ตอนที่หนึ่งร้อยยี่สิบห้า The Prodigal Son Return
The Prodigal Son return to hisfather
บุตรเสเพลกลับใจไปหาบิดา
คือตำนานที่มีบันทึกไว้นานแล้ว แม้รายละเอียดจะต่างกันแต่ที่เหมือนกันคร่าวๆทั้งในตำนานยิว คริสเตียนและพุทธคือ
บุตรคนเล็กนั้นขอแยกกองมรดกของตนเองออกจากบิดาและเขาเอาไปใช้อย่างสุรุ่ยสุร่ายฟุ่มเฟือยในต่างแดนจนต้องตกต่ำลงมาเป็นขอทาน
จนต้องกลับมาหาบิดา
ในทางคริสเตียนนั้นบิดาได้รับไว้แม้พี่ชายจะไม่พอใจก็ตาม
ว่าเขานั้นกลับใจแล้วก็เป็นเรื่องควรค่าแกการเฉลิมฉลองที่ลูกแกะที่หลงทางนั้นกลับคืนมาอีกครั้ง
ในทางพุทธนั้นมีเรื่องเล่าคล้ายกันแต่ออกจะไปในทางแนวคิดของพี่ชายมากกว่าที่มองว่าตนเองอยู่กับบิดามาตลอด
ควรจะได้สมบัติมากกว่าน้องชายที่แยกครอบครัวไปแล้วและตกต่ำกลับมา
คือแนวคิดของเรื่อง
Merit and Reward
คุณธรรมและรางวัล
ที่คนลำบากมากกว่าควรจะได้รับการตอบแทนมากกว่า
ในแนวเรื่องทางพุทธเลยมีเรื่องเล่าว่าบุตรชายคนเล็กไม่ได้รู้ว่าคนที่เจอเป็นบิดาโดยตรงแต่บิดาปลอมตัวและทดสอบบุตรชายคนเล็กด้วยการงานต่างๆจนพิสูจน์ว่าได้สำนึกผิดจริงจึงค่อยรับกลับเข้ามาสู่ครอบครัวอีกครั้ง
เรียกว่าหากเป็นทางพุทธเราจะต้องทดสอบให้กระโดดรอดห่วงผ่านอุปสรรคนานานัปการเราถึงจะได้รับการให้อภัย
เรื่องเล่านี้คือเรื่องเล่าที่ต่อต้านแนวความคิดเรื่องของ
Youngest is wisest
บุตรชายคนเล็กคือคนที่ฉลาดที่สุด
ตามแนวทางของชาดกที่มีแนวทางเรื่องของการขอบัวจากสระบัว
บุตรชายคนโตและบุตรชายคนกลางโกหกและไม่สามารถขอบัวมาจากสระบัวได้
แต่บุตรชายคนเล็กกล่าวตามความสัตย์ทำให้ได้บัวในที่สุด
หรือทางตำนานยุโรปก็เช่นกัน
“เครื่องรางยมทูต”
ตามเรื่องแฮร์รี่ พอตเตอร์บุตรชายคนเล็กคือคนเดียวที่รอดมาจากยมทูตได้อยู่หลายปี
มันคำตำนานย้อนกลับในเรื่องบุตรคนเล็กไม่ใช่คนที่ฉลาดที่สุด
แต่บิดาตามตำนานของคริสต์ก็รับกลับเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของครอบครัวอีกครั้ง
ส่วนทางพุทธอาจจะต้องไปผจญอุปสรรคทำงานหนักอยู่หลายปีถึงจะได้รับการรอดพ้น
บุญส่วนบุญบาปส่วนบาป
ไม่มีใครไถ่บาปแทนกันได้ทั้งนั้น
ทำให้เรามองโลกต่างกัน
ตำนานบุตรเสเพลกลับใจ
เลยมีการดัดแปลงเพื่อให้เข้ากับคำสอนที่ศาสนานั้นต้องการจะสื่อ
ทางพุทธอาจจะมองว่าเป็นเรื่องของการที่ใครก็ขึ้นสวรรค์ได้คือการตั้งอยู่ในความเสื่อม
คนเราควรจะอยู่ในหลักคุณธรรมตลอดชีวิตมันจะได้ไม่ต้องไปลำบากเสียตั้งแต่แรกแบบบุตรชายคนโต
แต่ทางคริสต์มองว่าการอยู่กับบิดาของบุตรชายคนโตคือรางวัลแล้ว
บุตรชายคนเล็กกลับมาคือเรื่องของการเฉลิมฉลอง
ต่อให้ทำงานในไร่องุ่นมาทั้งวันตั้งแต่เช้า
ก็ได้รางวัลเท่ากับคนที่พึ่งทำงานตอนเย็น
นั่นคือศาสนาคริสต์
เราอาจจะต้องการเป็นคนดีเหมือนกัน
แต่เราแตกต่างกันตั้งแต่รากฐานความคิดเช่นนี้เอง
จนมีคนแซวเช่นกันว่าแนวคิด โลกเสรีของปัจจุบันสิทธิเสรีภาพต่างๆนั้น
เป็นเพียงแค่
Secular Christianity
คริสเตียนแบบรัฐฆราวาส
เราเอาพระเจ้าออกไปจากแนวคิดก่อนเพื่อให้คนทั่วไปที่ต่างชาติต่างศาสนาต่างวัฒนธรรมรับแนวคิดทางศาสนาได้ง่ายขึ้นในภายหลัง
หรืออย่างน้อยก็ยังมีจุดยืนตรงกลางที่เห็นตรงกันที่จะไม่ต้องเถียงกันเรื่องพระเจ้ามากมายนัก
เสือดำมองอย่างงุนงง
“ขะข้าจะทำดีได้หรือ?”
คนที่คิดว่าตนเองทำชั่วมาตลอดชีวิตจะคิดว่าการทำความดีเป็นเรื่องยาก
เราต้องตกนรกหมกไหม้แน่ๆ
ทำไมเราต้องลำบากทำความดีด้วย?
หรือมันต้องเป็นเรื่องยากอย่างแน่นอน
ไม่อย่างนั้นคนคงได้เป็นเทวดานางฟ้ากันหมดแล้วสิ
ไม่ต้องมามีคนเป็นเปรต อสูรกายผีปอบอย่างปัจจุบันนี้
มองในแง่หนึ่งศาสนาคริสต์นั้นง่ายกว่ามากเพราะเชื่อว่าไม่ว่าคนบาปแค่ไหนพระเจ้าก็ยังรักและอภัยให้เสมอ
ส่วนของทางพุทธต่อให้กลับใจก็ต้องตกนรกโลกันตร์ตามความชั่วที่ทำมาให้เรียบร้อยก่อน
ผมตบบ่าเสือดำและพูดแบบศาสตราจารย์เซเวียร์
“การที่คนหนึ่งต้องหลงทางไม่ได้หมายความว่าเขาจะต้องหลงทางตลอดไปการที่คนหนึ่งทำความชั่วทำบาป ไม่ได้หมายความว่าเขาต้องเป็นคนบาปตลอดไป องคุลีมารก็เคยทำบาปแต่เขาก็สามารถกลับใจได้เช่นกัน”