ซอมพอถวายอินทร์ สุวรรณโคมคำนครแห่งสายนที

“กูเจ้าราชวงศ์สุวรรณโคมคำ ขอแต่งตั้งมึง ขึ้นเป็นพ่อพญาพรหมเสก ครองเมืองเวียงชัย ดูแลแบ่งปันดินแดนตอนเหนือ จัดตั้งเป็นชุมชนหัวเมืองภายใต้การดูแลของมึง ตามแต่ที่มึงจักเห็นสมควร ให้แก่ชาวเยว่ ตามสัญญาที่กูได้ให้ไว้ต่อเขา แลส่งพลรบชำนาญศึกไปดูแลหัวเมืองนั่น อย่าปล่อยปละละเลยนิ่งนอนใจ ให้พวกเขาดูแลกันเอง จนสุดท้ายยากที่จะควบคุมบัญชา”

“พระเจ้าข้า ข้าพเจ้าน้อมรับพระบัญชา”

เจ้าขุนอินทร์ถวาย ทรงทอดพระเนตรมองใบหน้าน้อย ๆ ของราชบุตรองค์เล็ก “เจ้าน้อยนี่เพิ่งขวบเศษ ตั้งไข่เดินเองยังมิแข็ง ให้อยู่กับมารดาไปก่อนเถิดหนา มันเล็กนัก แยกแม่แยกลูก คงร้องไห้ยากจะขืนใจให้มันลืมแม่ลง เอาไปยามนี้กูเองก็มิรู้จะเลี้ยงเด็กเล็กเช่นไร ด้วยตัวกูเองก็ไม่มีลูก แลพระชายาของเจ้าพี่กูขุนคำหลวง ก็มีลูกน้อยเช่นกัน คงร้องไห้งอแงจนหนวกหู ส่วนเจ้ารองแลเจ้าใหญ่ ข้าจะนำไปสุวรรณโคมคำ รอเจ้าน้อยอายุสักห้าขวบ กูค่อยมารับมันไปอยู่กับพวกพี่ ๆ เช่นนี้ดีหรือไม่เจ้านางเอื้อ”

นางร้องไห้กราบลงบนพื้น “ขอบพระทัยเพคะ แต่ข้าเจ้าตัดใจแล้ว ว่าจะออกบวช มีลูกน้อยติดกายคงมิควร”

“พี่นาง จักดีกว่าหรือไม่ หากท่านจะเลี้ยงดูเขาต่อไปก่อน อันหัวอกท่านทุกข์ข้านั้นเข้าใจดี แต่ข้าแลพระเชษฐายังมิได้แต่งงานกินแขกออกเรือน อย่าพูดถึงลูกให้กล่อมเลย แม้แต่เมียก็ไม่เคยกอดนอนหนุนตัก จะเอาปัญญาใดไปดูแลเด็กน้อยเช่นนี้ได้ ถือว่าข้าเหนี่ยวรั้งท่านก็ได้ ช่วยดูแลเขาแทนพวกข้าก่อนเถิดหนา อันที่พักที่อยู่จะคงเดิมต่อไป ข้าพรหมเสก แม้นได้รับบัญชาแต่งตั้งเป็นเจ้าเมืองเวียงชัย แต่มิหมายรั้งเมืองไว้นาน หากบุตรคนใหญ่ของเจ้าพี่ศรีศักดิ์ มีวาสนาบารมีมากพอ ยามนั้นข้ายินดีก้าวลงจากตั่งทอง คืนถวายเวียงชัยให้แด่สายเลือดโดยตรง”

คำสัตย์มั่นของเจ้าขุนพรหมเสก ที่มีต่อนางแลพ่อขุนท้าวพญานั่งเมืองน้อยใหญ่ ทำให้เจ้านางเอื้อยากจะบ่ายเบี่ยง ยิ่งลูกน้อยตรงหน้าที่เล็กนัก ยิ่งตอกย้ำความรับผิดชอบของผู้เป็นแม่ นางจำต้องรับข้อเสนอนั้นไว้ไม่อาจบิดพริ้วได้

 

ริมฝั่งของ เจ้าโยนยางคำแลเจ้าหาญ ต่างเร่งมือช่วยทหารและชาวบ้านทำ ไซ ลอบ มอง[18]เครื่องมือหาปลาขนาดใหญ่และเล็กตามการใช้งาน เสียงสับไม้บงไม้ซางดังแข่งกับเสียงน้ำหลาก ผสมเสียงขับลำนำแห่งสายน้ำ ดั่งแววผสมการทำงาน เป็นภาพการร่วมแรงร่วมใจที่งดงาม แต่กับคนตัวสูงใหญ่ที่ควบม้าผ่านไปมาอย่างเจ้าขุนอินทร์ถวาย กลับมิอาจมีส่วนร่วมในรอยยิ้มนั้นได้เลย ด้วยใจของพระองค์ยามนี้กลับเต็มไปด้วยความทุกข์จากพิษรัก

พระองค์ทรงพยายามหาเศษหาเลยจากเวลาที่เหลือ เพื่อหาจังหวะเข้าใกล้เจ้านางซอมพอ ไม่ว่าจะเป็นการส่งสำรับอาหารเลิศรสไปมอบแก่นาง หรือแม้แต่การเดินดุ่มเข้าไปหาถึงหน้าพลับพลา แต่ก็ไม่มีผลเลย นางไม่ยอมพบหน้าพระองค์ แม้แต่เงาก็ไม่เคยให้ได้เห็น

“เจ้านาง เจ้าราชวงศ์มารอพบพระองค์อีกแล้วหนา จักมิออกไปพบปะพูดคุยกันสักหน่อยเลยฤา อีกไม่กี่วันก็ต้องจากกันแล้วนา จักหาโอกาสเช่นนี้อีกมิมีแล้วนะเจ้าคะ”

อีเอื้องแอบลอบมองอยู่ริมหน้าต่าง เห็นเจ้าขุนอินทร์ถวายชักม้าเดินวนไปมาอยู่หน้าพลับพลา แลดูน่าสงสาร

“จักให้กูพบเขาเพื่ออันใด อีเอื้องเอ๋ย…มึงสงสารเขา แล้วกูเล่า…กูมิใช่หรือที่ต้องเป็นคนเจ็บปวดมากที่สุด กูมอบใจให้เขาไปสิ้น จึงต้องสู้ทนแบกรับต่อความปวดร้าวใจอยู่เช่นนี้ เจ้าขุนท่านไม่มีกูเขาก็มีคนอื่นได้ แต่กูนั้นเป็นสตรี บิดาปลงใจยกกูให้ไปเป็นสมบัติของผู้อื่น กูทำได้แค่จำใจไปตามทางที่บิดาชี้นำ ขัดขืนได้ด้วยฤา ทำตามใจได้ด้วยฤา บ้านเมืองจักลุกเป็นไฟ คนไม่เกี่ยวข้องต้องมามีอันล้มตายเช่นนั้นฤา”

อีเอื้องได้ยินคำพูดตัดพ้อ แลหยาดน้ำตาของผู้เป็นนายที่ไหลอาบแก้ม ก็ให้รู้สึกเศร้าหม่นหมองตามผู้เป็นนาย แม่ญิงที่แข็งแกร่งกล้าได้กล้าเสีย ผจญโพยภัยใหญ่น้อยอย่างเด็ดเดี่ยว มายามนี้กลับจมดิ่งอยู่ในห้วงพิษรัก จนยากจะถอนตัวเสียแล้ว

มันทำได้แค่เพียงนั่งเฝ้าปลอบโยนนายด้วยความเวทนา ด้วยมิรู้จะหาหนทางใด มาช่วยเจ้านางของมันให้พ้นทุกข์

         เจ้าขุนพรหมเสกแลเจ้าแสงอินถา นำช้างศึกร่วมรบหลายสิบเชือกมาลงเล่นน้ำริมชายของ ดูคึกคักสนุกสนาน อีเอื้องแอบเห็นมาหลายวัน พอจะจับเคล้าได้ ว่าทุกยามแลง กลุ่มทหารทัพช้างจะทำเช่นนี้เป็นประจำ หากว่างเว้นการศึก มันถอนหายใจเฮือกใหญ่ เพื่อต่อสู้กับความรู้สึกในใจตน

อีเอื้องทำขนมปาดน้ำอ้อยห่อใส่กระทงใบตองตึง มันหมายใจใช้ขนมมาเป็นสื่อเพื่อการเจรจาพูดคุย มันมาหยุดยืนเก้ ๆ กัง ๆ อยู่ริมฝั่งน้ำ หมายเอาของกินมาหลอกใช้คนรูปงาม

“เจ้าขุนพรหมเสก…มิใช่สิ ยามนี้ข้าเจ้าควรเรียกพระองค์ว่า พญาเจ้าพรหมเสก…”

เจ้าพรหมเสกที่กำลังขัดล้างขาหน้าให้พลายชัยศึก พระองค์เหล่ตามองอีเอื้องสายที่มาพร้อมขนมในมือ “มาไม้ไหนอีเอื้อง มาตามหากูถึงนี่ มีการสำคัญสินะ”

“แหม่ ๆ เกลียดนักคนรู้ทัน พระองค์ก็พูดเกินไป ข้าเจ้าอาจคิดถึงเลยปันขนมมาให้ ทำไมฤาคนเยี่ยงกูมีใจคิดถึงใครมิเป็นรึ”

พวกคนงานแลทหาร รวมทั้งแสงอินถาแม่ทัพคนสนิทได้ยินคำอีเอื้องว่าเช่นนั้น ก็พากันหัวเราะขบขัน จนเจ้าพรหมเสกเองก็ต้องหัวเราะตาม

“อีเอื้องมึงยืนไกลไป พูดอันใดกูไม่ได้ยิน ลงมานี่ ลงมาใกล้ ๆ กู” เจ้าพรหมเสกได้ที ร้องเรียกให้อีเอื้องเข้ามาหาพระองค์ในน้ำ

อีเอื้องก็พาลซื่อ ยอมเดินลุยลงน้ำเข้าหาบุรุษร่างใหญ่ ที่ยืนแช่น้ำลึกเพียงหัวเข่า เผยขาลายงาม มัดกล้ามในยามปกตินับว่างามแล้วในยามนี้ ยิ่งงามชวนมองหนักกว่าเก่า แขนขาแลหน้าอกหนาหนัน ใบหน้าแลเนื้อตัวมีหยาดน้ำพร่างพราว อีเอื้องสายมองร่างกำยำราวกับเห็นเทวบุตรจากแดนสรวง งามจนมันลืมสิ้นว่าเดินมาใกล้เขามากเพียงใด

“พรวด…” พ่อพลายชัยศึก ชูงวงพ่นน้ำใส่อีเอื้อง ทำเอามันเปียกชุ่มตั้งแต่หัว พร้อมกับเสียงร้องแปร๋น ๆ ราวมันหัวเราะชอบใจที่ได้แกล้งนาง มันจุ่มงวงลงน้ำทำท่าจะยกขึ้นพ่นใส่หญิงสาวอีก แต่เจ้าพรหมเสกที่กำลังหัวเราะชอบใจ ยกมือขึ้นตบขามันก่อน น้ำในงวงจึงพ้นไปบนตัวของมันแทน

ผ้าคล้องไหล่ของนางหลุดลงลอยอยู่บนผิวน้ำ เผยไหล่ขาวเนียนที่มันมักห่อผ้าปิดบัง เนินอกสาวนูนนวล ทำเอาเจ้าขุนพรหมเสกที่ยืนอยู่ในระยะเอื้อมจับได้ ถึงกับกลืนน้ำลายลงคอแล้วรีบเบี่ยงหน้าหลบ หัวใจชายหนุ่มแลหญิงสาวเต้นรัวอย่างที่ไม่เคยเป็นมาก่อน ท่ามกลางเสียงหัวเราะสนุกสนานของเหล่าบริวาร แต่กับคนทั้งสองในยามนี้ ราวกับเวลาได้หยุดลง เหลือเพียงเสียงหัวใจที่ดังเกินเสียงรอบตัว

เจ้าขุนพรหมเสกไม่กล้าแม้แต่จะมองหน้ามัน พระองค์เบี่ยงหน้าหนีพลางกระแอมไอแก้เก้อ แต่ดวงตากลับลอบมองร่างบางที่เปียกโชกจนผ้านุ่งแนบเนื้อ เผยทรวดทรงอันชวนมองจนยากจะละสายตาไปได้ ฝ่ายอีเอื้องที่เพิ่งได้สติ มือนึงก็รั้งห่อขนมไว้ อีกมือก็รีบก้มตัวคว้าผ้าพาดไหล่ที่กำลังไหลไปตามน้ำขึ้นมาปิดเนินอกที่กำลังถูกคนนัยน์ตาคมลอบมอง มือไม้นางสั่นเทาหน้าแดงซ่านจนถึงใบหู แต่มันก็นึกขึ้นได้ว่างานใหญ่ของเจ้านางซอมพอสำคัญกว่าความอายของบ่าวอย่างมัน

"พระองค์...หยุดหัวเราะบัดเดี๋ยวนี้หนา!" อีเอื้องแหวใส่พลางก้าวเข้าไปใกล้จนชิดแผงอกกำยำของพญาเจ้าเมืองเวียงชัยองค์ใหม่ เพื่อกระซิบบอกการสำคัญ "ที่ข้าเจ้ามานี่ มิใช่จะมาให้พ่อพลายชัยศึกพ่นน้ำใส่เล่นดอกหนา แต่มีเรื่องคอขาดบาดตายจะไหว้วานพระองค์"

เจ้าขุนพรหมเสกเลิกขนงขึ้น "เรื่องอันใดของมึงอีเอื้อง ถึงกับต้องยอมเปียกปอนมาหาพิสูจน์ใจกูเยี่ยงนี้?"

อีเอื้องลดเสียงลงต่ำจนเป็นเสียงกระซิบ ท่ามกลางเสียงน้ำสาดซัด "คืนนี้...ข้าเจ้าใคร่อยากให้พระองค์จัดฉากเลี้ยงสุราเมรัย ให้เหล่าขุนพญาได้สำราญใจกับชัยชนะสงบศึก แลคนสำคัญที่ขาดมิได้คือเจ้าหาญ ข้าเจ้าต้องการให้พระองค์รั้งเจ้าหาญให้อยู่ดึกที่สุด อย่าให้กลับเข้าพลับพลาเร็วนัก"

[18]มอง (ข่ายดักปลา) เป็นอุปกรณ์พื้นฐานที่ใช้กันแพร่หลายที่สุด มีลักษณะเป็นตาข่ายยาว ใช้ดักปลาที่ว่ายตามน้ำ

มองไหล: ชาวประมงจะปล่อยมองให้ไหลไปตามกระแสน้ำพร้อมกับเรือ เพื่อดักปลาที่ว่ายทวนน้ำขึ้นมามองค้าง: ใช้ผูกไว้กับหลักในบริเวณที่น้ำนิ่งหรือน้ำไหลไม่แรงนัก

ลอบ และ ไซ (Traps)

เครื่องจักสานที่ทำจากไม้ไผ่ เป็นอุปกรณ์ประเภท "ดักให้เข้าแต่ไม่ออก"

ไซ: มีหลายรูปทรง ทั้งทรงกระบอกและทรงกรวย ใช้ดักปลาตามช่องน้ำไหลลอบ: มักมีขนาดใหญ่กว่าไซ ใช้ดักปลาในบริเวณที่น้ำค่อนข้างนิ่ง

 แบบอีบุ๊ค 3 เล่มจบ :

เล่ม 1. https://shorturl.asia/e8Lbh

เล่ม 2   https://shorturl.asia/BxnNW

เล่ม 3. https://shorturl.asia/hCcXH