บทที่ 5 : เส้นทางที่เลือก
หนึ่งสัปดาห์ผ่านไป...เช้าวันนี้
ร้านข้าวแกงของเดือนเพ็ญคึกคักกว่าทุกวัน
"ป้าเดือน! เอาแกงเขียวหวานสองถุงครับ"
"ได้จ้ะ รอสักครู่นะ"
เดือนเพ็ญกำลังตักแกงอย่างคล่องแคล่ว ส่วนนนท์ยืนรับออเดอร์คิดเงิน และจัดใส่ถุงให้ลูกค้า
"น้องนนท์ ได้ข่าวว่าจะไปทำงานต่างประเทศเหรอ"
ลูกค้าประจำถามด้วยรอยยิ้ม
"ยังอยู่ระหว่างดำเนินการครับ"
"เก่งจริง ๆ เรียนจบปุ๊บก็มีบริษัทต่างประเทศรับเลย"
นนท์เพียงยิ้มสุภาพ เขาไม่ใช่คนชอบอวดความสำเร็จของตัวเอง
...
หลังปิดร้านใน่สาย เสียงโทรศัพท์ก็ดังขึ้นเป็อีเมล์แจ้งเตือนจากบริษัท"หนังสือเสนอการจ้างงาน(Offer Letter)"
นนท์เปิดอ่านอย่างละเอียด เงินเดือน สวัสดิการ โบนัส ประกันสุขภาพค่าที่พัก ค่าตั๋วเครื่องบิน ทุกอย่างเป็ไปตามที่พูดไว้ไม่มีการเปลี่ยนแปลงแม้แต่ข้อเดียวท้ายเอกสารมีข้อความระบุว่า
"ผู้สมัครสามารถใช้เวลาพิจารณาได้ภายในเจ็ดวันหากมีข้อสงสัยสามารถสอบถามบริษัทได้ตลอดเวลา"
นนท์ยิ้มบาง ๆ บริษัทไม่ได้เร่งรัดยิ่งทำให้เขาเชื่อมั่นมากขึ้น
...
่บ่าย เขานำเอกสารทั้งหมดไปพบอาจารย์วิชัยอีกครั้ง อาจารย์ใช้เวลาตรวจอ่านอยู่นาน
"เอกสารครบ"
"เงื่อนไขก็ชัดเจน"
ก่อนจะเงยหน้ามองลูกศิษย์
"สุดท้าย..."
"การตัดสินใจเป็ของเธอ"
นนท์พยักหน้า
"ครับ"
"แต่จำไว้นะ"
อาจารย์พูดช้า ๆ
"ถ้าไปแล้ว"
"รู้สึกว่ามีอะไรผิดปกติ"
"ให้กลับทันที"
"อย่าเสียดายเงิน"
"อย่าเสียดายโอกาส"
"ชีวิตสำคัญกว่า"
นนท์ยกมือไหว้
"ผมจะจำไว้ครับ"
...
คืนนั้น...หลังเก็บร้านเสร็จ นนท์นั่งอยู่กับแม่ที่ชานบ้านลมเย็นพัดเอื่อยๆ ผ่านต้นมะม่วงหน้าบ้าน เขาส่งเอกสารให้แม่ดูอีกครั้ง เดือนเพ็ญอ่านไม่เข้าใจทั้งหมดแต่ก็พยายามดูทุกหน้าอย่างตั้งใจ
"ลูกแน่ใจแล้วหรือ"
เธอถามเบา ๆ
นนท์เงียบไปครู่หนึ่ง ก่อนตอบอย่างหนักแน่น
"ครับ"
"ผมคิดดีแล้ว"
"ผมไม่ได้เลือกเพราะเงินอย่างเดียว"
"ผมเลือกเพราะเป็งานที่ตรงกับสิ่งที่ผมเรียนมา"
"แล้วเงินก็จะช่วยให้แม่สบายขึ้นเร็ว"
เดือนเพ็ญมองหน้าลูกชายในดวงตาคู่นั้น เธอเห็นทั้งความฝัน ความมุ่งมั่นและความกตัญญู แต่หัวใจของคนเป็แม่...กลับรู้สึกไม่สบายใจอย่างบอกไม่ถูก
"แม่ขออย่างเดียว"
"ไม่ว่าลูกจะอยู่ที่ไหน"
"โทรหาแม่ทุกวัน"
นนท์ยิ้ม
"ทุกวันครับ"
"สัญญา"
เขายื่นนิ้วก้อยออกไปเหมือนตอนยังเป็เด็ก เดือนเพ็ญหัวเราะทั้งน้ำตาก่อนเกี่ยวก้อยลูกชายไว้แน่น
"ผิดสัญญา...แม่จะตี"
“ฮ่า ฮ่า ฮ่า” ทั้งคู่หัวเราะพร้อมกัน
...
ห่างออกไปหลายร้อยกิโลเมตร ภายในอาคารคอนกรีตสูงที่ซ่อนตัวอยู่ในพื้นที่ชายแดนชายวัยกลางคนในชุดสูทกำลังดูรายชื่อผู้ผ่านการคัดเลือก เขาใช้นิ้วลากลงมาหยุดที่ชื่อหนึ่ง“นนทก เมฆาเจียวดี”ก่อนเอ่ยเพียงสั้น ๆ
"เตรียมทีมรับ"
ลูกน้องที่ยืนอยู่ข้างหลังพยักหน้ารับคำไม่มีใครเอ่ยแม้แต่คำเดียว
แต่ทุกคนรู้ดีว่า...เหยื่อรายใหม่กำลังเดินเข้ามาหาพวกเขาด้วยความสมัครใจ
...........................
สองวันต่อมา... เสียงโทรศัพท์ของนนท์ดังขึ้นั้แ่แปดโมงเช้า
"สวัสดีครับ"
ปลายสายยังคงเป็เสียงนุ่มนวลของคุณศิริพร
"สวัสดีค่ะ คุณนนทกร"
"ดิฉันติดต่อมาเพื่อแจ้งกำหนดการเดินทางค่ะ"
นนท์หยิบสมุดขึ้นมาทันที
"ครับ เชิญเลยครับ"
"ทางบริษัทได้จองตั๋วเครื่องบินไว้เรียบร้อยแล้ว"
"เส้นทางคือ..."
"กรุงเทพฯ ไปยังประเทศเพื่อนบ้าน"
"จากสนามบินจะมีรถของบริษัทไปรับเข้าสู่ศูนย์อบรม"
"เ้าหน้าที่จะถือป้ายชื่อรออยู่บริเวณประตูผู้โดยสารขาออก"
"คุณไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายใด ๆ ทั้งสิ้น"
ทุกอย่างเป็ขั้นตอน ชัดเจน และเป็ระบบ นนท์จดทุกคำอย่างละเอียด
"มีข้อสงสัยอะไรสอบถามได้เลยนะคะ"
นนท์ลังเลเล็กน้อย ก่อนถาม
"ผมสามารถแจ้งกำหนดการให้ครอบครัวทราบได้ใช่ไหมครับ"
"ได้แน่นอนค่ะ"
"และดิฉันแนะนำให้ทำด้วย"
"เพื่อความสบายใจของทุกฝ่าย"
คำตอบนั้นทำให้นนท์ยิ่งเชื่อมั่น เพราะคนที่คิดไม่ดี...ไม่น่าจะเป็ฝ่ายแนะนำให้แจ้งครอบครัวเอง
"ขอบคุณครับ"
"ยินดีค่ะ แล้วพบกันวันเดินทางนะคะ"
...
หลังวางสาย นนท์ไม่ได้เก็บเื่ไว้คนเดียวเขานำเอกสารทั้งหมดไปถ่ายสำเนาแยกไว้หลายชุด
ชุดหนึ่งให้แม่อีกชุดฝากอาจารย์วิชัย และอีกชุดเก็บไว้กับตัวเอง
อาจารย์วิชัยเห็นดังนั้นก็ยิ้ม
"ดี"
"คนทำงานด้านระบบ ต้องมีแผนสำรองเสมอ"
"ไม่ใช่แค่ข้อมูล"
"แต่รวมถึงชีวิตด้วย"
นนท์หัวเราะ
"ติดนิสัยมาจากอาจารย์ครับ"
...
ก่อนกลับ…อาจารย์เรียกเขาไว้
"นนท์"
"ครับ"
ชายวัยห้าสิบเปิดลิ้นชักโต๊ะ
หยิบสมุดปกสีน้ำเงินเล่มเล็กออกมา
"เล่มนี้..."
"อาจารย์ใช้ตอนเรียนต่อเมืองนอก"
ปกในมีลายมือเก่า ๆ เต็มไปหมด
ทั้งเบอร์โทรศัพท์
ที่อยู่
บันทึกค่าใช้จ่าย
และเหตุการณ์ในแต่ละวัน
"พกติดตัวไว้"
"จดทุกอย่าง"
"ทุกวันที่เดินทาง"
"เจอใคร"
"ไปที่ไหน"
"มีอะไรผิดปกติ"
"เขียนไว้"
นนท์รับสมุดเล่มนั้นอย่างเคารพ
"ผมจะดูแลอย่างดีครับ"
อาจารย์ยิ้ม
"อาจารย์ไม่ได้เสียดายสมุด"
"แต่อยากให้เธอจำไว้"
"ความจำของคน..."
"แพ้ตัวหนังสือเสมอ"
...
คืนนั้น…
เดือนเพ็ญกำลังจัดกระเป๋าเดินทางให้ลูกชาย เสื้อเชิ้ตสามตัว กางเกงสองตัว
รองเท้าหนังหนึ่งคู่ ของใช้ส่วนตัว อย่างเป็ระเบียบ นนท์มองแล้วหัวเราะ
"แม่ครับ"
"ผมไปอบรมแค่สองอาทิตย์"
"ไม่ใช่ย้ายบ้าน"
เดือนเพ็ญยิ้มเขิน
"แม่กลัวลูกขาด"
เธอแอบใส่ยาดม
ยาแก้ปวด
ยาสามัญประจำบ้าน
รวมถึงขวดน้ำพริกที่ทำเองลงไปในกระเป๋า
"แม่..."
"เดี๋ยวเขาคิดว่าผมไปเปิดร้านอาหารนะครับ"
"ก็เผื่อลูกคิดถึงกับข้าวแม่"
“ฮ่า ฮ่า ฮ่า”
ทั้งสองหัวเราะพร้อมกัน บรรยากาศเต็มไปด้วยความอบอุ่น
...
ก่อนเข้านอน นนท์เปิดสมุดเล่มใหม่เขียนบันทึกหน้าแรก ...
วันแรกของการเตรียมตัวเดินทาง:-
“ผมไม่รู้ว่าการตัดสินใจครั้งนี้ถูกหรือผิด”
“แต่ผมหวังว่า...อีกไม่นาน”
“แม่จะได้ใช้ชีวิตอย่างที่ควรเป็”
“ถ้าพ่อยังอยู่...พ่อคงภูมิใจในตัวผม”
เขาปิดสมุดลงวางไว้ข้างหมอน
...........................
หมู่บ้านห้วยผา ชีวิตยังคงดำเนินไปอย่างเรียบง่าย
ไม่มีอะไรน่าตื่นเต้น เพียงมีแก้วที่ทำให้หมู่บ้านนี้ตื่นเต้น
มีเสียงหัวเราะสนุกสนาน เฮฮาตามประสาคนชนบท
"พี่แก้ว! รอผมด้วย!"
เสียงเด็กชายร่างเล็กดังลั่นมาั้แ่หัวหมู่บ้าน
แก้วที่กำลังแบกข้องใส่ปลาอยู่บนบ่า
หันกลับไปก็เห็นเด็กชายร่างผอม
ผิวคล้ำ อายุราวแปดปี วิ่งหน้าตาตื่นตามมา
"ป๋อ!..."
"วิ่งทำไม เดี๋ยวก็หกล้มหรอก"
ป๋อยิ้มกว้างจนเห็นฟัน
"ผมกลัวพี่เข้าป่าไม่ชวน"
แก้วหัวเราะ
"เมื่อวานใครบอกว่าจะอ่านหนังสือ"
ป๋อเกาหัวแกรก ๆ
"อ่านแล้วครับ..."
"อ่านได้สามหน้า"
"แล้วก็คิดถึงพี่แก้ว"
แก้วหัวเราะเสียงดัง ก่อนใช้ปลายนิ้วดีดหน้าผากเด็กชายเบา ๆ
"ทะเล้นจริงนะเรา"
“ฮ่า ฮ่า ฮ่า” สองคนหัวเราพร้อมกัน
...
ป๋อ พ่อเสียชีวิตั้แ่ยังเล็กแม่ไปรับจ้างอยู่ในกรุงเทพฯ
ส่งเงินกลับมาบ้างเป็ครั้งคราว เขาอาศัยอยู่กับยายเพียงสองคนั้แ่จำความได้...
คนที่ป๋อชื่นชมที่สุดก็คือแก้วเวลาใครถามว่าโตขึ้นอยากเป็อะไรเด็กชายมักตอบทันที
"เป็เหมือนพี่แก้ว"
แม้จะทำให้คนทั้งหมู่บ้านหัวเราะอยู่เสมอ
...
"วันนี้จะไปไหนครับพี่แก้ว"
ป๋อถามพลางเดินตามหลัง
"ไปวางไซดักปลา"
"แล้วขึ้นเขาเก็บหวาย"
"ไปด้วย!"
"ได้..."
แก้วยิ้มเ้าเล่ห์
"แต่ต้องสอบก่อน"
ป๋อถอนหายใจทันที
"อีกแล้วเหรอ"
"สิบเจ็ดคูณสิบเก้า"
ยังไม่ทันที่ป๋อจะตั้งตัว
แก้วตอบเสียเอง
"สามร้อยยี่สิบสาม"
ก่อนยักคิ้ว
"คราวนี้ตาแก"
ป๋อยืนนับนิ้วอยู่พักใหญ่
"เอ่อ..."
"สามร้อย..."
แก้วหัวเราะลั่น
"กลับไปท่องสูตรคูณใหม่เลยไป๋ ฮ่า ฮ่า ฮ่า เอ็งนิ"
เด็กชายทำหน้ามุ่ย
"พี่ก็คิดเร็วเกิ๊นน"
"ผมจะทันได้ยังไง"
...
ระหว่างเดินเข้าป่า
ป๋อหยิบกระดาษแผ่นหนึ่งออกจากกระเป๋า
"พี่แก้ว...พี่แก้วครับ"
"เมื่อวานครูให้การบ้าน"
"พี่แก้วอ่านให้หน่อยนะ"
แก้วชะงักไปเล็กน้อยก่อนเกาศีรษะ
"เอ่อ..."
ป๋อรีบหัวเราะ
"ล้อเล่น"
"ผมลืมว่าพี่อ่านหนังสือไม่ได้"
คำพูดนั้นไม่ได้มีเจตนาดูถูกเพราะทั้งหมู่บ้านรู้เื่นี้ดี
แก้วยักไหล่
"ก็ใช่"
"แต่เอ็งอ่านให้ฟังสิ"
ป๋อเริ่มอ่านช้า ๆ
เป็เื่เกี่ยวกับสัตว์ป่าและการอนุรักษ์ธรรมชาติ
แก้วเดินฟังเงียบ ๆ เมื่อป๋ออ่านจบแก้วก็พูดขึ้นทันที
"เมื่อกี้ย่อหน้าที่สอง"
"เขาบอกว่าห้ามเผาป่าเพราะดินจะเสีย"
"ย่อหน้าสาม..."
"สัตว์จะไม่มีที่อยู่"
ป๋ออ้าปากค้าง
"พี่!...พี่ พี่แก้ว!"
"จำได้หมดเลยเหรอ"
แก้วหัวเราะ
"ก็เอ็งอ่านให้ข้าฟัง"
"มันก็จำอยู่ในหัวแล้ว...ทำไม?"
ป๋อส่ายหน้าช้า ๆ ทุกครั้งก็เป็แบบนี้ แก้วอ่านหนังสือไม่ได้แต่ถ้ามีใครอ่านให้ฟังเพียงครั้งเดียว
เธอสามารถจำรายละเอียดได้แทบทั้งหมด
...
ทั้งสองเดินไปถึงลำห้วย แก้วลงมือวางไซอย่างคล่องแคล่วส่วนป๋อนั่งเหลาไม้ไผ่ทำคันเบ็ด จู่ ๆ เด็กชายก็ชะงัก
"พี่แก้ว..."
"มีรถ"
แก้วเงยหน้าขึ้น
เสียงเครื่องยนต์ดังแว่วมาจากถนนดินแดงที่แทบไม่มีรถผ่าน รถกระบะสีดำคันหนึ่งแล่นช้าๆ ผ่านทางเข้าหมู่บ้าน กระจกติดฟิล์มเข้มจนมองไม่เห็นคนด้านใน
"แปลก..."
ป๋อพึมพำ
"หมู่บ้านเราไม่ค่อยมีคนนอก"
แก้วไม่ได้ตอบแต่สายตากลับจับจ้องไปที่รถคันนั้น
เธอสังเกตเห็นเพียงเสี้ยววินาทีว่า...คนขับไม่ได้มองถนน
แต่กำลังกวาดสายตามองบ้านแต่ละหลังราวกับกำลังสำรวจอะไรบางอย่าง
แก้วขมวดคิ้วเล็กน้อยก่อนหันมาพูดกับป๋อ
"จำทะเบียนรถได้ไหม"
ป๋อยิ้มทันที
"ได้สิพี่"
"ผมจำไว้แล้ว"
แก้วพยักหน้า
"ดี!..."
"แต่ยังไม่ต้องบอกใคร"
"เราดูก่อนว่าเขาจะมาทำอะไร"
สองคู่หูมองตามรถกระบะสีดำที่ค่อย ๆ หายลับไปหลังโค้งถนน
...................
รถกระบะสีดำคันนั้นแล่นหายลับไปหลังเนินเขา
แก้วไม่ได้เดินตามเธอยังคงยืนมองทิศทางที่รถหายไปอยู่ครู่หนึ่ง
ป๋อมองสีหน้าของพี่สาวอย่างสงสัย
"พี่แก้ว..."
"พี่คิดว่าเขาเป็ใคร"
แก้วส่ายหน้า
"ไม่รู้"
"แต่..."
"คนขับไม่เหมือนนักท่องเที่ยว"
"ทำไมล่ะ"
แก้วหยิบกิ่งไม้ขึ้นมาขีดลงบนพื้นดิน
"ถ้าเป็นักท่องเที่ยว"
"เขาจะมองูเา"
เธอขีดวงกลมแทนูเา
"มองลำห้วย"
ขีดเส้นแทนทางน้ำ
"หรือมองป้ายบอกทาง"
จากนั้นเธอขีดสี่เหลี่ยมเล็ก ๆ หลายอันแทนบ้าน
"แต่คนเมื่อกี้..."
"มองบ้าน"
"มองทางเข้าหมู่บ้าน"
"แล้วก็มองคน"
ป๋อนิ่งไป
ยิ่งคิดก็ยิ่งจริง
"พี่สังเกตเก่งจริง ๆ"
แก้วหัวเราะ
"อยู่ป่าต้องเป็คนที่ช่างสังเกต"
"ไม่งั้นโดนงูกัดตายไปนานแล้ว"
...
เมื่อกลับถึงหมู่บ้านทั้งสองนำปลาที่จับได้ไปแบ่งให้ยายคำแพงส่วนหนึ่งเก็บไว้ทำอาหารอีกส่วนแก้วหิ้วไปให้ป้าสายใจซึ่งสามีเพิ่งป่วย
"ป้า วันนี้ไม่ต้องจ่ายนะ"
ป้าสายใจรีบส่ายหน้า
"ไม่ได้หรอกแก้ว"
แก้วยิ้ม
"งั้นวันไหนป้าหายเหนื่อย"
"ค่อยทำขนมฟักทองให้ผมก็พอ"
หญิงวัยกลางคนหัวเราะทั้งน้ำตา
"เอ็งนี่นะ...เหมือนตาบุญกับยายคำแพงไม่มีผิด"
ป้าสายใจรับตะกร้าใส่ปลาไปพลางยกชายเสื้อขึ้นเช็ดหัวตาความตื้นตันใจเอ่อล้นจนพูดไม่ออก ในยามที่สามีล้มป่วยจนแทบไม่ได้ออกไปทำมาหากินน้ำใจเล็กๆ น้อยๆ จากเด็กสาวตรงหน้าและครอบครัวของเธอจึงไม่ต่างอะไรกับหยาดน้ำฝนที่ชโลมใจที่แห้งผาก
"งั้นป้าไม่เกรงใจแล้วนะ”
“ไว้ลุงเขาอาการดีขึ้นเมื่อไหร่”
“ป้าจะรีบทำขนมฟักทอง”
“หม้อใหญ่ไปส่งให้ถึงชานเรือนเลย"
ป้าสายใจพูดพรางยิ้มอบอุ่นให้แก้วอย่างตื่นตันใจ
"ผมจะตั้งตารอนะครับป้า”แก้วพูดส่งๆ ไป เพื่อรักษาน้ำใจ
“่นี้ป้าก็ดูแลสุขภาพตัวเองด้วยนะครับ"แก้วส่งยิ้มกว้างจนตาหยีก่อนจะเอ่ยลาแล้วเดินแกว่งตะกร้าเปล่ากลับบ้านด้วยความอิ่มเอมใจ
..........
แสงอาทิตย์ยามเย็นเริ่มทอแสงสีส้มอมทองพาดผ่านยอดไม้กลิ่นควันไฟโชยมาจากครัวของบ้านแต่ละหลัง สัญญาณของเวลาอาหารค่ำกำลังเริ่มต้นเมื่อแก้วเดินกลับมาถึงบ้านเรือนไม้หลังย่อมของตาบุญกับยายคำแพงเสียงสับเขียงโป๊กๆ ก็ดังแว่วออกมาจากในครัว พร้อมกับกลิ่นหอมของพริกแกงที่โชยมาแตะจมูกชวนให้น้ำลายสอ
"กลับมาแล้วเหรอลูก"
เสียงแหบพร่าแต่เต็มไปด้วยความเมตตาของยายคำแพงเอ่ยทักขึ้นเมื่อเห็นหลานสาวเดินเข้ามาในเขตบ้าน
"ครับยายเอาปลาไปส่งให้ป้าสายใจเรียบร้อยแล้วครับ”
“ป้าแกลงมือเช็ดน้ำตาใหญ่เลย”
“บ่นคิดถึงตากับยายด้วย"
แก้วพูดพลางก้าวขึ้นบันไดเรือนไม้
นำตะกร้าไปเก็บแล้วรีบเดินเข้าครัวไปช่วยงาน
ในห้องครัว
ห้องครัวของบ้านตาบุญทำแยกออกมาทางด้านหลังของเรือนใหญ่โดยเชื่อมต่อกับชานเรือนเล็กๆ เพื่อระบายกลิ่นและควัน ไม่ให้รบกวนห้องนอน
ตรงมุมห้องครัวมีกระบะเตาไฟสี่เหลี่ยมขนาดใหญ่ที่ตาบุญทำขึ้นจากไม้เนื้อแข็งและภายในอัดแน่นไปด้วยดินเหนียวผสมกับแกลบเผามีความหนาเกือบหนึ่งคืบซึ่งเป็ฉนวนกันความร้อนไม่ให้ความร้อนจากกองไฟทะลุลงไปไหม้พื้นกระดานเรือนด้านล่าง
บนกองดินเหนียวที่เต็มไปด้วยขี้เถ้ามีก้อนเส้า(ก้อนหิน)สามก้อนวางตั้งไว้สำหรับวางหม้อดินและกระทะฟืนไม้โกงกางและไม้สะแกท่อนยาวถูกสอดเข้าใต้เตา ปลายไม้ที่ติดไฟคุแดงเป็สีส้มสว่างควันไฟสีขาวลอยม้วนตัวขึ้นสู่เบื้องบนอย่างช้าๆชะโลมจนเพดานมุงแฝกและฝาขัดแตะกลายเป็สีน้ำตาลเข้มและมันขลับด้วยคราบเขม่าควันละอองควันเหล่านี้เองที่ช่วยรมไม่ให้มอดหรือแมลงมากัดกินโครงสร้างหลังคาเรือน
เหนือเตาไฟขึ้นไปมี ข่า และตะแกรงไม้ไผ่สานห้อยลงมาจากเพดาน เพื่อวางตากปลาแห้ง เนื้อแดดเดียว พริกหอม กระเทียมเพื่ออาศัยไอร้อนและควันไฟจากเตาด้านล่างช่วยรมควันถนอมอาหารไม่ให้ขึ้นรา
รอบๆกระบะเตาไฟ มีเครื่องจักสานวางเรียงรายเป็ระเบียบ ทั้งกระติบข้าวเหนียวหวดนึ่งข้าวทรงกรวยคว่ำ และฝาชีสานขัดแตะ
มุมหนึ่งของห้องมีโอ่งดินเผาใบย่อยบรรจุน้ำกินน้ำใช้จนเต็มผิวดินเผาภายนอกมีละอองน้ำซึมออกมาบางๆ ช่วยให้น้ำข้างในเย็นชื่นใจตลอดเวลา
แสงไฟสลัวจากเตาฟืนทอแสงสีส้มวับแวมยายคำแพงกำลังนั่งบนม้านั่งตัวเตี้ยมือหนึ่งจับสากตำน้ำพริกแกงในครกหินเสียงดังเป็จังหวะหนักแน่น บนเตาก้อนเส้าสามก้อนมีหม้อดินเผาตั้งอยู่น้ำแกงข้างในกำลังเดือดพล่านจนควันพวยพุ่ง ส่งกลิ่นหอมสมุนไพรทั้งข่า ตะไคร้และใบมะกรูดอบอวลไปทั่ว
"ดีแล้วล่ะ”
“คนบ้านใกล้เรือนเคียง”
“มีอะไรก็ต้องพึ่งพาอาศัยกัน”
“ยามเรายากเขาก็ช่วย”
“ยามเขาลำบากเราก็ต้องยื่นมือ"
ยายคำแพงบอกพลางละมือจากครกหันไปหยิบปลาช่อนตัวโตที่ขูดเกล็ดและหั่นเป็แว่นเตรียมไว้
"มาพอดีเลยแก้วมาช่วยยายดูไฟในเตาหน่อย”
แล้วก็เด็ดใบแมงลักหลังบ้านมาให้ยายสักกำมือสิลูก"
"ได้เลยครับยาย"
แก้วรีบกุลีกุจอเดินออกไปที่สวนหลังบ้านท่ามกลางความมืดที่เริ่มโรยตัว แสงจากดวงจันทร์และหิ่งห้อยตัวน้อยช่วยนำทาง เด็กสาวเอื้อมมือเด็ดใบแมงลักหรือผักอีตู่สดๆจากต้น กลิ่นหอมฉุนอันเป็เอกลักษณ์ติดมือมาทันที เมื่อกลับเข้าครัวเขาส่งผักให้ยายก่อนจะนั่งลงหน้าเตาฟืน ใช้ไม้เขี่ยดุ้นฟืนให้ไฟลุกสม่ำเสมอแสงไฟสะท้อนั์ตาที่เป็ประกาย
ยายคำแพงหย่อนเนื้อปลาช่อนสดลงในหม้อแกงอ่อมรอจนเนื้อปลา สุกปานกลางจึงใส่ผักกาดขาว มะเขือเปราะและปิดท้ายด้วยใบแมงลักที่แก้วเด็ดมา กลิ่นแกงอ่อมปลาช่อนร้อนๆหอมตลบอบอวลชวนให้ท้องร้อง
..............
ไม่นานนักสำรับอาหารค่ำแบบเรียบง่ายก็ถูกจัดวางลงบนเสื่อที่ปูอยู่นอกชานบ้านมีแกงอ่อมปลาช่อนรสเข้มข้น น้ำพริกแจ่วบอง ถาดผักจิ้มสดๆ และกระติบข้าวเหนียวอุ่นๆที่เพิ่งนึ่งเสร็จใหม่ๆ
“แก้วเอ้ยไปเรียกตามากินข้าวสิลูก”
“กับข้าวเรียบร้อยแล้ว”
“ตานอนฟังวิทยุอยู่เตียง้าแน่ะลูก”
“ครับผม”
“ตา! มากินข้าว ยายเรียกแล้ว”แก้วะโจากบันไดขั้นที่3 ลงมาอย่างคล่องแคล้ว
“เดียวก็แข็งขาหักกันหรอก...เอ็งนิ๊”ตาบุญพูดเตือนหลานสาวอย่างเอ็นดู
“ผมเป็ลิงเก่งอยู่แล้วครับตา”
“ฮ่าฮ่า ฮ่า”
สองตาหลานหัวเราะพร้อมกัน
สามคนนั่งล้อมวงกินข้าวด้วยกัน ท่ามกลางเสียงจิ้งหรีดเรไรที่บรรเลงเพลงยามค่ำคืนลมโชยเอื่อยพัดพาความเหนื่อยล้าจากการทำงานมาทั้งวันให้หายไปวิถีชีวิตที่ดำเนินไปอย่างช้าๆ แต่อิ่มเอมใจเช่นนี้คือความสุขที่แท้จริงของคนในหมู่บ้านเล็กๆ แห่งนี้
...
ก่อนนอน ตาบุญนั่งฟังข่าววิทยุและซ่อมกับดักสัตว์อยู่ใต้ถุนบ้านแก้วนั่งสานข้องใส่ปลาข้าง ๆ ส่วนป๋อนั่งอ่านหนังสือเรียนเสียงดัง
"พี่แก้ว"
"คำนี้อ่านว่า 'ระบบนิเวศ'"
แก้วยิ้ม
"พูดอีกที"
ป๋ออ่านซ้ำอีกครั้ง แก้วหลับตาฟังจากนั้นก็พูดตามได้อย่างถูกต้องตาบุญมองภาพตรงหน้าแล้วอดยิ้มไม่ได้ หลานสาวของเขาอาจอ่านหนังสือไม่ได้ แต่เธอไม่เคยหยุดเรียนรู้ทุกคำที่ป๋ออ่าน ทุกเื่ที่ตาเล่า ทุกประสบการณ์ที่ได้เห็น ล้วนถูกเก็บไว้ในหัวของแก้วอย่างแม่นยำ
……………………….
จบบทที่ 5
3K
