ตอนที่ 4 — ความใของอาจารย์
ห้องทดลองชั้นสี่ของสมาคมวิศวกรวงจร บ่ายแก่ๆ
แสงยามบ่ายทอดผ่านหน้าต่างสูงสองบาน ตกลงบนโต๊ะทำงานที่เต็มไปด้วยม้วนกระดาษวงจร คัมภีร์เก่า และเครื่องทดสอบคริสตัลขนาดต่างๆ ฝุ่นละอองลอยอยู่ในลำแสง หมุนวนช้าๆ เหมือนดวงดาวจิ๋วในจักรวาลย่อส่วน
ห้องนี้เป็อาณาจักรของซ่างซี ปรมาจารย์วิศวกรวงจรผู้มีอายุเจ็ดสิบปีแต่หลังยังตรง ไม่เคยโค้งให้ใครหรืออะไร ผมและเคราสีขาวยาวปล่อยลงมาเหมือนน้ำตกบนูเาหิมะ ดวงตาลึกบนใบหน้าที่ริ้วรอยร่องลึก — ร่องแต่ละร่องบอกเล่าทศวรรษที่ใช้ไปกับการอ่านตำรามากกว่าการหลับนอน
บนโต๊ะด้านหน้า ม้วนคัมภีร์ของท่านเองวางอยู่ คลี่เปิดไว้ั้แ่เมื่อสักครู่
ตอนที่หนานกงยุนนำม้วนนี้มาให้ ซ่างซีกำลังจิบชาสมุนไพรถ้วยที่สาม ท่านรับม้วนคัมภีร์มาด้วยท่าทางเฉยๆ คลี่ดูด้านหน้า — แบบแปลนวงจรธาตุดินของท่านเอง ที่ติดทางตันมาหกเดือน
แล้วท่านพลิกดูด้านหลัง
ชาหกลงบนโต๊ะ
⬥ ⬥ ⬥
ตอนนี้ผ่านไปสองชั่วโมงแล้ว
ซ่างซีนั่งอยู่ที่เดิม ท่าเดิม มือถือม้วนคัมภีร์ที่เดิม
ท่านไม่ได้ขยับ ไม่ได้ลุก ไม่ได้ดื่มน้ำ ไม่ได้เข้าห้องน้ำ ไม่ได้พูดกับใคร เพียงแค่นั่งจ้องมองลวดลายวงจรที่อยู่ด้านหลังม้วนคัมภีร์
จ้องมองเป็ครั้งที่เจ็ด
ครั้งแรกที่ท่านเห็น — ท่านคิดว่าตาฝาด
ครั้งที่สอง — ท่านคิดว่ามีคนเล่นตลก
ครั้งที่สาม — ท่านเริ่มวิเคราะห์โครงสร้าง และเมื่อเข้าใจว่าแต่ละเส้นเชื่อมต่อกันอย่างไร ท่านต้องหยุดหายใจอยู่ครู่หนึ่ง
ครั้งที่สี่ — ท่านลองตามรอยพลังงานในจินตนาการ จำลองการไหลของพลังผ่านวงจร ผลลัพธ์ที่ได้ทำให้ท่านต้องวางม้วนคัมภีร์ลง กดมือบนอกซ้าย
ครั้งที่ห้า — ท่านกินยาหัวใจเม็ดแรก
ครั้งที่หก — ท่านกินเม็ดที่สอง
ครั้งที่เจ็ด — ท่านยังนั่งจ้องมอง โดยไม่รู้ว่าตัวเองกำลังร้องไห้
ไม่ใช่ร้องไห้เพราะเศร้า แต่เพราะสิ่งที่อยู่บนกระดาษนั้นทำให้ท่านรู้สึกเหมือนคนตาบอดที่เพิ่งมองเห็นแสงเป็ครั้งแรก
วงจรพลังงานที่ไม่เหมือนสิ่งใดที่ท่านเคยเห็นในชีวิตห้าสิบปีของการศึกษา
เส้นแต่ละเส้นสะอาดและแน่วแน่ราวกับแกะด้วยเพชร ไม่มีรอยลังเล — นั่นหมายความว่าคนวาดไม่ได้คิดขณะวาด แต่รู้อยู่แล้วว่าต้องวาดอะไร ตรงไหน เส้นไหน วงกลมซ้อนกันเป็ชั้นๆ อย่างที่ไม่เคยมีตำราสอน แต่ทุกส่วนเชื่อมต่อกันสมบูรณ์แบบ
และสิ่งที่น่าใที่สุด — วงจรนี้แก้ปัญหาที่ท่านติดอยู่มาหกเดือน แบบแปลนวงจรธาตุดินที่ท่านทำค้างอยู่ที่แปดในสิบส่วน ส่วนที่เหลืออีกสองส่วนที่ท่านหาทางไม่พบ ไม่ว่าจะพลิกตำราสำนักไหน ไม่ว่าจะปรึกษาวิศวกรคนไหน
วงจรด้านหลังม้วนคัมภีร์นี้ไม่ได้แค่แก้ปัญหานั้น มันแก้อย่างสง่างาม ด้วยวิธีที่ท่านไม่เคยนึกถึง วิธีที่เรียบง่ายจนอยากตบหน้าตัวเอง และในเวลาเดียวกันก็ซับซ้อนจนต้องใช้เวลาสองชั่วโมงจึงจะเข้าใจทั้งหมด
ซ่างซีค่อยๆ วางม้วนคัมภีร์ลง มือสั่นเล็กน้อย — ไม่ใช่เพราะวัยชรา แต่เพราะตื่นเต้นจนควบคุมร่างกายไม่อยู่
ท่านเช็ดน้ำตาบนแก้มด้วยแขนเสื้อ สูดหายใจลึก
⬥ ⬥ ⬥
ประตูห้องทดลองเปิดออก
"ตาแก่!" หนานกงยุนเดินเข้ามาพร้อมถาดอาหารและยาชงร้อน เสียงดังก้องในห้องเงียบ "พัฒนาถึงไหนแล้ว? กินข้าวหรือยัง? ยาหัวใจเหลืออีก—"
เธอหยุด มองหน้าซ่างซี
ชายชราอายุเจ็ดสิบนั่งอยู่หลังโต๊ะ ใบหน้าเปื้อนน้ำตา ตาแดง จมูกแดง แต่ปากยิ้ม ยิ้มกว้างจนริ้วรอยที่มุมตาเรียงซ้อนกันเป็เส้นสวย ท่านดูเหมือนคนบ้า
"อาจารย์!" หนานกงยุนวางถาดลงอย่างรีบเร่ง เดินมาจับแขนซ่างซี "เป็อะไร? หัวใจเต้นผิดจังหวะอีกแล้วเหรอ? ให้ข้าเรียกหมอ—"
"ไม่ต้อง" ซ่างซีโบกมือ เสียงแหบแต่เปี่ยมพลัง "ข้าไม่เป็อะไร ข้าแค่..."
ท่านมองม้วนคัมภีร์ที่วางอยู่บนโต๊ะ
"หนานกง" ท่านพูดเสียงต่ำ ใจเต้นเร็วจนรู้สึกได้ "เ้าไปเอาม้วนนี้มาจากใคร?"
"จากกระเป๋าหลิงเซิน ศิษย์ลงทะเบียน—"
"ข้ารู้" ซ่างซีตัดเสียง ยังไม่แหงนหน้า สายตายังจับอยู่ที่ม้วนคัมภีร์ราวกับกลัวว่ามันจะหายไป "ข้าถามว่าเ้าไปเอามาจากใคร หลิงเซินวาดสิ่งที่อยู่ด้านหลังได้เองหรือ?"
หนานกงยุนลังเล ดวงตาสีแดงเข้มมองอาจารย์แล้วมองม้วนคัมภีร์สลับกัน "ข้า... ไม่แน่ใจ" เธอตอบตามตรง "แต่ข้ารู้ว่าฝีมือนี้ไม่ใช่ของหลิงเซิน เธอเก่ง แต่ไม่ถึงขนาดนี้"
ซ่างซีพยักหน้าช้าๆ ราวกับกำลังยืนยันสิ่งที่ท่านรู้อยู่แล้ว
"ไม่ใช่แค่หลิงเซิน" ท่านพูด "ไม่มีใครในสมาคมนี้วาดสิ่งนี้ได้ ไม่มีใครในเมืองนี้ และตามที่ข้ารู้ ไม่มีใครในโลกนี้"
หนานกงยุนยืนนิ่ง คำพูดของซ่างซีหนักเกินกว่าจะตอบได้ทันที
"อาจารย์" เธอพูดเบาๆ "ท่านแน่ใจ?"
"แน่ใจ" ซ่างซีตอบทันที ไม่ลังเล "ข้าศึกษาวงจรพลังงานมาห้าสิบปี อ่านตำราทุกสำนัก ทุกสาขา ทุกยุค สิ่งที่อยู่ด้านหลังม้วนนี้ไม่มีในตำราเล่มใด มันมาจากที่อื่น"
"ที่อื่น?"
"ที่ที่ข้าไม่รู้จัก" ซ่างซียิ้มเล็กน้อย ยิ้มของคนที่ตื่นเต้นและหวาดกลัวในเวลาเดียวกัน "และนั่นทำให้ข้าอยากรู้จักคนที่วาดมันมากกว่าอะไรทั้งหมดในชีวิต"
⬥ ⬥ ⬥
ซ่างซีลุกขึ้นเป็ครั้งแรกในสองชั่วโมง ข้อต่อดังกร๊อบ ท่านเดินไปที่ชั้นหนังสือขนาดใหญ่ที่ผนังด้านตะวันออก ดึงม้วนคัมภีร์เก่าสามม้วนออกมา คลี่วางบนโต๊ะเคียงกับม้วนที่หนานกงยุนนำมา
"ดูนี่" ท่านชี้ไปที่วงจรในม้วนเก่า "สำนักตะวันออก ยุคที่สาม วงจรธาตุดินระดับสูงสุดที่มนุษย์เคยสร้าง" นิ้วเลื่อนไปที่ม้วนถัดไป "สำนักตะวันตก ยุคเดียวกัน แิต่าง แต่ระดับใกล้เคียง" แล้วชี้ไปที่ม้วนสุดท้าย "สำนักกลาง ยุคก่อนการล่มสลาย วงจรที่ว่ากันว่าซับซ้อนที่สุดในประวัติศาสตร์"
จากนั้นท่านชี้ไปที่ม้วนของหลิงเซิน ด้านหลัง
"และนี่" เสียงของท่านสั่นเล็กน้อย "ทิ้งทั้งสามสำนักไว้ข้างหลัง"
หนานกงยุนก้มลงเปรียบเทียบ ยิ่งมองยิ่งเห็นความแตกต่าง วงจรทั้งสามสำนักมีจุดร่วมที่เห็นได้ชัด — พวกมันล้วนยึดตามกรอบพื้นฐานเดียวกัน ตามกฎเกณฑ์ที่สืบทอดมาหลายพันปี
แต่วงจรที่เซียนหยูวาดไม่ได้ยึดตามกรอบใด
มันสร้างกรอบขึ้นมาเอง
"อาจารย์" หนานกงยุนพูด เสียงแ่ลงจนเกือบเป็กระซิบ "ถ้าคนวาดนี้ทำได้ ทำไมไม่มีใครเคยทำมาก่อน?"
ซ่างซีนิ่งไปครู่หนึ่ง ท่านมองม้วนคัมภีร์ทั้งสี่ที่คลี่อยู่บนโต๊ะ แสงบ่ายทอดเงายาวลงบนกระดาษเก่า
"เพราะต้องเข้าใจสิ่งที่ไม่มีใครสอน" ท่านตอบ "ตำราทั้งหมดที่มีอยู่ ล้วนเขียนจากสิ่งที่คนรู้ แต่วงจรนี้เขียนจากสิ่งที่คนยังไม่รู้ คนวาดนี้ไม่ได้ต่อยอดจากตำรา แต่มองเห็นบางอย่างที่อยู่เหนือตำรา"
"เหนือตำรา" หนานกงยุนทวนคำ รู้สึกขนลุก
"ถ้าเปรียบว่าตำราคือแผนที่" ซ่างซีอธิบาย "คนวาดนี้ไม่ได้อ่านแผนที่ เขาเดินทางไปถึงที่หมายด้วยตัวเอง แล้วกลับมาวาดแผนที่ใหม่"
⬥ ⬥ ⬥
ซ่างซีนั่งลงอีกครั้ง ท่าทางที่ตื่นเต้นค่อยๆ สงบลง แทนที่ด้วยความมุ่งมั่นที่เย็นะเื
"หนานกง" ท่านพูด "มีสองเื่ที่ข้าต้องทำวันนี้"
"ครับ?"
"เื่แรก" ท่านชี้ไปที่ถ้วยยาชงร้อนที่หนานกงยุนนำมา "เอายามาให้ข้า ยาหัวใจ ข้า้าให้แน่ใจว่าหัวใจข้าจะยังเต้นอยู่นานพอที่จะได้คุยกับคนวาดสิ่งนี้"
หนานกงยุนรีบหยิบกล่องยาจากชั้นวางข้างผนัง ยื่นให้อาจารย์ มือของเธอสั่นเล็กน้อยจากความตื่นเต้นและความกังวลที่ปะปนกัน
ซ่างซีกลืนยาเม็ดที่สามของวัน จิบน้ำตาม
"เื่ที่สอง" ท่านพูดต่อ วางแก้วลง สายตาคมที่แม้วัยจะเจ็ดสิบก็ยังไม่มืดมัว "ข้าได้ยินว่าหลิงเซินถูกพักการเรียน"
หนานกงยุนสะดุ้ง "ท่านรู้แล้ว?"
"ข่าวแพร่เร็วในสมาคม" ซ่างซีตอบ "หานเจาหลงรายงานั้แ่เมื่อเช้า"
"มันไม่ยุติธรรม!" หนานกงยุนะเิออกมา ดวงตาสีแดงเข้มลุกวาวด้วยความโกรธ "อาจารย์อนุญาตให้เธอนำม้วนคัมภีร์กลับไปเอง! หานเจาหลงรู้ทั้งรู้แต่ยังทำ—"
"ข้ารู้" ซ่างซียกมือขึ้น สงบแต่หนักแน่น "ข้าจะจัดการเื่นี้ หลิงเซินจะกลับมาเรียน"
"แล้วหานเจาหลง?"
ซ่างซีไม่ตอบคำถามนั้น แต่ดวงตาที่มองไปไกลบ่งบอกว่าท่านกำลังคิดเื่ที่ใหญ่กว่าการพักการเรียนของนักเรียนคนหนึ่ง
"หนานกง" ท่านพูดอีกครั้ง "ม้วนคัมภีร์นี้ เ้าบอกว่าได้จากกระเป๋าหลิงเซิน"
"ใช่"
"แต่คนวาดไม่ใช่หลิงเซิน"
"ใช่"
"ดังนั้น" ซ่างซีลุกขึ้นยืน เอื้อมมือหยิบไม้เท้าหัวคริสตัลที่พิงอยู่ข้างโต๊ะ "มีคนอยู่ใกล้หลิงเซิน คนที่มีฝีมือระดับนี้"
ท่านเดินไปที่หน้าต่าง มองออกไปข้างนอก แสงบ่ายส่องลงบนลานสมาคมที่นักเรียนกำลังทยอยกลับบ้าน
"ข้า้าพบคนนั้น" ซ่างซีพูดตรงๆ ไม่อ้อมค้อม เหมือนทุกครั้งที่ท่านพูด "พรุ่งนี้เช้า ข้าจะไปบ้านตระกูลหลิง"
"ไปเอง?" หนานกงยุนใ "อาจารย์เป็ปรมาจารย์ระดับสูงสุดของสมาคม จะไปเยี่ยมนักเรียนที่บ้านเฉยๆ—"
"ข้าไม่ได้ไปเยี่ยมนักเรียน" ซ่างซีหันกลับมา ดวงตาที่คมชัดยิ้มอยู่แม้ริมฝีปากจะนิ่ง "ข้าไปขอเรียน"
หนานกงยุนอ้าปากค้าง
ซ่างซี ปรมาจารย์วิศวกรวงจรอันดับหนึ่งของเมืองหยุนนาน ชายที่ศึกษาวงจรพลังงานมาห้าสิบปี ผู้ที่แม้แต่หัวหน้าตระกูลต่างๆ ยังต้องนัดล่วงหน้าสามเดือนเพื่อขอพบ
กำลังจะไปหาคนที่วาดวงจรด้านหลังม้วนคัมภีร์
เพื่อ "ขอเรียน"
"อาจารย์" หนานกงยุนพูด เสียงยังไม่หายใ "ท่านจริงจัง?"
ซ่างซีมองม้วนคัมภีร์ที่วางอยู่บนโต๊ะอีกครั้ง ลวดลายวงจรที่เปลี่ยนความเข้าใจของท่านต่อศาสตร์ทั้งหมดที่ท่านศึกษามาทั้งชีวิต
"ข้ายังไม่เคยจริงจังขนาดนี้" ท่านตอบ
⬥ ⬥ ⬥
กลางคืน ห้องทดลองชั้นสี่
หนานกงยุนกลับไปนานแล้ว ท่านสั่งให้เธอกลับบ้านเมื่อฟ้ามืด
ซ่างซีนั่งอยู่คนเดียว โคมคริสตัลสีฟ้าสองดวงส่องแสงนวลในห้อง ม้วนคัมภีร์คลี่อยู่ตรงหน้า ด้านหลัง
ท่านหยิบปากกาขึ้นมา ลองวาดตามเส้นที่เห็น มือที่เคยมั่นคงมาห้าสิบปีสั่นเล็กน้อย ไม่ใช่เพราะวัยชรา แต่เพราะท่านรู้สึกเหมือนเด็กนักเรียนวันแรกที่จับปากกา
เส้นแรก เส้นสอง เส้นสาม
ท่านวาดตาม พยายามเข้าใจเจตนาของแต่ละเส้น ทำไมจึงโค้งตรงนี้ ทำไมจึงตัดตรงนั้น ทำไมวงกลมจึงซ้อนกันในมุมนี้ ไม่ใช่มุมอื่น
ยิ่งวาดยิ่งเข้าใจ และยิ่งเข้าใจยิ่งรู้สึกว่าตัวเองไม่รู้
ท่านวางปากกาลง ถอนหายใจ
"ห้าสิบปี" ท่านพูดกับห้องว่าง เสียงแก่แต่ชัด "ข้าศึกษามาห้าสิบปี คิดว่าตัวเองยืนอยู่บนยอดเขาแล้ว"
ท่านหัวเราะเบาๆ เสียงหัวเราะที่ไม่ขมขื่น แต่เปี่ยมด้วยความตื่นเต้นของคนที่เพิ่งพบว่ายังมีูเาที่สูงกว่า
"ที่แท้ข้ายังอยู่แค่เชิงเขา"
ท่านยกแก้วชาขึ้น ชิม ชาเย็นไปนานแล้ว แต่ท่านไม่สนใจ
พรุ่งนี้เช้าท่านจะไปบ้านตระกูลหลิง ท่านจะพบคนที่วาดวงจรนี้ ท่านจะก้มหัวให้ถ้าจำเป็
เพราะสำหรับซ่างซี ไม่มีอะไรสำคัญกว่าความรู้
และคนที่มีความรู้ขนาดนี้ ไม่ว่าจะเป็ใคร อายุเท่าไหร่ มาจากไหน
สมควรได้รับการเคารพ
แสงคริสตัลสีฟ้าส่องลงบนม้วนคัมภีร์ ลวดลายวงจรเปล่งประกายในความมืด ราวกับดวงดาวที่ส่องสว่างบนกระดาษ
และซ่างซี ชายชราผู้เป็ปรมาจารย์ นั่งอยู่ตรงนั้นจนรุ่งเช้า
รอคอยอย่างใจจดใจจ่อ เหมือนนักเรียนที่รอพบอาจารย์คนใหม่
— จบตอนที่ 4 —
แดนนิยาย ดินแดนที่ทุกเื่ราวเริ่มต้น
www.danniyay.com
634
