ในโลกที่ทุกคนใส่เกียร์หมาวิ่งมาราธอนกันอย่างไม่คิดชีวิต ท้องถนนคราคร่ำไปด้วยเสียงเครื่องยนต์และความเร่งรีบ วงล้อชีวิตของฉันเริ่มต้นเช้าวันใหม่ด้วยวิธีที่ต่างออกไปเล็กน้อย—ฉันจัดหมวกแคปสีเทาให้เข้าที่ กระชับเสื้อกันหนาวสีเหลืองตัวเก่ง แล้วสตาร์ทวันใหม่ด้วยสองเท้าของตัวเองที่กำลังปั่นลูกบันไดจักรยาน
อย่าเพิ่งเข้าใจผิดว่าฉันเป็พวกอีโค่หรือรักโลกสีเขียวอะไรขนาดนั้น เงินในกระเป๋าต่างหากที่บังคับให้ฉันต้องเลือกทางนี้ การปั่นจักรยานไปทำงานช่วยประหยัดเงินให้ฉันได้เดือนละร้อยกว่าบาท และอย่างเลวร้ายที่สุด ถ้าเงินสดในบัญชีหมดเกลี้ยง ตัวฉันก็ยังคงมีพาหนะพาตัวเองไปทำงานได้รอดไปอีกวัน
ขณะที่สองเท้ากำลังปั่นผ่านตรอกซอกซอย จังหวะการเหนื่อยหอบมันมักจะพาความคิดของฉันย้อนกลับไปเสมอ ฉันโตมาในครอบครัวข้าราชการชั้นผู้น้อย ฐานะปานกลางค่อนไปทางยากจน แม้ไม่ได้ลำบากเืตาแทบกระเด็น แต่ก็ไม่ได้มีทุนรอนให้ใช้ชีวิตฟุ่มเฟือย เมื่อเรียนจบจากมหาวิทยาลัยโนเนมแห่งหนึ่ง ฉันก็กลายสภาพเป็แค่เรือกระดาษลำเล็กๆ ที่ลอยคว้างไปตามกระแสน้ำ คิดแค่ว่าจะยอมทนทำงานที่ไหนก็ได้เพื่อเป็มนุษย์เงินเดือนประทังชีวิต
กลิ่นไก่ทอดและน้ำมันลอยมาแตะจมูกตอนที่ฉันปั่นจักรยานผ่านร้านอาหารฟาสต์ฟู้ดริมทาง มันทำให้ฉันนึกถึงตอนที่เริ่มต้นทำงานแรกในชีวิต... วันที่ฉันเงยหน้ามองตำแหน่งหัวหน้าในร้านแห่งนั้น แล้วเห็นภาพสะท้อนอนาคตของตัวเองชัดเจนจนรู้สึกอึดอัด สุดท้ายฉันเลือกที่จะถอยออกมา ขี่เรือกระดาษลำเดิมไปเคว้งคว้างอยู่หลายเดือน
จังหวะที่กำลังจะเร่งความเร็ว รถยนต์หรูคันหนึ่งก็เปิดไฟเลี้ยวและแล่นพรวดออกมาจากประตูทางออกของธนาคาร ฉันต้องชะลอความเร็วและกดเบรกหยุดรถกะทันหัน ภาพตึกกระจกสะท้อนแสงแดดตรงหน้าทำให้ฉันนึกถึงตอนที่ฉัน... เข้าไปลงเอยในห้องแอร์กระจกของธนาคารสาขาหนึ่ง แต่วงล้อเดิมๆ ก็หมุนกลับมาบดขยี้อีกครั้ง ยิ่งฉันมองเห็นอนาคตที่มั่นคงในสายงานนั้น พื้นที่ว่างในหัวสำหรับ "การเขียนนิยาย" ที่ฉันรักก็ยิ่งหดแคบลงจนหายไปในที่สุด ในตอนนั้นฉันต้องตอบคำถามตัวเองอย่างหนักหน่วง และสุดท้าย... ฉันเลือกที่จะหักพวงมาลัยชีวิต ลาออกมาเป็พนักงานฉายภาพยนตร์ เงินเดือนหายไปทันที 1 ใน 3 ส่วน แลกกับเวลาว่างที่มากพอจะกลับมาจับปากกาเขียนเื่สั้นอีกครั้ง
วันนี้ฉันต้องเข้าทำงานกะดึกอีกแล้ว แม้ว่าตามปกติฉันจะไม่ชอบความเปียกปอนในฤดูฝนเอาเสียเลย แต่ในเวลาที่ต้องปั่นจักรยานไปทำงานแบบนี้ ถ้าไม่นับเื่ที่ผิวถนนเจิ่งนองและเต็มไปด้วยน้ำขังรอการระบาย เมฆฝนหนาทึบบนฟากฟ้าก็ทำหน้าที่ช่วยลดทอนความร้อนจากแสงแดดลงไปได้ดีเหลือเกิน แถมยังมีลมเย็นพัดกระโชกมาเป็ระยะ แรงเสียจนป้ายโฆษณาผ้าใบตามริมถนนล้มพับลงมา ถึงมันจะทำให้ฉันต้องออกแรงกดลูกบันไดหนักขึ้นและเหนื่อยมากขึ้นในการปั่นจักรยานต้านลม แต่อย่างน้อยเมื่อคิดว่าแลกกับการได้รับลมเย็น ๆ ชโลมกายแทนที่จะเป็แดดแผดเผา มันก็ถือว่าคุ้มค่าไม่น้อยทีเดียว
เอี๊ยด...
ฉันเบรกจักรยานอีกครั้ง บางวันแดดบ่ายโมงที่ไม่มีเมฆบังก็ยังคงแผดเผาจนเห็นไอร้อนลอยขึ้นมาจากพื้นลาดยาง นี่เป็ครั้งแรกๆ ที่ฉันเริ่มคิดว่าตัวเองคงต้องซื้อโลชั่นกันแดดมาทาผิวบ้างแล้ว แดดเมืองไทยไม่ใช่สวีเดน การปั่นจักรยานมาเข้ากะบ่ายในชุดเสื้อกันหนาวสีเหลืองตัวหนามันทำให้ฉันร้อนจนแทบไหม้และเพลียจนแทบหมดแรง พอถึงโรงหนังก็ต้องรีบเดินไปเสียบกาน้ำร้อนชงกาแฟตอนหกโมงเย็นเพื่อรั้งเปลือกตาไม่ให้หลับลึก
แต่สิ่งที่เหนื่อยกว่าแดดบ่าย คือความคิดในตอนปั่นจักรยานกลับห้องเวลากลางคืน
่ดึกถนนจะโล่งมาก ลมพัดเย็นสบายจนปั่นได้เรื่อยๆ โดยไม่ต้องกลัวรถเบียด แต่ท่ามกลางความเงียบนั้น คำถามหนึ่งมักจะลอยขึ้นมาในหัวเสมอ... เรากำลังทำอะไรอยู่? ในขณะที่เพื่อนรุ่นเดียวกันกำลังขับรถยนต์ ขยับฐานะ และเคลื่อนไปข้างหน้า ฉันกลับยังนั่งอยู่บนเบาะจักรยานแคบๆ ปั่นกลับห้องเช่าเพื่อไปเขียนนิยายที่ไม่มีทีท่าว่าจะประสบความสำเร็จเลยด้วยซ้ำ
"หวังว่ามันจะคุ้มค่า..." ฉันทลายความเงียบด้วยประโยคเดิมๆ ที่ใช้ปลอบใจตัวเองทุกวัน
อิสรภาพในการเดินตามความฝันมันมีราคาที่ต้องจ่ายเสมอ และฉันจ่ายมันไปแพงลิบลิ่ว ฉันสูญเสียผู้หญิงที่รักไป เพราะฉันไม่กล้าพอที่จะให้เธอมานั่งรอคอยความสำเร็จที่จับต้องไม่ได้ ไม่นับรวมความคาดหวังของครอบครัวที่ฉันต้องแกล้งทำเป็มองไม่เห็น ทว่าในความเป็จริง นิยายและเื่สั้นมันกลายเป็ส่วนหนึ่งของชีวิตไปแล้ว หากไม่ได้เขียน มันก็ราวกับลางน้ำที่อุดตันและไม่มีรูระบาย
เมื่อฤดูกาลหมุนเวียนจนฝนตกหนัก โชคดีที่ฉันคิดการณ์ไกลซื้อเสื้อกันฝนจากร้านสะดวกซื้อเตรียมไว้ แอบภูมิใจในความฉลาดของตัวเองได้ไม่ถึงห้านาที พอปั่นลุยฝนจริงๆ ถึงได้รู้ว่าเสื้อกันฝนมันคลุมไม่ถึงกางเกง สุดท้ายท่อนบนแห้งสนิท แต่กางเกงและรองเท้าเปียกโชกจนไม่เหลือชิ้นดี
แถมเดือนนี้ทั้งเดือน เมนูหลักของฉันยังคงเป็บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป วันไหนที่จักรยานหนักเป็พิเศษเพราะความเหนื่อยล้าสะสม ฉันเพิ่งค้นพบสัจธรรมว่า การกินมาม่าหนึ่งซองคู่กับปลากระป๋องหนึ่งกระป๋อง มันให้ความรู้สึกดีกว่าการฝืนกินมาม่าสามซองประชดชีวิต แม้ในแง่แคลอรี่แบบหลังจะเยอะกว่าก็ตาม โลกมันก็แบบนี้แหละ ไม่มีอะไรลื่นไหลไปตามแผนหรอก
ถึงอย่างนั้น ในความขรุขระของชีวิต มนุษย์เราก็ยังพอมีมุมเล็กๆ ให้เกื้อกูลกัน
วันหนึ่งระหว่างปั่นไปทำงานตอนเช้า มีรถกระบะขายอาหารขับแซงฉันไปอย่างรีบร้อน กล่องใส่ข้าวใบหนึ่งร่วงหล่นลงมาบนพื้นถนน โชคดีที่มันตกห่างจากฉันพอสมควร ฉันตัดสินใจชะลอรถ จอดจักรยานชิดขอบทาง แล้วเดินไปหยิบกล่องข้าวนั้นไปวางไว้บนฟุตบาท อย่างน้อยมันจะได้ไม่เป็ต้นเหตุให้รถคันหลังต้องหักหลบจนเกิดอุบัติเหตุ
พอนึกถึงเื่นี้ ฉันก็อดคิดถึงเหตุการณ์ก่อนหน้านั้นไม่ได้ วันที่ฉันปั่นจักรยานสายและต้องรีบไปสแกนนิ้วให้ทันเวลา ฉันเห็นคนนั่งรถเข็นพยายามข้ามถนนแต่ฉันกลับปั่นผ่านไปเฉยๆ ความรู้สึกผิดยังคงตกค้างอยู่ในใจ เหมือนตอนที่บ้านเมืองมีปัญหาชายแดน คนล้มตายจนผู้คนโหยหาา ฉันที่มักคาดหวังในตัวมนุษย์ทำได้เพียงแค่นิ่งเงียบ
จริงอยู่ มนุษย์เราไม่ได้ดีเด่นไปกว่าสัตว์ชนิดอื่นหรอก แถมยังสร้างปัญหาให้โลกใบนี้มากกว่าด้วยซ้ำ แต่ในท้ายที่สุด มนุษย์ก็ยังเป็สิ่งมีชีวิตชนิดเดียวที่เราพอจะฝากความหวังในการพึ่งพากันและกันไว้ได้มากที่สุด และฉันก็หวังว่าในวันข้างหน้า ทั้งคุณและฉันจะมีโอกาสได้หยิบยื่นความช่วยเหลือให้คนอื่นมากกว่าที่เป็อยู่
พรุ่งนี้ฉันต้องกลับไปเข้ากะเช้าอีกครั้ง
ก่อนจะกดลูกบันไดจักรยานพาตัวเองเคลื่อนที่ออกไป สิ่งสำคัญที่ขาดไม่ได้คือการเปิดโทรศัพท์มือถือเพื่อหาเพลย์ลิสต์เพลงคู่ใจ แม้แนวเพลงนอกกระแสที่ฉันชอบฟังจะไม่ใช่เพลงฮิตติดชาร์ตแบบลูกทุ่งหรือป๊อปทั่วไป บางครั้งมันเป็ท่วงทำนองแปลกหู และในบางวันก็เป็เพียงเสียงลากคันชักเดี่ยวของเชลโล่โซโลดนตรีที่ทุ้มต่ำและเยือกเย็น แต่อย่างน้อยมันก็มีจำนวนเพลงมากพอและยาวนานพอที่จะอยู่เป็เพื่อนฉันตลอดระยะเวลา 30 ถึง 45 นาทีบนท้องถนน
ฉันจัดหมวกแคปสีเทาที่มีแถบสะท้อนแสงเล็ก ๆ ให้เข้าที่อีกครั้ง และกระชับเสื้อกันหนาวสีเหลืองตัวเก่งขึ้นมาสวม เหตุผลที่ฉันต้องแต่งตัวด้วยสีสันสะดุดตาั้แ่เช้าจรดค่ำขนาดนี้ ก็เพียงเพื่อให้มันทำหน้าที่สะท้อนแสงไฟจากรถยนต์คันอื่น เพื่อความปลอดภัยของตัวเองในยามที่ต้องปั่นจักรยานกลับบ้านกลางดึก
ฉันออกแรงปั่นจักรยานมุ่งหน้าสู่อีกวัน... ในจังหวะชีวิตที่เป็ของฉันเอง