ธัชวินค่อยคลี่จดหมายของเพื่อนเก่าออกอ่าน พะยองขิ่นเป็เพื่อนวัยรุ่นสมัยเรียนอยู่ที่เกษตรศาสตร์ เพื่อนคนนี้สนิทกันมากเป็พิเศษเพราะพักอยู่ในหอห้องเดียวกัน เป็ชาวเขาที่เข้ามาเรียนตามโครงการพระราชดำริ แต่เมื่อเขาถูกที่บ้านส่งตัวไปเรียนต่อที่ต่างประเทศ ก็ขาดการติดต่อกันไป ภายหลังได้ข่าวว่าไปทำการเกษตรปลูกพืชเมืองหนาวอยู่ทางเหนือ นานๆครั้งจึงจะลงมา กรุงเทพสักครั้งหนึ่ง ในจดหมายนั้นเขียนว่า
ธัชวิน ..... เพื่อนรัก
นี่เราเองนะ... เรากำลังจะไปจากเมืองไทยอยู่ที่บ้านเพื่อนที่เนเธอร์แลนด์ คงจะไม่กลับมาบ้านที่ไทยนี่อีกแล้ว ก็อย่างที่ ธัช รู้น่ะแหละ พ่อปู่เสียแล้ว เราไม่มีภาระอะไรที่นี่ต้องดูแลอีกแล้ว ก็เลยอยากออกไปใช้ชีวิตท่องโลกกว้างกะเขาบ้าง
ตอนนี้มีปัญหานิดหน่อย คือ มีต้นไม้ที่พ่อปู่แกรักมากฝากฝังไว้ให้เราดูแลให้ดี ปู่ทวดได้มาั้แ่สมัยหนุ่มๆ เราจำได้ว่า ธัช มีกรีนเฮาส์ เลยขอส่งให้ธัชช่วยดูแลแทนเราทีเถอะ เคยมีนักพฤษศาสตร์จากกรุงเทพ จะมาขอซื้อจากปู่ แต่แกไม่ยอมขาย แกสั่งให้เราเก็บไว้ให้ดีปู่เล่าว่า ต้นไม้นี้ในรอบหนึ่งร้อยปีจะมีดอกสักครั้งหนึ่ง
‘ ขิ่นกันปยา’เป็ไม้ป่าที่หายาก ขึ้นอยู่ตามคาคบไม้สูงแทรกอยู่ร่วมกับกล้วยไม้ ปู่ทวดได้มาั้แ่สมัยหนุ่มๆ ทุกครั้งในคืนเพ็ญพระจันทร์เต็มดวง ปู่แกจะตื่นมาเฝ้าดูว่า ต้นไม้แสนรักของแกต้นนี้จะออกดอกหรือไม่
มีตำนานเล่าว่า เมื่อร้อยปีที่แล้วเ้าฟ้ารอยอินทร์แห่งเมืองมะละแม่งเดินทัพจากเมืองสองแควกลับพม่าพระองค์ท่านได้พบต้นไม้ต้นนี้ออกดอกบานสะพรั่งในคืนเพ็ญจากนั้นก็หุบเหี่ยวร่วงหล่นลงมา เ้าฟ้าท่านเอาพระหัตถ์รองรับไว้ได้ ไม่ทันได้ร่วงหล่นลงสู่พื้นดิน เมื่อเปิดกลีบดอกไม้ออกดู ก็ได้พบน้ำค้างจากยอดเกสรดอกไม้อยู่เต็มอุ้งดอก น้ำค้างนั้นเป็สีทองระยิบระยับ เมื่อกระเซ็นต้องพระหัตถ์ของพระองค์ก็ทำให้ผิวผ่องเรียบตึงจึงทรงสั่งให้นางข้าหลวงนำผะอบมาบรรจุน้ำทิพย์นั้นไว้เพื่อนำไปถวายพระมารดา
จากนั้นจึงมีเื่โจษขานกันว่า พระนางทรงใช้น้ำเกสรนี้ผสมในน้ำสรงทำให้มีพระฉวีงดงามอีกทั้งยังมีพระชนมายุยืนยาวถึงร้อยกว่าปี
ในตำนานพม่า เ้าน้ำค้างจากเกสรดอกไม้นี้ เป็ยาอายุวัฒนะมีคุณสมบัติวิเศษที่จะรักษาเซลล์ชีวิ ตให้คงทนเป็ะได้
เราหวังว่า เพื่อนคงยินดีรับมันไว้นะ
ด้วยรัก
จาก พะยองขิ่น
ธัชวิน พับจดหมายในมือ เขาหันไปเพ่งดูต้นไม้มรดกตกทอดอย่างพินิจพิจารณา นี่หรือ คือ “เหมยขิ่นกันปยา” ที่ใครๆตามหากันเขามองดูมันด้วยความพิศวง
ธัชวินพลิกตำราพฤกษศาสตร์ในมือหน้าแล้วหน้าเล่าเพื่อหาข้อมูลดอกไม้ในตำนานที่เขาเคยตามหาเมื่อนานมาแล้ว ั้แ่สมัยยังเป็นิสิตแต่ก็ไม่เคยได้เห็นตัวจริง ไม่เคยได้มีไว้ใน น่าแปลกที่วันนี้กลับมีคนส่งมันมาให้ถึงที่ร้าน ในที่สุดเขาก็ได้พบมัน
ในตำราฯบรรยายไว้ว่า ขิ่นกันปยา ได้ชื่อว่าเป็ราชินีแห่งรัตติกาล ดอกไม้หายากที่บานเพียงคืนเดียวต่อปี ดอกไม้ที่บานในเวลาใกล้เที่ยงคืนร่วงหล่นลงก่อนรุ่งสาง มีกลิ่นหอมมาก บานเพียงคืนเดียวต่อปี ครั้งละสองสามชั่วโมงเท่านั้นซึ่งดอกของมันจะมีลักษณะคล้ายกับว่าทำจากขี้ผึ้งเนื้อสีขาวขนาดใหญ่บานแค่เพียงแค่ระยะสั้นๆแล้วก็จะเหี่ยวเฉาไปก่อนพระอาทิตย์จะขึ้นในวันรุ่งขึ้น
การออกดอกของราชินีแห่งรัตติกาลเป็เหตุการณ์หายากยิ่งนักพฤษศาสตร์กล่าวไว้ว่าใครได้พบนับเป็ผู้โชคดีอย่างมากที่ได้เห็นมันอย่างน้อยสักหนึ่งครั้งในชีวิตซึ่งผู้ปลูกเลี้ยงบางคนก็ไม่เคยเห็นเหตุการณ์นี้เลย ทั้งๆ ที่ปลูกเลี้ยงมาหลายปี
มีการคาดการณ์ว่าการออกดอกเป็ความท้าทายที่ยากยิ่ง แต่จากแหล่งข้อมูลส่วนใหญ่ที่ตรวจสอบพบ เหตุการณ์ดังกล่าวบันทึกไว้ว่าจะเกิดขึ้นในคืนฤดูใบไม้ผลิหรือฤดูร้อนบางคนบอกว่ามันเกิดขึ้นในคืนที่มีพระจันทร์เต็มดวงหรือในขณะที่บางคนบอกว่าต้นไม้จะบานหลังจากฝนตกหนัก
ในบันทึกมีเขียนไว้ว่า ‘ราชินีแห่งรัตติกาล’ บานสะพรั่งเป็เหตุการณ์ที่หาดูได้ยาก เมื่อมีการออกดอกใน่่เวลาผลิบานแต่ละทีก็ดึงดูดผู้คนจำนวนมากที่คลั่งไคล้ดอกไม้มายังป่าดงดิบแถบเม็กซิโก อเมริกากลางและแอตทิลลิส เพื่อหาโอกาสที่จะได้เห็นมันด้วยตาตนเอง
นอกจากเสน่ห์เย้ายวนใจที่ทำให้ชื่อเสียงของราชินีแห่งรัตติกาลเป็ที่้าเพิ่มขึ้นไปอีก คือ ดอกไม้ขี้ผึ้งขนาดใหญ่นี้ เป็ ดอกไม้ที่มีกลิ่นหอมที่สุดในโลก กลิ่นหอมตลบอบอวล กลบอากาศรอบตัว เป็กลิ่นหอมที่ไม่อาจต้านทานได้ จนบริษัทน้ำหอมพยายามเลียนแบบแต่น่าเศร้าที่สิ่งนี้คงอยู่เพียงหนึ่งหรือสองชั่วโมงเท่านั้น หลังจากนั้นดอกไม้นี้ ก็จะจากไป
ใน่หนึ่งคืนของปีดอกทั้งหมดของมันจะบานพร้อมกันเพื่อเพิ่มโอกาสในการผสมเกสรและกลายเป็ราชินีแห่งรัตติกาลอย่างแท้จริง ดอกเปิดออกบานเฉพาะตอนกลางคืนเท่านั้นเนื่องจากค้างคาวเป็ตัวหลักที่ช่วยผสมเกสร แต่นักวิทยาศาสตร์ยังไม่สามารถระบุได้ว่าเหตุใดจึงเกิดขึ้นเพียงคืนเดียวต่อปี
ดอกมีเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 25 ซม. พวกมันมีสีขาวพวกมันจะบานในตอนกลางคืน ในเวลาเช้าตรู่จะหุบและเหี่ยวเฉา และหากมีการผสมเกสร นั่นก็คือหากได้รับละอองเรณูจากดอกอื่น ผลไม้จะเริ่มก่อตัวออกมาเป็ ผลสีแดงฉานเหมือนหยดเื
ทั้งจดหมายทั้งต้นไม้นำพาให้จิตสำนึกของธัชวินกระหวัดหวนหาไปถึงเพื่อนเก่าเมื่อครั้งเยาว์วัย เพื่อนรักเพื่อนใคร่ที่ห่างหายกันไปแสนนาน .... พะยองขิ่น