสัญญาณแทรกขึ้นมา แน่นอนว่าเธออนุญาต

        “ท่านกำลังจะยกเลิกประชาธิปไตยในบริษัทเหรอ”ชายวัยใกล้เกษียณกล่าว น้ำเสียงแฝงความโกรธเคืองชัด

        “ใช่ค่ะ”เธอตอบโดยไม่มีท่าทีลังเล

        ผู้ชมหันไปพูดคุยถกเถียงกันจ้าละหวั่นจนพิธีกรต้องขอความร่วมมือให้อยู่ในความสงบ

        “จากที่เราทำงานเป็นหนึ่งในคณะกรรมการมาตลอดเกือบสองปีเราได้บทเรียนว่า ความเป็นประชาธิปไตยนี่แหละเป็นตัวฉุดรั้งให้บริษัทย่ำอยู่กับที่จะทำอะไรก็ยาก ไม่คล่องตัว อย่าว่าแต่คณะกรรมการเลย แค่ระดับหัวหน้างานถ้าลูกน้องร่วมกันลงชื่อไม่ไว้วางใจเกินห้าสิบเปอร์เซ็นต์ก็ต้องพ้นจากตำแหน่งแม้จะล็อกว่าต้องรอพ้นสองเดือนก่อน แต่มีอยู่แผนกหนึ่งที่เปลี่ยนทุกสองเดือนเต็มโควตาและแผนกนั้นก็ทำผลงานในสามไตรมาสที่ผ่านมาได้แย่สุด ๆ”

        ผมฟังคำอธิบายของเธอย่างตั้งใจไม่แปลกใจเท่าคนอื่นเพราะคุ้นชินกับระบบดั้งเดิมในยุคผม รู้สึกประหลาดใจบุคลิกของเธอมากกว่าแทบไม่เชื่อหูตัวเอง คนที่ยึดถือหลักเสมอภาคของชาวต่างชาติอย่างเธอจะอยากรวบอำนาจสู่ศูนย์กลางด่วนตัดสินใครจากการคุยกันไม่กี่ประโยคไม่ได้จริง ๆชายวัยกลางคนที่นั่งข้างผมหันไปคุยกับเพื่อนว่าตฤมปตีเคยเกริ่นเรื่องนี้ในที่ทำงานหลายครั้งโดยไม่ได้ปิดบัง อนุมานได้ว่าพวกเขาอยู่แผนกเดียวกัน

        “เราทราบดีค่ะหลายคนคงไม่เห็นด้วย คงคิดว่าทำไม่ได้จริง แต่เรายังหวังลึก ๆว่าบริษัทจะเปลี่ยนแปลงไปในทิศทางที่ดีขึ้น ย้อนไปเมื่อเจ็ดสิบแปดสิบปีก่อน บริษัทอย่างแอปเปิลอะเมซอน และกูเกิล ต่างก็เป็นยักษ์ใหญ่ที่ประสบความสำเร็จระดับโลกพวกเขาไม่เห็นต้องเลือกตั้งซีอีโอเลยเพียงแต่ผู้ที่นั่งหัวโต๊ะต้องเป็นนักบริหารที่เก่งกาจ และมีธรรมาภิบาล” เธอพูดปิดท้าย

        เข้าสู่ช่วงคำถามผมเห็นคนแย่งกันกดปุ่มในอุปกรณ์อัจฉริยะของตนเอง

        “ตัวอย่างที่ท่านยกมาไกลเกินไปช่วงสิบปีมานี้ บริษัทที่มีชื่อเสียงระดับโลกอย่างสเปซไลฟ์กับโอเมกาดอว์นก็เติบโตขึ้นมาด้วยผู้บริหารที่ผ่านการเลือกตั้งมาทุกสองปีนะ”พนักงานชายคนหนึ่งแย้ง เพิ่งสังเกตว่าเป็นนิกรณ์    

        “ใช่ค่ะไม่ว่าจะแบบไหนก็สำเร็จได้ทั้งนั้นค่ะ แต่เราคิดว่าบริษัทซัมนิวส์เหมาะสมกับแบบที่เสนอมากกว่า”

        ผมพอเข้าใจแนวคิดเธอ ประชาธิปไตยย่อมสละความคล่องตัวและรวดเร็วฉับไวเพื่อแลกมาซึ่งความเห็นชอบและยุติธรรมสำหรับคนส่วนรวม ในขณะเดียวกันสำหรับคณาธิปไตยแม้จะตัดสินใจได้เร็วทันใจ แต่จะดีหรือไม่ขึ้นกับกลุ่มคนที่ปกครอง ปัญหาสำคัญคือ ถึงพวกเขาจะไร้ความสามารถหรือปราศจากคุณธรรมเพียงใด เขาก็ขยายอำนาจปกครองต่อได้อยู่ดี กรณีเอกชนถ้าบริษัทล่มจมก็แค่ปิดตัวแต่หากเป็นรัฐบาล ผู้ปกครองอาจหนีไปเสวยสุขที่ต่างประเทศ ปล่อยให้ประชาชนตกระกำลำบากคุณจะรอตีเหล็กอย่างใจเย็นเพื่อได้มีดพร้าผิวเนียนแข็ง คงทนสำหรับทุกคน หรือทำอย่างรีบเร่งตามคำสั่งเพื่อความงดงามสำหรับคุณคนเดียว

        ไมตรีจับฉลากได้เป็นคนสุดท้าย กว่าจะขึ้นเวทีพนักงานบางส่วนก็หนีหายทิ้งที่นั่งอันว่างเปล่าไว้ อาจทนความเบื่อหน่ายไม่ไหว กะคร่าว ๆด้วยสายตาแล้วมีไม่ถึงยี่สิบคน ส่วนใหญ่ยังตั้งหลักมั่น ชายสูงวัยข้างผมเปรยว่าเขาตั้งหน้าตั้งตารอไมตรีปราศรัยโดยเฉพาะหัวหน้ายกสองนิ้วชูขึ้นไปในอากาศ

        “นโยบายของเรามีแค่สองคำ อยากให้ทุกท่านจำง่ายๆ เลย ‘Impact’ และ‘Value’สองคำนี้จะทำให้ซัมนิวส์กลับคืนสู่สิ่งที่ควรจะเป็นสองอย่างนั่นคือผลิตคอนเทนต์คุณภาพเพื่อสังคม และสร้างมูลค่าในตลาดให้สูงที่สุดเพื่อพวกเราทุกคน”

        ชายศีรษะล้านทำให้ทั้งห้องเงียบกริบด้วยน้ำเสียงทุ้มลึกที่เปี่ยมด้วยพลังนัยน์ตาฉายแววมุ่งมั่น

        “เรื่องที่ท่านตฤมปตีพูดเราก็เห็นด้วยบางส่วนการตัดสินใจที่รวดเร็วมีความจำเป็นอย่างยิ่งที่จะนำพาบริษัทให้เติบโตอย่างก้าวกระโดดอย่าลืมนะว่านี่ไม่ใช่องค์กรการกุศลเอกชนต้องการแสวงหากำไรให้มากที่สุดในขณะเดียวกัน หากมีเงินแล้วสิ่งอื่นก็จะตามมาทั้งการตอบแทนสังคมด้วยข่าวที่มีคุณภาพดี สวัสดิการและเงินปันผลพนักงานที่เป็นธรรม”

        ที่ไมตรีพูดก็ถูกถ้าไม่ทำเค้กให้ใหญ่ขึ้นก่อนแล้วจะตัดแบ่งแจกจ่ายพนักงานได้อย่างไร นโยบายที่เขาอธิบายค่อนข้างครอบคลุมทุกมิติตั้งแต่สากกะเบือยันเรือรบเริ่มจากขยายหัวข้อข่าวให้กว้างไกล ไม่ว่าจะเป็นวิทยาศาสตร์ บันเทิง หรือข่าววิถีชีวิตขยายตลาดไปทั่วโลก หาหุ้นส่วนกับสำนักข่าวของประเทศอื่น อาจต้องบินไปทำข่าวที่ต่างแดนมากขึ้นภาษาไม่ใช่อุปสรรค ใช้เอไอแปลได้อยู่แล้ว พอมีข่าวของประเทศอีกซีกโลกหนึ่งทำให้ไลฟ์สดได้ตลอดยี่สิบสี่ชั่วโมง

        “ที่ผ่านมาบริษัทพวกเราทำการตลาดเชิงรุกน้อยเกินไปรายได้จากค่าโฆษณายังเป็นสิ่งจำเป็น หลายบริษัทก็เคยชวน ซัมนิวส์ไปร่วมเป็นพาร์ตเนอร์ แต่นโยบายคณะกรรมการชุดเก่ากลับปฏิเสธ”ชายศีรษะล้านชี้แจงพร้อมชี้ไปทางกราฟที่ปรากฏบนจอภาพพื้นหลังเวที เป็นหนึ่งในผู้สมัครไม่กี่คนที่เตรียมข้อมูลมาอย่างดี

        ในมุมมองของเขาคำว่าเท่าเทียม อุปถัมภ์หรือผูกขาดเป็นแค่มายาคติที่ขัดขวางการเติบโตของบริษัท ชายผู้นี้ไม่เกี่ยงที่จะซื้อกิจการสำนักข่าวปฐมภูมิขนาดเล็กหลายอันโดยเฉพาะท้องถิ่นที่ห่างไกลอันไหนควบรวมไม่ได้ก็ร่วมกันตกลงส่วนแบ่งในตลาด เขาจะสร้างระบบพรีเมียมสำหรับสมาชิกที่มีเงินจ่ายเพื่อไม่ดูโฆษณาและรับชมข่าวในเชิงลึกเป็นพิเศษอีกทั้งจะหาลูกค้าเพิ่มด้วยการยิงโฆษณาแบบจำเพาะสำหรับแต่ละคน ต้องอาศัยข้อมูลจากเหล่าหุ้นส่วนเพื่อป้อนให้เอไอประมวลผลจึงจะแนบเนียนโดยไม่รบกวนจนเกินไป แม้จะเป็นการตลาดทั่วไปในยุคผมแต่คงเป็นของแปลกสำหรับคนยุคนี้

        ผู้ฟังส่วนใหญ่เพ่งไปยังชายที่ยืนตรงโพเดียมสลับกับจอภาพด้วยสีหน้าตั้งอกตั้งใจไม่มีเสียงเชียร์หรือโห่ร้องดังแทรก ไมตรีอธิบายอย่างลื่นไหลไร้สะดุด เป็นรูปธรรม แถมเข้าใจง่ายรู้เลยว่าชายคนนี้เก่งอย่างที่ร่ำลือกันจริง

        “แล้วเรื่องสวัสดิการพนักงานล่ะครับท่านมีนโยบายอะไรหรือไม่” ชายคนหนึ่งเอ่ยขึ้นในช่วงถามตอบ

        “ขอโทษที่ไม่ได้พูดเพราะเวลาน้อย อันที่จริงทุกท่านเข้าไปดูรายละเอียดในเอสคิวอาร์โค้ดบนบอร์ดเราได้เลยสั้น ๆ ก็คือ เพิ่มให้แน่นอน แต่ต้องสมเหตุผล เริ่มสิ่งที่ขาดก่อนอย่างเช่น แผนที่จะสร้างสระว่ายน้ำมาตรฐานยาวห้าสิบเมตรไว้ชั้นบีแปดก็มาจากข้อมูลที่เราทยอยสำรวจไว้ตลอดหนึ่งปีที่ผ่านมาถ้าทุกคนร่วมมือกันทำกำไรได้มากขึ้น สวัสดิการย่อมมากขึ้นเป็นธรรมดา”ไมตรีกล่าวพลางยิ้มน้อย ๆชายที่นั่งข้างผมเปรยกับเพื่อนว่าไมตรีเคยตรงมาสัมภาษณ์เขากับกลุ่มเพื่อนด้วยตนเองเมื่อหลายเดือนก่อนพนักงานใหม่แบบผมคงไม่อยู่ในกลุ่มเป้าหมายหลัก

        หญิงสาวคนหนึ่งขอสัญญาณพูด“แล้วเรื่องเงินเดือนละค่ะ ท่านจะปรับไหม”

        “ค่าแรงที่ควรได้รับตามรัฐบาลกำหนดก็ส่วนหนึ่งแต่เราสามารถปรับได้ถ้ามีเหตุผลเพียงพอ นั่นคือ เปลี่ยนให้เข้ากับบริบทของบริษัทโดยแอดจัสต์ตัวคูณถ่วงน้ำหนักเพิ่มบางอย่าง ลดบางอย่าง แต่ตัวแปรที่สำคัญที่สุดคือ ผลงานคนที่ทำงานในตำแหน่งเดียวกันอาจได้ไม่เท่ากัน ใครขยันหารายได้ให้บริษัทได้มากย่อมได้ค่าตอบแทนมากเป็นธรรมดาการแข่งขันจะเป็นแรงผลักดันให้ทุกคนพัฒนาตัวเองไม่ว่าท่านจะทำงานตำแหน่งใดก็ตามตั้งแต่นักข่าว แม่บ้าน หรือผู้บริหาร...เห็นไหม ยุติธรรมกว่านี้ไม่มีอีกแล้ว”เขายิ้มอย่างอบอุ่น ถึงจะเห็นด้วยกับความยุติธรรมที่เขาเสนอ แต่ผมก็อดกังวลไม่ได้ฝีมือตนเองจะไปสู้รุ่นพี่นักจับใจความมากประสบการณ์หลายคนได้อย่างไร  

        เมื่อสัญญาณหมดเวลาดังขึ้นชายศีรษะล้านก็กล่าวขอบคุณแล้วเคลื่อนลงเวทีอย่างสง่าผ่าเผย ตามมาด้วยเสียงปรบมืออย่างล้นหลามต่อเนื่องยาวนานกว่าสิบวินาทีนโยบายไมตรีนี่แหละวางบนพื้นฐานความเป็นจริงมากที่สุดไม่ได้เว่อร์วังอลังการจนฟุ่มเฟือยแบบคนแรก อุดมคติเกินไปแบบธรณี ไม่เอาใจลูกค้าเกินเหตุเหมือนสหายและไม่เผด็จการเท่าของตฤมปตี แต่ผมยังไม่คิดตัดสินใจว่าจะเลือกใครในตอนนี้ รอดูก่อนอีกอย่างยังกังวลเรื่องภารกิจต่อจากนี้

        ผู้สมัครทุกคนหาเสียงครบถ้วนชายผิวคล้ำผู้เป็นพิธีกรกล่าวปิดงานสั้น ๆ จากนั้นทุกคนก็แยกย้ายกันทำภารกิจของตนเองบางคนรับประทานอาหารเที่ยงต่อ ส่วนหนึ่งพกไปกินที่ห้อง ผมแสร้งนั่งประจำที่คีบเส้นก๋วยเตี๋ยวเข้าปากระหว่างเฝ้าดูพฤติกรรมของชายชุดสูทสีน้ำเงินที่เป็นเป้าหมายสหายเหลียวมองทางนี้ด้วยสายตาเจ้าเล่ห์แวบหนึ่ง

        มันไม่มีทางรู้แผนการของผมแน่

        มันหันกลับไปเข้าร่วมวงสนทนาที่มีสี่ห้าคนมีทั้งผู้สมัครคนอื่น และกรรมการชุดปัจจุบัน เห็นหน้าเขาแล้วนึกไปถึงอิสราตลอดสามชั่วโมงที่ผ่านมาผมไม่เห็นเธอในงานเพิ่งตระหนักได้ว่าเธอมีนัดตรวจพยานหลักฐานคดีฟ้องหมิ่นประมาทในวันนี้แค่เรื่องตัวเองก็หนักหน่วงอยู่แล้วคงช่วยอะไรมากไม่ได้  ผมได้แต่หวังว่าภารกิจเธอจะลุล่วงไปด้วยดี

        ผมปลีกตัวในอีกสิบห้านาทีต่อมาโยนข้าวกล่องทิ้งลงถังขยะแยกขยะอัตโนมัติ แล้วสะกดรอยตามห่าง ๆผมแอบหลบอยู่หลังเสา รอให้อีกฝ่ายเข้าไปในลิฟต์สี่เหลี่ยมคับแคบ ผมเงยหน้ามองตัวเลขบนหน้าปัดซึ่งไปหยุดที่ชั้นหก ไม่ผิดแน่ สหายน่าจะกลับไปที่ห้องทำงานใจผมเต้นรัวในขณะที่มือตบกระเป๋ากางเกงหาซองบุหรี่ด้วยความเคยชิน ก่อนจะนึกขึ้นได้ว่าไม่ได้พกมาด้วย

        มั่นใจหน่อยสิประชา

        ผมสั่งขาสองข้างตนเองให้จ้ำพรวดเข้าไปในลิฟต์อีกตัวโชคดีที่ไม่มีคนรู้จักตามเข้ามา มิฉะนั้นอาจถูกสงสัยว่าทำไมไม่กดชั้นห้าแทนที่จะกลับไปปั่นงานข่าวในห้องตัวเอง ผมขึ้นไปต่ออีกชั้นหนึ่ง ถ้าไม่ทำภารกิจนี้ให้สำเร็จก่อนก็จะค้างคาใจจนไม่มีสมาธิสรุปข่าวอยู่ดี คิดถูกที่แอบทำงานผ่านเครื่องเอวีเอสอีระหว่างฟังหาเสียงรับมือกับอีกห้าสิบเปอร์เซ็นต์ที่เหลือได้สบาย ๆ เสร็จทันสี่โมงเย็นแน่นอนแต่นั่นทำให้ผมแทบไม่ได้ฟังนโยบายผู้สมัครคนอื่นเลยนอกจากคนรู้จักสี่คน แม้จะเสียมารยาทแต่ก็จำเป็นต้องทำ

        “ฉันมาถึงแล้วรีบตามมานะ” ผมบอกปลายสายไปเช่นนั้น แล้วก็กดวางโทรศัพท์

        รู้ตัวอีกทีผมก็หยุดยืนหน้าประตูสีน้ำตาลอ่อนที่คุ้นเคยหนก่อนผมมาเค้นเรื่องคลิปแอบถ่ายในสวนนิภาราตรี พูดง่าย ๆคือตั้งใจมาหาเรื่องโดยเฉพาะ แต่ทว่าครั้งนี้ต่างออกไป สีหน้าผมกลับเรียบเฉยแทนที่จะฉุนเฉียวผมกดกริ่งติดกันสองครั้ง ไม่มีสัญญาณตอบรับใด ๆ เล็ดออกมาจากในห้องราวกับไร้สิ่งมีชีวิตแต่ป้ายดิจิทัลที่เขียนด้านหน้ายืนยันว่าเจ้าของห้องอยู่ภายใน

        ประตูห้องเลื่อนเปิดอัตโนมัติหลังจากกดกริ่งครั้งที่สามผมสืบเท้าเข้ามาในห้องอย่างไม่หวาดหวั่นตรงแน่วไปหาชายในชุดสูทที่นั่งเอนตัวบนเก้าอี้หนังบุนวมอย่างผ่อนคลายสายตาผมไม่เหล่มองเหล่าโล่รางวัลที่เรียงรายบนตู้กระจกด้านข้างแม้แต่น้อย

        “นั่งลงก่อนสิ”สหายเอ่ยขึ้นเรียบ ๆ คงทำตามความเคยชิน