6.ด่านสัตว์ป่า
เมื่อเสร็จธุระแล้วทั้งสองคนก็กลับบ้านทันที ยังมีงานอีกมากที่รอพวกเขาอยู่ พอกลับมาถึง ซานหลงก็เริ่มงานในส่วนของตนทันที มารดาของเขาทำหน้าที่เก็บเกี่ยวหญ้าคา นำมาตากแดดเอาไว้สำหรับทำหลังคา ส่วนตัวเขามีหน้าที่ ขุดหลุมเพื่อฝังเสาไม้ โดยขุดห่างจากเสาต้นเดิม ออกมาศอกครึ่ง จอบและเสียมที่ซื้อมา ได้ใช้งานมันอย่างเต็มที่บิดาขนไม้ไผ่ที่ตัดเสร็จลงมากองไว้ เมื่อได้ไม้ครบตามจำนวน ก็เริ่มทำฝาไม้ไผ่ตามที่ลูกขายบอกเอาไว้ก่อนหน้านี้ ซานหลงขุดหลุมได้เพียง 2 หลุม เวลาในช่วงเช้าก็หมดลง ทั้งสามคนกินอาหารเที่ยงง่ายๆ แล้วกลับไปทำงานของตัวเองต่อ3 ชั่วยามผ่านไป ทุกคนจึงหยุดมือลงตามที่ได้ตกลงกันเอาไว้ จากเที่ยงวันจนถึงตอนนี้เขาขุดหลุมเพิ่มได้อีกแค่หลุมเดียวมือของเขาบวมพอง ร่างกายของเขาเพิ่งฟื้นตัว และยังไม่แข็งแรงดีนัก ร่างอันเหนื่อยล้าของเขานอนแผ่หลาอยู่บนกองฟางเก่าๆ ใต้ต้นตะขบ บิดาที่กำลังขนไม้ไผ่เดินผ่านมาเห็นเข้า ก็อดขำขึ้นมาไม่ได้“ฮ่าๆๆ เป็นอย่างไรบ้างเจ้าลูกชาย ทำงานวันแรก” ใบหน้าของเขายิ้มแย้ม น้ำเสียงหยอกเย้า ถามอาการของนักวิจัยพันธุ์พืชตัวน้อยด้วยอาการล้อเลียน “เหนื่อยที่สุดเลยท่านพ่อ ข้าไม่เคยคิดเลยว่าการทำงานมันจะเหนื่อยขนาดนี้ เวลาพูด ดูเหมือนกันง่าย แต่เมื่อลงมือทำเข้าจริง มันไม่เป็นอย่างที่คิดเลยสักอย่าง”ซานหลงเอ่ยออกมาด้วยน้ำเสียงอันแหบแห้ง เพราะร่างกายเต็มไปด้วยความเหนื่อยล้า พอหวนกลับไปคิดถึงชีวิตเก่าของตนตอนนั้นเขาวางแผนไว้ว่าหลังจากเกษียณแล้ว จะกลับบ้านนอกซื้อที่ดินสักผืนทำไร่นาสวนผสม และเกษตรอินทรีย์ อยู่แบบพอเพียง ในตอนบั้นปลายของชีวิตแต่ดูจากตอนนี้ เขาเป็นแค่เด็กอายุ 16 ขุดหลุมแค่ 3 หลุมก็เหนื่อยสายตัวแทบขาดเสียแล้ว ไม่อยากคิดเลยว่า ชายแก่อายุ 60 จะกลับบ้านไปทำเกษตรได้อย่างไร ความฝันที่สวยงาม ถูกดับลงด้วยความจริงที่โหดร้ายหากเขาต้องกลับไปทำไร่ไถนา ตอนเป็นไม้ใกล้ฝั่งอายุ 60 มันก็คงเป็นความโชคร้ายที่สุดในชีวิตของเขาแน่ๆถึงจะบอกว่าการทำนา ในยุคใหม่ มีเครื่องทุ่นแรงให้ใช้มากมาย แต่หากใช้เครื่องทุ่นแรงเหล่านั้น มันก็คงเรียกเกษตรพอเพียงได้ไม่เต็มปาก เพราะต้องซื้อเครื่องจักร หรือไม่ก็ใช้เงินจ้าง เมื่อไหร่ที่ใช้เงิน มันจะเป็นการลงทุนไปในทันทีเขารู้อยู่เต็มอกว่าเกษตรยุคใหม่หรือยุคไหน มันไม่เคยมีกำไรเหลือหรอก คิดง่ายๆ คนที่ทำการเกษตรแล้วรวย มีกี่เปอร์เซ็นต์กันในโลกใบนี้ ขายข้าว ขายยาง ขายสินค้าทางการเกษตรจนรวย มันมีแต่นายทุนเท่านั้น ไม่มีหรอกชาวนา หรือชาวไร่พอถึงตอนนี้ เขารู้แล้วว่าตัวเขาคิดผิด เพราะคิดอะไรตื้นเขินเกินไป ไม่มีทางที่เราจะมองเห็นปัญหาในกิจการงานที่วาดเอาไว้ ถ้าตัวเราไม่ได้ลงมือทำมันเสียก่อน และการไปฝากความหวังเอาไว้กับอนาคตที่ยังไม่ได้เริ่ม เป็นความคิดที่ผิดมหันต์ทุกคนวางงานของตัวเองเอาไว้ แล้วเดินมารวมกันอยู่ที่ต้นตะขบ กินน้ำกินท่านั่งพักให้หายเหนื่อย“ลูกคิดว่าใช้เวลากี่วัน ในการต่อเติมบ้านของเรา” บิดาถามขึ้น น้ำเสียงของเขาไม่ได้จริงจังมากนัก เพียงแต่หาเรื่องชวนคุยเท่านั้น“น่าจะประมาณครึ่งเดือนท่านพ่อ เราจะทำงานแบบนี้ไปเรื่อย ไม่ต้องเร่งรีบ เวลาที่เหลือเราก็ไปทำอย่างอื่น” เขาอธิบาย“พ่อของลูก ต้องออกไปล่าสัตว์ แล้วต้องกลับมาทำงานแบบนี้ แม่ว่ามันจะหักโหมเกินไปนะลูก” มารดาออกความเห็นขึ้นมาบ้าง เธอเป็นห่วงสามีและลูกของเธอที่สุด เสาหลักของครอบครัวอย่างสามี สุขภาพของเขาสิ่งสำคัญเป็นอันดับแรก“ลูกคิดเรื่องนี้เอาไว้แล้วท่านแม่ เราจะเปลี่ยนวิธีการล่าสัตว์” ลูกชายพูดขึ้น เสียงของเขายังคงเหนื่อยล้า นอนหอบแฮกๆ อยู่บนกองฟาง ทั้งบิดาและมารดาหันมามองเขา เป็นตาเดียว“ลูกวางแผนไว้ว่าอย่างไรหรือ” บิดาถาม“เราจะใช้กับดักแทนท่านพ่อ ปกติท่านออกไปล่าสัตว์ จะใช้ธนูยิง ซึ่งมันก็สะดวกดี แต่เสียเวลามาก แต่ถ้าหากใช้กับดัก เราเพียงแค่ขึ้นไปติดตั้งกับดักตอนเย็น ตอนเช้าก็ไปดูว่ามีสัตว์อะไรมาติดในกับดักของเราหรือเปล่า วันเวลาที่เหลือ เราก็สร้างบ้าน หรือทำอย่างอื่นที่เป็นประโยชน์มากกว่า” นักวิจัยพันธุ์พืชตัวน้อยอธิบาย“กับดักเหรอ ปกติพ่อเคยเห็นชาวบ้านเขาใช้ดักกระต่ายดังไก่ป่า สัตว์ตัวเล็กๆ เท่านั้น หากเราต้องการศัตรู พี่พอจะขายเป็นเงินได้ พ่อว่ากับดักมันคงจะไม่เหมาะ” บิดาพูดขึ้น“กับดักของลูกมันไม่เหมือนกับกับดักของชาวบ้านพวกนั้นหรอกท่านพ่อไม่ว่าจะเป็นสัตว์เล็กสัตว์ ถ้าไม่ใช่ช้าง มา วัว ควาย หมี พวกมันไม่มีทางรอดจากกับดักของลูกไปได้” ซานหลงพูดออกมาด้วยความมั่นใจ“พ่อชักอยากเห็นกับดักของเจ้าแล้วสิ” บิดากล่าวออกมา ท่าทางไม่จริงจังนัก หากไม่ได้เห็นกับตาเขาก็จะไม่เชื่ออะไรง่ายๆ“ที่ลูกให้แม่ซื้อเชือกฟางมาให้ ลูกจะเอามาทำกับดักหรือ” หลังจากนั่งฟังมาสักพัก มารดาก็ถามขึ้นบ้าง ใบหน้าของนางเต็มไปด้วยรอยยิ้ม ถึงจะไม่รู้ว่าบุตรชายของตนจะทำได้หรือไม่ แต่การที่เขา ช่วยกิจการงานของพ่อแม่ได้ นางกห้ดีใจมากแล้ว"ใช่ขอรับท่านแม่ แต่เชือกที่ท่านนำมาให้ข้า มันไม่ค่อยแข็งแรงนัก ลูกเจอต้นปอ ด้วยละขอรับ มันเอามาทำเชือกได้ และแข็งแรงมาก"เด็กหนุ่มกล่าวออกมา ด้วยรอยยิ้ม "ปอ!มันเป็นต้นยังไงหรือ""เดี๋ยวข้าจะพาทานไปดูขอรับท่านพ่อ ให้ข้าพักให้หายเหนื่อยเสียก่อน"ซานหลงยังเหนื่อยล้าอยู่มาก เขาขยับตัวที่ก็ปวดร้าวระบมไปหมดปอแก้วเป็นปอพื้นเมือง ซึ่งปลูกกระจัดกระจายในแอฟริกา และอินเดีย มีถิ่นกำเนิดในแถบตะวันตกของประเทศซูดาน เป็นพืชให้เส้นใยที่ได้จากเปลือกของลำต้น รู้จักกันดีในอียิปต์ และอินเดีย ต่อมาปลูกกันแพร่หลายในทวีปเอเชีย อเมริกาใต้ และแอฟริกา ซึ่งได้ปลูกแพร่กระจายทั่วไป เขาไม่คิดเลยว่าจะมาเจอมันที่นี่ ในยุคนี้ แต่ก็ดี มันจะได้ช่วยแก้ปัญหาของเขาไปได้อีกเปลาะหนึ่งหลังจากพักเหนื่อยอยู่หลาย เค่อ หนึ่งบุตร หรึ่ง บิดาก็เดินเลียด ตลิ่งข้างบ้านออกไป พอเดินมาถึง นักวิจัยพันธุ์พืชก็ชี้ไปยังต้นไม้ ต้นเล็กๆ ที่เกิดอยู่ริมตลิ่ง“ต้นหญ้าแข็งๆนี่หรือ ต้นปอที่ลูกว่า”บิดาถามขึ้น ต้นหญ้าแบบนี้มีขึ้นอยู่ดาดดื่น ทั่วไป ไม่มีใครใสใจพวกมันนัก หากมีมากก็ถางทิ้งไปก็เท่านั้น“ใช่แล้วท่านพ่อเจ้านี่แหละคือต้นปอ เปลือกของมัน มีเส้นใยที่สามารถนำมาทำเป็นเชือก ที่แข็งแรงได้” ซานหลงพูดออกมาด้วยความมั่นใจ“งั้นจะรออะไรล่ะ เรารีบตัดมันไปทำเชือกเดี๋ยวนี้เลย”“มันก็ได้แหละท่านพ่อ แต่จะให้ดีที่สุด เราควรจะตัดมันแล้วแช่น้ำไว้สัก 21วัน”“งั้นก็อย่าช้าเลย” มีดในมือของซานหู่ สับไปที่โคนต้นปออย่างรวดเร็ว พอต้นปอถูกตัดล้มลง ซานหลง ขนต้นปอทั้งหมด มา กองรวมกันแล้วแบ่งเป็นมัดๆ ใช้เปลือกของมัน มัดผูกอย่างแน่นหนาทั้งสองตัดต้นปอได้ประมาณ 20 มัด สองพ่อลูกขนมันไปที่แม่น้ำ ซานหลง วางพวกมันเรียงกันเป็นตับใช้หินทับให้มันจมลงไปในน้ำ เท่านี้งานของสองพ่อลูกก็เสร็จสิ้นการใช้ต้นปอสดทำเชือก ความแข็งแรงมันจะได้ลงไปมาก เขาจึงเลือกใช้เชือกฟางที่มารดาซื้อมาให้ ทำกับดักง่ายๆ ถึงจะดักสัตว์ตัวใหญ่ๆ ไม่ได้ แต่สัตว์ตัวเล็กๆ ก็ไม่น่าจะมีปัญหาเขาทำบ่วงดักสัตว์ง่ายๆ 10 อัน ผู้เป็นพ่อมองกับดักของเขา ด้วยสายตาไม่เชื่อถือ มันดูธรรมดามาก เขาไม่เชื่อว่าตัวอะไรจะโง่มาติดบ่วงโง่ๆ 10 อันที่ลูกชายของเขาทำขึ้นมาซานหลงเอาไม้ไผ่อีก 10 อันไปด้วย ซานหู่แค่ดูอยู่เงียบๆ ไม่ได้ถามอะไรออกมา ลูกชายของเขาทำอย่างอื่นอีกเล็กน้อยก็เตรียมตัวเสร็จ สองพ่อลูกเข้าป่าในช่วงบ่ายแก่ๆของวัน เมื่อถึงป่า นักวิจัยพันธุ์พืชก็ทำหน้าที่พรานตัวน้อยทันที นี่เป็นครั้งแรกที่เข้าป่าล่าสัตว์ แต่ถึงเขาจะไม่เคยกินไก่ ก็ใช่ว่าจะไม่รู้จักไก่ เขาเสพสารคดี มามากเมื่อตอนที่มีชีวิตอยู่ในโลกอนาคต เขารู้จักหมาย หรือจุดที่สัตว์น่าจะอยู่ หรือรู้แม้กระทั่ง ร่องรอบของพวกมันว่าเป็นสัตว์ชนิดใด“ท่าพ่อ ข้าว่าเราหาจุดที่เป็นลำธาร หรือแอ่งน้ำผุดเล็กๆดีหรือไม่ขอรับ"“ทำไมหรือ หลงเอ๋อ หรือว่าเจ้ากลัวป่าลึก ในป่าลึกจะมีสิงสาราสัตว์ให้เราล่ามากกว่าชายป่าแบบนี้ ข้าว่าเราเข้าไปลึกอีกหน่อยก็คงเจอสัตว์แล้ว” บิดาเอ่ย"ท่านเคยเห็นจุดที่เป็นธารน้ำเล็กๆ หรือแอ่งน้ำผุดแถวๆนี้หรือไม่ละขอรับ"เด็กหนุ่มถามย้ำ"ทำไมเจ้าถึงอยากไปที่แบบนั้นนัก ข้าเจออยู่สองสามที่ ใกล้ๆนี้ละ"บิดาขมวดคิ้ว มันเข้าป่ามาหลายครา แน่นอนว่าต้องเจอสถานที่แบบนั้นอยู่บ้าง แต่มันตั้งอยู่ตามชายป่าเท่านั้น ไม่น่าจะมีสัตว์ให้ล่ามากนัก ทุกๆครั้งจึงไม่ให้ความสนใจกับที่เหล่านี้มากนัก“คนก็ต้องกินน้ำ สัตว์ป่าเองก็ต้องกินน้ำเหมือนกัน ถ้าเราไปตรงที่มีแหล่งน้ำ พวกมันต้องมาหาพวกเราอย่างแน่นอน” ลูกชายตัวน้อย ออกความเห็นอย่างชาญฉลาด ซานหู่ไม่เคยเป็นพรานมาก่อน จึงไม่มีความรู้เรื่องนี้มากนัก แต่พอคิดตามที่ลูกชายพูด มันก็ดูจะเป็นความจริง ไม่ว่าจะคนหรือสัตว์ มุ่งตรงไปที่ ที่มีน้ำทั้งสิ้นทั้งคู่มุ่งตรงไปที่แหล่งน้ำใกล้ๆทันที ออกเดินเพียงไม่นาน ก็มาถึงจุดหมายเมื่อมาถึง ซานหลงก็จัดการหาร่องรอยของสัตว์แล้ววางกับดักอย่างรวดเร็ว บ่วงดักสัตว์ถูกวางเอาไว้ยังทางเล็กๆ ที่สัตว์ลงไปกินน้ำ ที่ซานหลงค้นพบ มีรอยเท้าของพวกมันเหยียบย่ำอยู่เต็มไปหมด ไม่ถึง 4 เค่อ เขาก็วางกับดักเสร็จทุกอัน“ท่านพ่อ ตรงนั้นมีด่านสัตว์ขนาดใหญ่อยู่ ตอนนี้ยังพอมีเวลา เราไปดักทำห้างดักสัตว์ที่ตรงนั้นกันขอรับ” ซานหูเสนอ“อะไรคือห้างดักสัตว์ ชื่อกับดักของเจ้างั้นหรือ” บิดาถามออกมาด้วยความสงสัย“มันคือที่ๆ เอาไว้สำหรับดักซุ่มยิงสัตว์ขอรับท่านพ่อ” ซานหลง บอกเล่าเกี่ยวกับห้างดักสัตว์คร่าวๆให้บิดาฟัง เขาไม่ได้ลงรายละเอียดอะไรมากนัก ซานหู่ฟังอยู่นานแต่ก็ไม่เข้าใจสักนิด อะไรคือห้างดักสัตว์ อะไรคือซุ้มยิง แล้วด่านสัตว์คืออะไร คร้ังจะถามก็กลัวจะเสียเวลากันอีก จึงเก็บคำถามที่คาใจเอาไว้ก่อนแต่ละคำมันชั่งเป็นคำที่เขาไม่คุ้นเคยสักนิด นับวันคำพูดคำจาของเจ้าลูกชายคนนี้ ยิ่งประหลาดขึ้นเรื่อยๆเดินเพียงไม่กี่นาที คนทั้งสองก็มาถึงที่ จุดนี่เป็นทางเดินลงกินน้ำของสัตว์ป่า อาจจะเรียกอีกอย่างหนึ่งว่าด่านสัตว์ ด่านสัตว์ตรงนี้ี่มีขนาดใหญ่มาก และตรงข้ามกับด่านนี้มีต้นก้ามปูขนาดใหญ่ แผ่กิ่งก้านสาขาอยู่ กิ่งเค้าของมันไม่สูงนัก นับว่าเหมาะสำหรับทำห้างดักสัตว์