หุ้นส่วนผู้เงียบงัน
หลังจากได้รับอนุญาต พร้อมกับคำขู่จากท่านแม่สามีแล้ว ซูอันอันก็ไม่รอช้า นางเริ่มต้น "โครงการที่สอง"ของนางในบ่ายวันนั้นทันทีโดยมีเสิ่นซินอี้เป็ผู้ช่วยตัวน้อยที่คอยวิ่งตามแจด้วยแววตาเป็ประกาย
นางนำผักป่าที่เหลืออยู่มาล้างทำความสะอาดอย่างพิถีพิถันคัดแยกใบที่ช้ำหรือมีรอยแมลงกัดกินออกอย่างใส่ใจทุกขั้นตอนล้วนทำด้วยความแม่นยำราวกับกำลังเตรียมวัตถุดิบในห้องปฏิบัติการ
ทว่า อุปสรรคแรกก็ปรากฏขึ้นเร็วกว่าที่คิด
นางนำไหดินเผ่าใบเล็กที่หลิวซื่อชี้ให้ไปล้างทำความสะอาดเมื่อลองใช้นิ้วลูบไปตามพื้นผิวด้านใน นางก็ขมวดคิ้วมุ่นในทันที ‘แย่แล้ว...เนื้อดินเผามันหยาบเกินไป’นางคิดในใจอย่างกังวล ‘มันมีรูพรุนเล็กๆ เต็มไปหมดแบบนี้ ต่อให้ปิดฝาสนิทแค่ไหนอากาศก็ยังสามารถแทรกซึมเข้าไปได้อยู่ดีการหมักแบบไร้อากาศ้าสภาวะที่ปิดสนิทจริงๆไม่อย่างนั้นแทนที่จะได้จุลินทรีย์ตัวดี...เราจะได้เชื้อรามาแทน!’
“มีอันใดรึพี่สะใภ้?” ซินอี้เอ่ยถามขึ้นเมื่อเห็นสีหน้าเคร่งเครียดของนาง
ซูอันอันถอนหายใจออกมาเบาๆ“ไหใบนี้...มันยังไม่เหมาะที่จะใช้หมักผักสูตรใหม่ของพี่เท่าใดนัก”นางชี้ให้ซินอี้ดูพื้นผิวด้านใน “เ้าดูสิ เนื้อดินเผามันไม่เรียบสนิทมันจะเก็บอากาศไว้ไม่ได้นานพอ” นางได้แต่รำพึงรำพันกับตัวเองอย่างจนปัญญา“ถ้าเพียงแต่เราจะมีไหที่เนื้อดินแน่นกว่านี้ ผิวเรียบเป็มันและมีฝาปิดที่พอดีกับปากไห...การทดลองครั้งนี้คงจะมีโอกาสสำเร็จมากขึ้น”
นางไม่รู้เลยว่าบทสนทนาที่ดูเหมือนการบ่นพึมพำกับน้องสาวสามีนั้นได้ลอยไปเข้าหูของใครอีกคนที่เพิ่งเดินกลับมาถึงบ้านและกำลังยืนเช็ดเหงื่ออยู่ตรงมุมยุ้งฉางเงียบๆ
เสิ่นอวี่หานยืนพิงผนังดินเหนียวดวงตาคมกริบคู่นั้นจับจ้องไปยังแผ่นหลังบอบบางของภรรยาที่กำลังก้มๆ เงยๆอยู่กับไหดินเผ่าใบเก่าเขามองเห็นความผิดหวังฉายชัดอยู่บนใบหน้าของนางเมื่อนางเงยหน้าขึ้นมาเขาได้ยินทุกถ้อยคำที่นางกล่าวกับซินอี้ และเข้าใจได้ในทันทีถึงอุปสรรคที่นางกำลังเผชิญอยู่
เขาไม่ได้เดินเข้าไปทักทาย ไม่ได้เอ่ยปากถามไถ่หรือเสนอความช่วยเหลือใดๆ ทั้งสิ้น...
บุรุษหนุ่มเพียงแค่หันหลังกลับแล้วเดินจากไปอย่างเงียบงันดุจเงา ยิ่งกว่านั้น ในเย็นวันนั้นเขายังออกจากบ้านไปอีกครั้งหลังจากมื้อค่ำ เมื่อหลิวซื่อเอ่ยถามเขาก็ตอบเพียงสั้นๆ ว่าจะไปดูตาข่ายดักสัตว์ที่วางไว้บนเขาเท่านั้น
รุ่งเช้าของอีกวันซูอันอันตื่นขึ้นมาด้วยความรู้สึกผิดหวังเล็กน้อยนางคิดว่าวันนี้คงต้องยอมใช้ไหใบเก่าไปก่อนแล้วค่อยหาทางแก้ไขปัญหาเื่อากาศรั่วซึมทีหลังอาจจะต้องใช้ดินเหนียวมาพอกปิดทับอีกชั้นหนึ่งแต่นั่นก็เป็วิธีแก้ปัญหาเฉพาะหน้าที่ไม่แน่นอนนัก
ทว่า ขณะที่นางกำลังจะเดินไปหยิบไหใบเ้าปัญหาความเคลื่อนไหวที่หน้าประตูก็ทำให้เท้าของนางต้องหยุดชะงักลง
เสิ่นอวี่หานเดินกลับเข้ามาในบริเวณบ้านร่างสูงใหญ่ของเขาดูเหนื่อยล้ากว่าปกติ บนเสื้อผ้ามีเศษดินและใบไม้ติดอยู่ประปรายคล้ายกับว่าเขาไม่ได้กลับมานอนที่บ้านทั้งคืนแต่สิ่งที่ทำให้ทุกคนในบ้านต้องประหลาดใจก็คือ สิ่งที่เขาแบกอยู่บนบ่า
มันคือไหดินเผาใบใหม่เอี่ยม!
มันไม่ใช่ไหธรรมดาที่หาได้ทั่วไปตามหมู่บ้านเนื้อดินของมันมีสีเข้มและดูแ่าพื้นผิวถูกเคลือบจนเรียบเนียนเป็มันวาวสะท้อนแสงแดดยามเช้าปากไหถูกปั้นมาอย่างประณีต และที่สำคัญที่สุดคือมันมีฝาปิดดินเผาที่ถูกทำขึ้นมาคู่กันซึ่งดูแล้วน่าจะปิดลงได้สนิทพอดี
เขาเดินตรงมาหาซูอันอันที่กำลังยืนนิ่งอึ้งอยู่แล้ววางไหใบนั้นลงบนพื้นตรงหน้านางอย่างแ่เบา เสียงก้นไหกระทบกับพื้นดินดัง ตุบหนักแน่น ปลุกให้นางตื่นจากภวังค์
เขาไม่ได้เอ่ยคำใดออกมาแม้แต่คำเดียว...
ไม่ได้อธิบายว่าไปได้มันมาจากที่ใด...ไม่ได้บอกว่าเขาต้องลำบากตรากตรำเพียงใดกว่าจะได้มันมา...
เขาเพียงแค่สบตานางนิ่งๆด้วยั์ตาที่ลุ่มลึกดุจผืนน้ำยามราตรีคู่นั้นก่อนจะเดินเลี่ยงเข้าไปในบ้านเพื่อล้างหน้าล้างตาทิ้งไว้เพียงซูอันอันที่กำลังยืนตะลึงงันอยู่กับ "ของขวัญ"ชิ้นแรกที่นางได้รับจากเขา
หัวใจของนางพลันสั่นไหวอย่างรุนแรงความอบอุ่นสายหนึ่งแล่นปราดขึ้นมาจุกอยู่ที่ลำคอจนแทบพูดไม่ออกนี่คือการสนับสนุนที่ไร้ซึ่งคำพูด แต่มันคือการ ‘ส่งถ่านในวันหิมะตก’(1)ที่แท้จริง และกลับทรงพลังยิ่งกว่าคำปลอบโยนใดๆเขาได้ยิน...เขาเข้าใจ...และเขาได้ลงมือทำเพื่อนาง
นางก้มลงลูบไหดินเผาใบใหม่อย่างแ่เบาััได้ถึงความเย็นและความเรียบลื่นของมัน ในวินาทีนั้นเองนางก็รู้ได้ในทันทีว่า...การทดลองทำผักดองครั้งนี้นางไม่ได้ทำมันเพียงลำพังอีกต่อไปแล้ว นางมี "หุ้นส่วนผู้เงียบงัน"ที่พร้อมจะสนับสนุนนางอยู่ข้างๆ กายแล้ว
การหมักดองและความหวังในไหดิน
เมื่อได้อุปกรณ์ชิ้นสำคัญที่เปรียบเสมือนหัวใจของ"โครงการที่สอง" มาอยู่ในมือแล้วซูอันอันก็ไม่รีรอที่จะเปลี่ยนความรู้ในหัวให้กลายเป็ความจริงที่จับต้องได้นางลงมือทำ "ผักดองสูตรใหม่" ในบ่ายวันนั้นทันทีโดยมีเสิ่นซินอี้เป็ลูกมือตัวน้อยที่คอยส่งของให้ด้วยแววตาที่เต็มไปด้วยความตื่นเต้นและชื่นชมพี่สะใภ้ของนางอย่างปิดไม่มิด
“พี่สะใภ้ ไหใบนี้ช่างงดงามยิ่งนัก!ผิวของมันเรียบลื่นราวกับหยกเลยทีเดียว!”ซินอี้กล่าวขณะช่วยล้างไหใบใหม่อย่างเบามือ
ซูอันอันลอบยิ้มนางรู้ดีว่าไหใบนี้ไม่ได้งดงามเพียงอย่างเดียวแต่มันคือเครื่องมือทางวิทยาศาสตร์ที่สมบูรณ์แบบที่สุดเท่าที่นางจะหาได้ในยุคนี้“ความเรียบลื่นของมันนี่แหละ คือสิ่งสำคัญที่สุด” นางกล่าวตอบ“มันจะช่วยให้เราปิดฝาได้สนิท ป้องกันไม่ให้อากาศเล็ดลอดเข้าไปได้”
นางเริ่มต้นกระบวนการด้วยความพิถีพิถันราวกับกำลังประกอบพิธีกรรมศักดิ์สิทธิ์นางนำผักป่าที่ล้างสะอาดและผึ่งลมจนแห้งสนิทดีแล้วมาวางไว้บนกระด้งสานใบใหญ่จากนั้นจึงหยิบเกลือเม็ดหยาบที่ได้รับอนุญาตมาจากหลิวซื่อขึ้นมาหนึ่งกำมือ ‘ปริมาณโซเดียมคลอไรด์ต่อมวลชีวภาพ...ต้องแม่นยำ’นางคิดในใจ พลางค่อยๆ โปรยเกลือลงบนผักอย่างสม่ำเสมอใช้มือทั้งสองข้างคลุกเคล้าและขยำเบาๆเพื่อให้เกลือซึมเข้าไปในเนื้อผักและดึงน้ำออกมา
“เหตุใดเราต้องขยำมันด้วยเล่าเ้าคะพี่สะใภ้?”ซินอี้เอ่ยถามด้วยความสงสัย
“เพื่อช่วยให้น้ำในตัวผักออกมาเร็วขึ้นอย่างไรเล่า”นางอธิบายอย่างใจเย็น ท่าทางของนางดู ‘มีไผ่อยู่ในอก’(2)“น้ำผักที่ออกมานี้สำคัญยิ่งนัก มันจะกลายเป็เกราะป้องกันชั้นดีช่วยให้ผักของเราไม่เน่าเสีย”
ขณะที่สองพี่น้องกำลังง่วนอยู่กับการเตรียมผักหลิวซื่อก็นั่งทำงานจักสานของนางอยู่บนแคร่ไม่ไกลนัก แม้นางจะแสร้งทำเป็ไม่สนใจแต่หางตาของนางก็คอยเหลือบมองการกระทำอันแปลกประหลาดของสะใภ้คนนี้อยู่เป็ระยะในใจของนางยังคงเต็มไปด้วยความกังขา แต่ก็มีความอยากรู้อยากเห็นซ่อนอยู่ลึกๆเช่นกัน
เมื่อคลุกเคล้าผักกับเกลือจนได้ที่แล้วซูอันอันก็เริ่มบรรจงอัดมันลงในไหใบใหม่อย่างแ่านางใช้กำปั้นกดผักลงไปทีละชั้นๆ จนแน่นที่สุดเท่าที่จะทำได้เพื่อไล่อากาศที่แทรกอยู่ระหว่างใบผักออกให้หมด
“เราต้องทำให้มัน ‘อับลม’ อย่างแท้จริงนะซินอี้”นางสอนน้องสาวสามีไปด้วย “เราต้องไล่อากาศร้ายออกไปให้หมด เพื่อให้‘เพื่อนตัวเล็กๆ’ ที่ดีต่อร่างกายของเราทำงานได้เต็มที่ แล้วเพื่อนตัวเล็กๆเหล่านี้ก็จะสร้างรสเปรี้ยวอร่อยๆ และช่วยให้เราเก็บผักไว้กินได้นานแสนนานเลยทีเดียว”
แม้ซินอี้จะไม่เข้าใจเื่"เพื่อนตัวเล็กๆ" เท่าใดนักแต่นางก็พยักหน้ารับอย่างแข็งขันและตั้งใจจดจำทุกขั้นตอนอย่างดีที่สุด
ในที่สุด ผักทั้งหมดก็ถูกอัดแน่นลงไปในไหน้ำผักที่ถูกเกลือขับออกมาค่อยๆ เอ่อล้นขึ้นมาจนท่วมผิวหน้าของผักชั้นบนสุดพอดีซูอันอันยิ้มอย่างพึงพอใจ ‘สมบูรณ์แบบ! สภาวะไร้อากาศเบื้องต้นสำเร็จแล้ว!’
ขั้นตอนสุดท้ายคือนางนำแผ่นไม้สะอาดที่เหลาจนกลมพอดีกับปากไหมาวางทับลงไปตามด้วยก้อนหินแม่น้ำที่ล้างจนสะอาดแล้วสองสามก้อนที่เสิ่นอวี่เจ๋อช่วยหามาให้วางทับลงไปอีกทีเพื่อเป็น้ำหนักกดทับป้องกันไม่ให้ผักลอยขึ้นมาััอากาศได้อีก
นางบรรจงปิดฝาไหที่เข้าคู่กันลงอย่างแ่าก่อนจะใช้ดินเหนียวผสมฟางที่เตรียมไว้มาพอกปิดทับรอยต่อระหว่างฝากับปากไหอีกชั้นหนึ่งเพื่อการันตีความสำเร็จ
บัดนี้...ไหดินเผาใบใหม่ได้ถูกปิดผนึกอย่างสมบูรณ์แล้วภายในนั้นไม่ได้มีเพียงแค่ผักกับเกลือ แต่ยังบรรจุไปด้วยองค์ความรู้จากโลกอนาคตความหวังที่จะมีอาหารที่ดีขึ้น และความใส่ใจของครอบครัวที่หลอมรวมกันอยู่
ซูอันอันใช้เศษถ่านไม้ขีดเขียนตัวอักษรสองสามตัวลงบนแผ่นไม้เล็กๆแล้วนำเชือกป่านมาร้อยแขวนไว้ที่คอไห
"ของสำคัญ...ห้ามเปิดก่อนกำหนด"
นางยืนมองผลงานชิ้นเอกของตนเองด้วยความรู้สึกที่เปี่ยมล้นในขณะที่ซินอี้มองไหใบนั้นราวกับมันเป็หีบสมบัติล้ำค่าส่วนหลิวซื่อนั้นก็ได้แต่วางงานในมือลงแล้วถอนหายใจออกมาเบาๆโดยที่ไม่มีใครรู้ว่าในใจของนางกำลังคิดสิ่งใดอยู่
ตอนนี้...สิ่งเดียวที่พวกเขาทำได้ก็คือ การรอคอยรอคอยให้เวลาและ "เพื่อนตัวเล็กๆ" ของซูอันอันได้ทำหน้าที่ของมันและรอคอยที่จะได้พิสูจน์ว่า ปัญญาที่ดูแปลกประหลาดในวันนี้จะกลายเป็ความอิ่มท้องและความอยู่รอดของพวกเขาในวันข้างหน้าได้จริงหรือไม่...
คำอธิบายสำนวนจีน
(1)ส่งถ่านในวันหิมะตก:หมายถึง การให้ความช่วยเหลือในยามที่จำเป็ที่สุด, การหยิบยื่นสิ่งที่ขาดแคลนให้ในเวลาที่ยากลำบากเปรียบเหมือนการได้ถ่านไฟในวันที่หิมะตกหนัก
(2) มีไผ่อยู่ในอก: หมายถึงการมีแผนการหรือความคิดที่ชัดเจนและมั่นใจอยู่ในใจแล้วก่อนที่จะลงมือทำเปรียบเหมือนจิตรกรที่เห็นภาพต้นไผ่ที่สมบูรณ์อยู่ในใจก่อนจะวาดลงบนกระดาษ
โปรดติดตามตอนต่อไป:บทที่ 8 ภัยแล้ง และก้าวแรกสู่ป่าลึก