อย่างไรก็ตาม หากเป็ขุนนางใหญ่หรือเศรษฐีคหบดีเชิญหมอมู่ไปรักษา เขามักเรียกค่ารักษาไม่น้อยกว่าร้อยตำลึงเงิน ทั้งนี้เพื่อนำเงินเ่าั้มาช่วยเหลือผู้ยากไร้ด้อยโอกาสตามวิสัยของหมอชราผู้เมตตา
เจียวอวี๋เป็ศิษย์ที่อายุน้อยที่สุด และยังเป็ศิษย์คนสุดท้ายที่หมอมู่เหยียนยอมรับไว้สืบทอดวิชา เมื่อครั้งที่นางก้าวสู่โรงหมอมู่เป็ครั้งแรก เด็กหญิงตัวน้อยในวันนั้นอุ้มกระต่ายตัวจ้อยที่หายใจรวยรินแนบอกไว้แน่น ใบหน้าของนางเปียกชุ่มไปด้วยคราบน้ำตา ดวงตากลมแดงก่ำจากการร้องไห้ไม่หยุด
นางร้องไห้สะอื้นพลางอ้อนวอนให้หมอมู่ช่วยชีวิตเ้ากระต่ายน้อยสัตว์เลี้ยงของนาง ราวกับนั่นเป็สิ่งล้ำค่าและมีความหมายที่สุดในชีวิตของเด็กคนหนึ่ง
เมื่อหมอมู่มองเห็นเด็กหญิงวัยเพียงเจ็ดแปดขวบยืนร้องไห้สะอึกสะอื้น น้ำมูกน้ำตาอาบใบหน้าอย่างน่าสงสาร เห็นดังนั้นก็ใจอ่อนลงในทันที จึงรับรักษากระต่ายตัวนั้นอย่างเต็มกำลังความสามารถ
ทว่าแม้หมอมู่จะพยายามมากเพียงใด ภายในสองวันต่อมา เ้ากระต่ายตัวน้อยก็ไม่อาจทนฝืนชะตาไหวและจากไปอย่างสงบ
วันนั้นเจียวอวี๋ไม่ร้องไห้อีก นางเพียงอุ้มร่างกระต่ายตัวน้อยไปฝังด้วยมือตนเองอย่างเรียบง่าย ก่อนจะกลับมายังโรงหมอมู่ด้วยสีหน้ามุ่งมั่น คุกเข่าลงและโขกศีรษะขอเป็ศิษย์ของหมอมู่เหยียนอย่างจริงจังตั้งใจ นางกล่าวอย่างแน่วแน่ว่า
‘สมมติว่าเสี่ยวซุ่น กระต่ายของข้าตัวนั้นเป็ดั่งคนที่ข้ารัก เป็คนในครอบครัวของข้า แต่ข้ากลับได้แต่ยืนนิ่งมองพวกเขาจากไป โดยที่ไม่อาจช่วยเหลืออะไรได้เลย สุดท้ายข้าคงต้องโทษตนเองและทำได้แต่เสียใจไปชั่วชีวิต หากหมอเพียงผู้เดียวสามารถช่วยชีวิตผู้คนได้นับร้อย แล้วหากทั่วหล้ามีหมอเพิ่มขึ้น ย่อมมีชีวิตที่ได้รับการช่วยเหลืออีกนับไม่ถ้วน’
คำพูดและท่าทางจริงจังของเด็กหญิงอายุน้อย ทำให้หมอมู่เหยียนยอมรับนางเป็ศิษย์ในที่สุด ั้แ่นั้นมา เจียวอวี๋จึงกลายเป็ผู้สืบทอดวิชาความรู้ด้านการแพทย์ของหมอเทวดามู่ ทั้งในศาสตร์การรักษาและความเมตตาต่อผู้คน แรกเริ่มนั้น หมอมู่เหยียนรู้สึกลังเลที่จะรับเจียวอวี๋เข้ามาเป็ลูกศิษย์ เพราะนางยังเยาว์วัยเกินไปอีกทั้งยังเป็ลูกหลานของตระกูลสูงศักดิ์ ที่ไม่ยอมให้ลูกหลานของตนมาคลุกคลีกับคนยากจนและคนป่วย ที่ทั้งสกปรกและเต็มไปด้วยโรคภัยเช่นนี้
ทว่าหลังจากได้เริ่มลงมือสั่งสอน กลับพบว่านางมีความพิเศษที่ไม่เหมือนเด็กหญิงทั่วไป แม้ตัวตนภายนอกของนางอาจดูซุกซนเอาแต่ใจ ทว่าดวงตาดำกลมโตคู่นั้นกลับเปล่งประกายความมุ่งมั่นแน่วแน่ มีสมาธิจดจ่อกับสิ่งที่ทำและความสุขุมเยือกเย็นที่ดูเกินวัย สิ่งเหล่านี้สะท้อนออกมาอย่างเด่นชัด ด้วยพร์ ‘ผ่านตาไม่ลืม’ ของนาง ทำให้เด็กหญิงอย่างเจียวอวี๋เรียนรู้ได้อย่างรวดเร็ว
นางเริ่มต้นจากการเป็ผู้ช่วยของหมอมู่ ติดตามเขาไปรักษาผู้คนตามบ้านเรือนต่าง ๆ ั้แ่เพิงพักของขอทานยากไร้ ไปจนถึงจวนขุนนางผู้มีบรรดาศักดิ์สูงส่ง นางเรียนรู้จากครูพักลักจำ อาศัยการสังเกตยามหมอมู่ทำการรักษา และการอ่านตำราอย่างมีวินัยเคร่งครัดสม่ำเสมอ
ตำราเล่มหนึ่งที่นางยึดถือเป็พื้นฐานคือ เน่ย์จิง ซึ่งเป็ตำราที่กล่าวถึงศาสตร์การแพทย์ หลักคุณธรรมในวิชาชีพ หลักการเื่อินหยาง รวมถึงธาตุทั้งห้า [1] นอกจากนี้ นางยังศึกษาคัมภีร์สำคัญอย่าง เสินหนงเปิ๋นเฉ่าจิง [2] ซึ่งรวบรวมความรู้เกี่ยวกับสมุนไพรกว่าสามร้อยหกสิบห้าชนิด ทำให้นางมีความเข้าใจลึกซึ้งในศาสตร์แห่งการรักษาด้วยสมุนไพรและยึดมั่นในวิถีของหมอที่แท้จริง
แม้เจียวอวี๋จะมีความรู้มากเพียงใด นางกลับตระหนักดีว่าสิ่งที่ตนเรียนรู้นั้นยังไม่เพียงพอ จึงได้ตัดสินใจออกเดินทางเข้าป่าพร้อมสาวใช้และผู้ติดตาม เพื่อเก็บเกี่ยวสมุนไพรด้วยตนเอง การลงมือเรียนรู้จากธรรมชาติโดยตรงช่วยให้นางเข้าใจสมุนไพรในทุกมิติ ไม่ว่าจะเป็ราก ต้น ดอก ใบ ผล รวมถึงสภาพอากาศ ดิน และแหล่งน้ำที่เหมาะสมต่อการเติบโตของสมุนไพรแต่ละชนิด
เมื่อกลับมายังโรงหมอ นางได้นำสิ่งที่เรียนรู้มาประยุกต์ใช้ทันที เจียวอวี๋จำลองผืนดินและสภาพแวดล้อมหลากหลายรูปแบบ ทดลองเพาะปลูกสมุนไพรด้วยสองมือของตนเองอย่างไม่ย่อท้อ นางตั้งใจเพิ่มจำนวนสมุนไพรให้มากพอรองรับผู้ป่วยที่หลั่งไหลเข้ามาไม่ขาดสาย ความพากเพียรนี้มิได้สะท้อนเพียงความเชี่ยวชาญที่ทวีขึ้นตามเวลา หากยังเผยให้เห็นหัวใจที่เปี่ยมด้วยเมตตา ความปรารถนาอันแน่วแน่ของเจียวอวี๋ที่หวังให้ทุกชีวิตได้รับการรักษาอย่างทั่วถึง
“ลำบากเ้าแล้ว คราวหน้าไปพักผ่อนก็พอไม่ต้องไปเก็บสมุนไพรมา หากเ้าเอาเวลาไปหาแต่สมุนไพร จะเรียกว่าเป็การพักผ่อนได้อย่างไรกัน ท่านแม่เ้าจะตำหนิหมอชราหัวขาวอย่างข้าได้” มู่เหยียนกล่าวน้ำเสียงเคร่งขรึมกับลูกศิษย์คนโปรด
“ท่านอาจารย์ ข้าได้ออกจากจวนทั้งที เหตุใดต้องปล่อยให้เสียเวลาไปเปล่าๆ อีกประการหนึ่ง ข้าอยากลงมือทำด้วยตนเอง ท่านแม่ย่อมไม่ตำหนิท่านหรอกเ้าค่ะ” เจียวอวี๋พูดพลางยิ้มกว้างให้หมอมู่ นางเพิ่งพูดเสร็จไม่ทันไร อาฟู่ก็วิ่งกระหืดกระหอบเรียกนางมาแต่ไกล
“คุณหนู คุณหนู ฮูหยินเรียกให้ท่านกลับจวนโดยเร็วเ้าค่ะ” เจียวอวี๋ค่อยๆ หันหน้าสบตากับหมอมู่ เรียวปากเผยรอยยิ้มแห้งให้อาจารย์ นางยอบกายคาราวะลาหมอมู่แล้วรีบเดินขึ้นรถม้าไปพร้อมอาฟู่ มู่เหยียนได้แต่หัวเราะในลำคอ ส่ายศีรษะไปมาเล็กน้อยก่อนจะเดินกลับเข้าไปดูคนป่วย
งานเลี้ยงในวังหลวงจัดขึ้นอย่างโอ่อ่า ขุนนางมากกว่าห้าร้อยชีวิตต่างทยอยกันมาร่วมงาน หลังจากครอบครัวสกุลจื่อลงจากรถม้าที่ตกแต่งอย่างหรูหรา เจียวอวี๋ก็ก้าวตามหลังจื่อถงและเหลียนซื่อเข้าสู่งานเลี้ยง ขันทีร่างสูงในชุดสีเขียวอำพันผู้ทำหน้าที่ประกาศรายนามแขก ะโเอ่ยนามดังกังวานทุกครั้งที่มีผู้ก้าวขึ้นบันไดมา
“ใต้เท้าจื่อถง รองเสนาบดีกรมการคลัง พร้อมจื่อฮูหยินและบุตรสาว มาถึงแล้ว”
ผู้คนทั้งงานพากันหันมามองครอบครัวสกุลจื่อ เสียงกระซิบกระซาบดังคล้ายฝูงนกกระจอกแตกรัง ทว่าบุรุษหนุ่มจำนวนไม่น้อยกลับจ้องมองจื่อเจียวอวี๋จนแทบละสายตาไม่ได้
วันนี้นางสวมผ้าไหมโปร่งสีชมพูอ่อนดั่งดอกหมู่ตัน ขับเน้นรูปร่างอรชรอ้อนแอ้นของเด็กสาวประดุจดั่งบุปผาแรกแย้ม บนศีรษะประดับด้วยปิ่นทองสลัก ปลายปิ่นประดับด้วยดอกกล้วยไม้ฝังทับทิมเขียวและแดงสลับกัน เหลียนซื่อให้นางสวมเครื่องประดับหลากหลายชิ้นบนศีรษะทำให้ดูหรูหราสง่างามเหมาะสมกับฐานะ
เจียวอวี๋เคยถามเหลียนซื่อมารดาว่า ปกติแล้วทรงผมของนางเพียงแค่ถักเปียสองข้างหรือเกล้ามวยขึ้นคล้ายลูกซาลาเปาเท่านั้น เหตุใดครั้งนี้มารดาจึงเปลี่ยนทรงผมให้ อีกทั้งยังปักปิ่นบนศีรษะให้อีกด้วย นางยังเป็เด็กที่ยังไม่ถึงวัยปักปิ่น ไฉนมารดาจึงแต่งกายให้นางเหมือนผู้ใหญ่เช่นนี้ เหลียนซื่อจึงกล่าวตอบคำถามของบุตรสาวช่างสงสัยว่า
‘ประการแรก งานเลี้ยงในวังหลวงเป็งานที่ฮ่องเต้จัดขึ้นเพื่อเป็เกียรติแก่ท่านพ่อของเ้าและขุนนางในราชสำนัก การแต่งกายต้องให้สมเกียรติผู้ร่วมงานรวมถึงไม่ทำให้ท่านพ่อเ้าต้องขายหน้าด้วย เ้าเป็บุตรสาวเพียงคนเดียวของเขา ก็ต้องแต่งกายให้เหมาะสมคู่ควรกับฐานะ ประการที่สอง เ้าก็เริ่มโตเป็สาวแล้วจะให้ถักเปียสองข้างธรรมดาๆ เช่นเดิมคงไม่เหมาะสมนัก ประดับปิ่นเพียงเล็กน้อยหาใช่ขัดต่อธรรมเนียมไม่ หากไม่ปักให้เ้าจะให้ข้าปักบนศีรษะพี่ชายเ้าหรืออย่างไร’ แต่เหตุผลแท้จริงที่เหลียนซื่อมิได้บอกนางคือ การหาคู่ครองให้แก่เจียวอวี๋ งานเลี้ยงครั้งนี้ย่อมมีแต่บรรดาฮูหยินขุนนางสูงศักดิ์เข้าร่วม ให้พวกนางได้ยลโฉมบุตรสาวของนาง หากผู้ใดพึงใจสามารถพูดคุยหมั้นหมายได้ แต่ก็อยู่ในพื้นฐานความเหมาะสมของทั้งสองฝ่าย
เจียวอวี๋ฟังเหตุผลแล้วถึงไม่ค่อยเข้าใจนัก แต่ก็ทำได้เพียงคล้อยตามมารดา ปล่อยให้เหลียนซื่อและสาวใช้จับนางแต่งตัวราวกับตุ๊กตาหยก
แต่ถึงกระนั้นก่อนเข้างานเจียวอวี๋แอบลอบถอดเครื่องประดับบนศีรษะออกจนเกือบหมด เหลือเพียงปิ่นทองด้ามเดียว ที่เหลือหันไปยัดใส่มืออาเฟย ก่อนกระซิบว่า
“ข้าหนักศีรษะ” พร้อมขยิบตาให้สาวใช้ให้เก็บเป็ความลับ ไม่ให้บอกเหลียนซื่อ แต่ทว่าเพียงแค่ปิ่นเล่มเดียวกลับขับให้นางงดงามเรียบง่ายเป็ธรรมชาติ นุ่มนวลอ่อนโยนสมวัย สะคราญโฉมโดดเด่นเป็นักหนา
ขันทีเดินนำครอบครัวสกุลจื่อไปยังโต๊ะที่จัดเตรียมไว้ บนโต๊ะกลมมีเฉินฮูหยิน และสวีฮูหยินร่วมโต๊ะอยู่ด้วย ส่วนบุรุษนั่งแยกฝั่งอยู่ด้านตรงข้าม จื่อถงจึงเดินไปนั่งร่วมโต๊ะกับขุนนางที่ได้เลื่อนขั้นคนอื่นๆ เฉินฮูหยินและสวีฮูหยินพูดคุยกับเหลียนซื่ออย่างเป็มิตร สนทนาไต่ถามสารทุกข์กันทั่วไป ขณะเดียวกับเฉินฮูหยินที่แอบเหลือบมองเจียวอวี๋เป็ระยะๆ ก่อนจะเอ่ยถามขึ้นว่า
“จื่อฮูหยิน บุตรสาวของท่านกิริยามารยาทเรียบร้อย รูปโฉมงดงามนัก ไม่ทราบว่าปีนี้นางอายุเท่าใดแล้ว?”
“ปีนี้เจียวเจียวอายุสิบสามปีแล้วเ้าค่ะ นางห่างจากพี่ชายของนางสามปี” เหลียนซื่อเอ่ยจบ แววตาเจือความหม่นเศร้าเล็กน้อยเมื่อเอ่ยถึงบุตรชายไม่ได้ความของนาง
“อีกสองปีคุณหนูเจียวอวี๋ก็คงปักปิ่นแล้ว ท่านได้หมั้นหมายหรือมีแม่สื่อมาทาบทามบ้างแล้วหรือยัง?” เฉินฮูหยินลองหยั่งเชิงถามด้วยความใคร่รู้
“ยังเ้าค่ะ นางยังไม่ได้หมั้นหมายกับผู้ใด ท่านพี่กับข้ายังไม่อยากให้นางออกเรือนเร็ว ข้าเป็ห่วงและคิดถึงนางจึงขอรั้งนางไว้หลังปักปิ่นสักสองสามปี” เฉินฮูหยินมีความคิดอยากจะทาบทามสู่ขอเจียวอวี๋ให้บุตรชายคนเล็ก แต่เมื่อได้ยินเหลียนซื่อกล่าวเช่นนั้นจึงยั้งปากไว้ก่อน หากนางให้แม่สื่อไปทาบทามั้แ่ตอนนี้สกุลจื่อต้องปฏิเสธเป็แน่
มีแต่ต้องรอให้เจียวอวี๋เข้าพิธีปักปิ่นก่อน แต่ถึงกระนั้นนางได้จดจารชื่อเจียวอวี๋เป็ว่าที่ลูกสะใภ้ไว้ในใจเป็ที่เรียบร้อย ในขณะเดียวกันกับสวีฮูหยิน ที่ลอบมองพินิจพิจารณาเจียวอวี๋อย่างละเอียด พลางยกยิ้มผงกศีรษะเล็กน้อยให้เจียวอวี๋ด้วยความพอใจ แอบเก็บคุณหนูเจียวอวี๋ผู้นี้เป็ตัวเลือกในใจไว้เช่นกัน
เชิงอรรถ^ธาตุทั้งห้า (อู่สิง / 五行) คือ หลักปรัชญาจีนที่ใช้อธิบายการเปลี่ยนแปลงของสรรพสิ่ง ประกอบด้วย ไม้,ไฟ,ดิน,โลหะและน้ำ มีวงจรส่งเสริมและวงจรขัดแย้งระหว่างธาตุ ใช้ในแพทย์แผนจีน ฮวงจุ้ย ดวงชะตา และศิลปะการปกครอง^เสินหนงเปิ๋นเฉ่าจิง (神農本草經) หรือ ตำราสมุนไพรของเทพเสินหนง คือ ตำราสมุนไพรจีนเล่มแรกของจีนโบราณ ซึ่งเป็นพื้นฐานของศาสตร์แพทย์แผนจีนในเวลาต่อมา
3K
