สำหรับเกาหลี (ยุคอาณาจักรโชซอน) ลำดับชั้นยศและเครื่องแต่งกายมีความซับซ้อนและงดงามไม่แพ้ยุโรปเลย โดยจะเน้นไปที่ สี และ ลวดลายปัก บนหน้าอกและหลัง (ที่เรียกว่า ฮย็อนลวีก) เพื่อบอกตำแหน่ง
1. พระราชา และ พระราชินี (The King & Queen)
พระราชา (King): สวมชุด คนรยงโพ (Gonryongpo) สีแดงสด ปักลายมังกรห้าเล็บด้วยดิ้นทองเป็นวงกลมที่หน้าอก หลัง และหัวไหล่ สวมหมวกทรงสูงสีดำ (อิกซ็อนกวาน)
การบรรยาย: ฉลองพระองค์สีแดงเพลิงขับเน้นมังกรทองห้าเล็บที่ดูราวกับมีชีวิตพาดผ่านพระอุระ ทรงประทับบนบัลลังก์ไม้สลักลายภูเขาและดวงอาทิตย์ ท่วงท่าเปี่ยมด้วยอำนาจที่สั่นคลอนได้ทั้งแผ่นดิน
พระราชินี (Queen): สวมชุด จ็อกอึย (Jeogui) สีน้ำเงินเข้มหรือแดงขลิบทองปักลายพญาหงส์ สวมวิกผมขนาดใหญ่ (คาเช) ประดับปิ่นปักผมหยกและทอง (บีนยอ)
การบรรยาย: พระราชินีสง่างามในพัสตราภรณ์สีน้ำเงินเข้มดุจท้องฟ้ายามราตรี ลายปักพญาหงส์สยายปีกบนอกเสื้อส่องประกายยามต้องแสงเทียน ปิ่นปักผมระย้าส่งเสียงกระทบกันเบาๆ ทุกครั้งที่ทรงขยับพระเศียร
2. เจ้าชายรัชทายาท และ พระชายา (Crown Prince & Princess)
เจ้าชายรัชทายาท (Crown Prince): สวมชุดคล้ายพระราชาแต่เป็นมังกรสี่เล็บ และมักใส่สีน้ำเงินเข้มในพิธีการบางอย่าง
การบรรยาย: เจ้าชายรัชทายาทในชุดสีครามเข้มดูสุขุม ลายมังกรสีเงินบนบ่าบ่งบอกถึงสถานะผู้สืบทอดที่รอคอยวันจะขึ้นเป็นมังกรที่สมบูรณ์
พระชายา (Crown Princess): สวมชุด ทังอึย (Dangui) สีเขียวตองอ่อนขลิบทองปักลายดอกไม้และนกมงคล
การบรรยาย: ทังอึยสีเขียวสดใสของพระชายาขลิบด้วยแถบทองคำเปลวเรียงรายเป็นอักษรมงคล ชายเสื้อทรงโค้งมนรับกับกระโปรงผ้าไหมสีแดงได้อย่างไร้ที่ติ
3. ลำดับชั้นขุนนาง (The Bureaucracy - Yangban)
ขุนนางเกาหลีแบ่งตาม สายบุ๋น (วิชาการ) และ สายบู๊ (ทหาร) โดยดูจากลายปักที่หน้าอก
ขุนนางสายบุ๋น: สวมชุดคลุมยาว (ทัลรย็อง) สีแดงหรือชมพูเข้ม หน้าอกปักลาย นกกระเรียนคู่ ทะยานเมฆ สวมหมวกผ้าสีดำมีปีกสองข้าง (ซาโม) สื่อถึงความฉลาดหลักแหลมและการรับใช้ราชสำนัก
ขุนนางสายบู๊ (ทหาร): สวมชุดคลุมสีน้ำเงินหรือม่วง ปักลาย เสือดาว ที่ดูดุดัน สวมหมวกทรงกลมประดับขนนกและมีสายรัดใต้คางที่เป็นลูกปัดหินสี บ่งบอกถึงความกล้าหาญและความเด็ดขาด
4. ทหารและกองกำลัง (The Military)
แม่ทัพ: สวมชุดเกราะ ดูจองกับ (Dojeonggap) เป็นเกราะผ้าหนาบุหมุดโลหะสีทอง หมวกเหล็กประดับพู่แดงและรูปมังกร
การบรรยาย: แม่ทัพใหญ่ยืนตระหง่านในชุดเกราะสีเลือดหมูที่มีหมุดทองคำเรียงรายสะท้อนแสงแดด มือหนึ่งกุมด้ามดาบเกาหลีเล่มยาว อีกมือชูธงบัญชาการกองทัพอย่างน่าเกรงขาม
ทหารราบ: สวมชุดผ้าดิบสีน้ำเงินสลับขาว มีเสื้อกั๊กนอกสีแดงปักอักษร ทหาร (Gun) ไว้ที่อกและหลัง สวมหมวกฟางหรือหมวกผ้า
การบรรยาย: ทหารยามหน้าประตูวังในชุดสีขาวน้ำเงินสะพายคันธนูไม้ไผ่และกระบอกลูกศร ท่าทางตื่นตัวอยู่เสมอใต้หมวกฟางทรงกรวย
5. คนธรรมดา และ ทาส (Commoners & Nobi)
ชาวบ้าน: สวมชุดผ้าป้ายสีขาวขุ่นหรือสีตุ่นๆ (เรียกว่า ชุดสีขาว เพราะชาวบ้านนิยมใส่) ทำจากผ้าลินินหยาบๆ
การบรรยาย: ชายชาวบ้านสวมเสื้อป่านสีขาวที่เริ่มซีดจาง กางเกงขากว้างรัดด้วยผ้าพันแข้งแข้ง และสวมรองเท้าฟางสานที่เปื้อนดินโคลนจากการตรากตรำในท้องนา
ทาส/คนรับใช้: สวมชุดผ้าดิบสีเทาหรือน้ำตาล มักมีผ้าโพกหัวและเสื้อกั๊กสั้นเพื่อให้ทำงานคล่องตัว
การบรรยาย: ทาสหนุ่มแบกฟืนด้วยท่าทางแข็งแรง เสื้อผ้าป่านเนื้อหยาบของเขาขาดวิ่นตามตะเข็บแต่ก็ถูกปะชุนมาอย่างดีเพื่อการใช้งานหนัก
ตัวอย่างประโยคบรรยายแบบเกาหลี
การเข้าเฝ้า: เหล่านางกำนัลหมอบกราบลงกับพื้นศิลาเย็นเยียบขณะที่ ใต้เท้าอัครมหาเสนาบดี เดินผ่านโถงวัง เสียงรองเท้าผ้าไหมกระทบพื้นผสานกับเสียงนกกระเรียนคู่บนอกเสื้อที่ดูเหมือนจะบินออกจากผืนผ้า
ความขัดแย้ง: เจ้ามันก็แค่ ขุนนางขั้นเก้า ปลายแถว มีสิทธิ์อะไรมาขัดขวางราชโองการของพระราชา!
สำหรับเกาหลี (โดยเฉพาะยุคโชซอน) ระบบขุนนางและนางในมีความละเอียดอ่อนมาก เพราะแบ่งแยกตาม ระดับขั้น (Rank) อย่างชัดเจน โดยมีทั้งหมด 9 ขั้น แต่ละขั้นแบ่งเป็นระดับต้นและระดับรอง รวมเป็น 18 ระดับ
นี่คือสรุปข้อมูลตำแหน่งและเครื่องแต่งกายเพื่อให้เห็นภาพชัดเจนที่สุด
1. ลำดับชั้นขุนนาง (The Mandarins)
ขุนนางจะถูกเรียกว่า ยางบัน แบ่งเป็นฝ่ายพลเรือน (บุ๋น) และฝ่ายทหาร (บู๊)
ขุนนางระดับสูง (ขั้น 1 - 3): เรียกว่า แทกาม (ใต้เท้าผู้สูงศักดิ์) เช่น อัครมหาเสนาบดี หรือเสนาบดีกรมต่างๆ
เครื่องแต่งกาย: สวมชุดคลุม ทัลรย็อง สีแดงสด (สำหรับขั้น 1-3) หน้าอกปักลาย นกกระเรียนคู่ (สายบุ๋น) หรือ เสือคู่ (สายบู๊) สวมเข็มขัดประดับหยกหรือทอง
ตัวอย่างการบรรยาย: ใต้เท้าเสนาบดีขยับชุดทัลรย็องสีแดงเพลิงของตน ลายปักนกกระเรียนคู่บนหน้าอกส่องประกายท่ามกลางเหล่าขุนนางชั้นผู้น้อยที่ต่างพากันก้มหัวให้ความยำเกรง
ขุนนางระดับกลาง (ขั้น 4 - 6): สวมชุดคลุมสีน้ำเงินหรือสีกรมท่า ปักลายสัตว์มงคลตัวเดียว (นกกระเรียนเดี่ยว/เสือเดี่ยว)
ตัวอย่างการบรรยาย: เจ้าเมืองหนุ่มในชุดคลุมสีน้ำเงินเข้มเร่งรีบตรวจเอกสาร เข็มขัดหนังสีดำของเขาบ่งบอกถึงฐานะขุนนางระดับกลางที่ต้องรับผิดชอบความเป็นอยู่ของชาวบ้านนับหมื่น
ขุนนางระดับล่าง (ขั้น 7 - 9): สวมชุดคลุมสีเขียว ไม่มีลายปักที่หน้าอกหรือเป็นลายเมฆเรียบๆ
ตัวอย่างการบรรยาย: เหล่าบัณฑิตใหม่ในชุดสีเขียวอ่อนยืนเรียงแถวรอรับคำสั่ง พวกเขาคือขุนนางขั้นปลายแถวที่หวังจะสร้างชื่อเสียงในราชสำนักแห่งนี้
2. ลำดับชั้นนางใน (The Palace Women - Gungnyeo)
นางในมีระบบยศที่เรียกว่า แนมยองบู แบ่งตามความใกล้ชิดกับเชื้อพระวงศ์
ซังกุง (Sang-gung): ขุนนางหญิงระดับ 5 ซึ่งเป็นระดับสูงสุดที่นางในทั่วไปจะไปถึงได้ มีหน้าที่ดูแลฝ่ายต่างๆ ในวัง
เครื่องแต่งกาย: สวมชุด ทังอึย (เสื้อตัวนอกทรงโค้ง) สีเขียวเข้มพับแขนเสื้อด้วยผ้าสีขาว กระโปรง (ชีมา) สีน้ำเงินเข้ม มักขมวดผมเป็นมวยต่ำและประดับปิ่นเรียบง่าย
ตัวอย่างการบรรยาย: ซังกุงปกครองสูงสุดเดินนำเหล่านางในด้วยท่าทางสงบนิ่ง เสื้อทังอึยสีเขียวเข้มของนางรีดจนเรียบกริบ สะท้อนถึงระเบียบวินัยที่เข้มงวดของฝ่ายใน
นางในทั่วไป (Na-in): ผู้ช่วยของซังกุง แบ่งตามฝ่าย เช่น ฝ่ายห้องเครื่อง ฝ่ายเย็บปัก
เครื่องแต่งกาย: เสื้อตัวสั้น (ชอกอรี) สีเหลืองอ่อนหรือเขียวอ่อน กระโปรงสีน้ำเงิน ถักผมเปียยาวขมวดไว้ที่ท้ายทอย
ตัวอย่างการบรรยาย: เหล่านางในฝ่ายห้องเครื่องต่างวุ่นวายกับการเตรียมเครื่องเสวย แขนเสื้อสีเหลืองอ่อนถูกพับขึ้นเพื่อความคล่องตัวท่ามกลางไอร้อนจากเตาไฟ
นางกำนัลฝึกหัด (Saeng-gaksi): เด็กสาวที่เพิ่งเข้าวัง
เครื่องแต่งกาย: สวมชุดสีชมพูหรือสีอ่อน ผมเปียผูกโบว์สีแดง (แตงกี)
ตัวอย่างการบรรยาย: นางกำนัลฝึกหัดตัวน้อยในชุดสีชมพูสดใสวิ่งรี่ไปตามโถงทางเดินไม้ มือหนึ่งกำโบว์สีแดงที่ปลายผมไว้แน่นด้วยความตื่นเต้นในวันแรกที่ได้ถวายงาน
3. ตำแหน่งพิเศษ: พระสนม (Royal Concubines)
พระสนมไม่ใช่ขุนนางแต่เป็นเมียของกษัตริย์ มีลำดับยศ 4 ขั้นหลัก (บิน, กวีอิน, โซอึย, ซุกอึย)
พระสนมชั้นสูงสุด (Bin - บิน): เช่น ฮีบิน หรือ ซุกบิน
เครื่องแต่งกาย: สวมชุด ทังอึย ที่หรูหรา ปักลายดอกไม้ด้วยดิ้นทอง (เรียกว่า กึมบัก) ประดับปิ่นปักผมหยกขนาดใหญ่และวิกผมคาเชที่อลังการ
ตัวอย่างการบรรยาย: พระสนมเอกเยื้องกรายเข้ามาในอุทยาน ชุดทังอึยปักดิ้นทองคำของนางทอแสงระยิบระยับล้อไปกับปิ่นปักผมทับทิมที่ดูโดดเด่นกว่านางในคนใด