
บทที่ 62 — การสร้างเตาเผาถ่านชิงหลิน
เช้าวันใหม่ ลานกว้างทางทิศเหนือของหมู่บ้านชิงหลินเต็มไปด้วยผู้คน ชายฉกรรจ์หิ้วจอบ หญิงชราหิ้วถังน้ำ เด็ก ๆ มามุงดูด้วยความตื่นเต้น
หลิวหานยืนอยู่กลางลาน ถือแท่งถ่านไม้ในมือ เขาวางมันลงบนโต๊ะไม้หยาบ ๆ ก่อนเอ่ยเสียงดังฟังชัด
“ถ่านที่พวกท่านเคยทำ…มันเผาไหม้เร็ว ควันก็โขมง เพราะท่านปล่อยให้ไฟกินไม้จนหมด ข้าจะสอนวิธีใหม่—เปลี่ยนไม้ให้เป็นถ่านที่ติดไฟทน ไร้ควัน!”
เสียงซุบซิบดังขึ้นทันที
“ไร้ควันจริงหรือ?”
“มันจะต่างจากที่เราทำหรือ?”
อาเหมยก้าวออกมา ชี้มือไปที่หลิวหาน
“ท่านทั้งหลาย! พี่หลิวหานไม่เคยพูดเกินจริง ถังน้ำสะอาดกับเตาไร้ควันก็พิสูจน์มาแล้ว คราวนี้ถ่านก็จะเป็นเช่นนั้น!”
การออกแบบเตาเผา
หลิวหานใช้ไม้ปลายแหลมขีดลงบนพื้นดิน วาดเป็นรูปทรงกลมใหญ่
“เตาเผาที่เราจะสร้าง จะมีลักษณะคล้ายโอ่งฝังดิน ข้างในเป็นโพรงใหญ่ สำหรับวางไม้เรียงซ้อนกัน”
เขาชี้ไปยังด้านข้างที่วาดเป็นช่องเล็ก
“เราจะเจาะช่องลมด้านล่าง เพื่อให้ไฟติดในตอนแรก จากนั้นจะปิดปากเตาด้วยดินเหนียวและฟาง เพื่อจำกัดอากาศเข้า ทำให้ไม้ด้านในไม่ไหม้หมด แต่กลายเป็นถ่านแทน”
ชายหนุ่มคนหนึ่งขมวดคิ้ว “หากปิดหมด…ไฟจะดับเสียก่อนมิใช่หรือ?”
ซูไป๋ที่ยืนฟังอยู่นานเอ่ยเสียงทุ้ม “ไฟจะไม่ดับ หากมีช่องเล็ก ๆ ให้หายใจ…นี่คือกลวิธีที่แตกต่างจากการเผาปกติ”
การลงมือ
ชาวบ้านหลายสิบคนช่วยกันขุดหลุมกว้าง ลึกครึ่งตัวคน จากนั้นนำหินกับดินเหนียวมาปั้นเป็นผนังหนา ๆ เคลือบจนแน่น หลิวหานเดินตรวจรอบ ๆ พลางเอ่ย
“ต้องอัดดินให้แน่น ไม่ให้มีรอยรั่ว ถ้าควันเล็ดลอดออกมา แปลว่าไฟกินไม้หมด จะไม่เหลือถ่าน”
เด็กหนุ่มคนหนึ่งถามด้วยตาเป็นประกาย
“แล้วปิดปากเตาอย่างไร?”
หลิวหานหยิบฟางแห้งขึ้นมาให้ดู
“เมื่อวางไม้เสร็จ เราจะใช้ฟางผสมดินเหนียวปิดปากเตา ปล่อยช่องเล็ก ๆ ไว้ให้ควันระบาย เมื่อควันใสแสดงว่าไม้กลายเป็นถ่านแล้ว จึงค่อยดับไฟและเปิดออก”
อาเหมยพยักหน้าหงึก ๆ “เหมือนอบขนมปังในเตา แต่คราวนี้อบไม้ให้กลายเป็นถ่านสินะ!”
เสียงหัวเราะดังขึ้นรอบลาน คลายความตึงเครียด
การเรียงไม้
เมื่อเตาแห้งพอ ชาวบ้านช่วยกันหาบฟืนท่อนยาวมาเรียงภายใน หลิวหานยกมือห้าม
“อย่าวางมั่ว ๆ ให้เรียงเป็นชั้นทับซ้อน ปล่อยช่องว่างเล็กน้อยให้อากาศแทรก มิฉะนั้นไม้ด้านในจะไม่กลายเป็นถ่าน”
หัวหน้าหมู่บ้านยืนพิจารณา พลางพยักหน้าช้า ๆ “เข้าใจแล้ว…นี่มิใช่การเผาสุ่มสี่สุ่มห้า แต่เป็นงานฝีมือที่ต้องใส่ใจ“
เมื่อไม้เต็มเตา หลิวหานสั่งให้ปิดปากเตาด้วยดินเหนียวผสมฟาง เหลือเพียงช่องเล็ก ๆ สำหรับจุดไฟ
เขาจุดเปลวขึ้นจากกิ่งไม้แห้ง ควันดำทะลักออกมาในตอนแรก ทำให้ชาวบ้านพากันไอระงม
“อดทนไว้! เมื่อถึงเวลา ควันจะหายไปเอง!” หลิวหานตะโกน
ความหวังใหม่
ยามนั้น อาเหมยนั่งลงข้างกองไฟ เช็ดเหงื่อออกจากแก้มแล้วหันไปยิ้ม
“หากสำเร็จจริง…หมู่บ้านชิงหลินจะไม่ยากจนอีกต่อไป”
ซูไป๋มองไปยังเปลวไฟที่ส่องลานกว้าง แววตาเข้มข้น
“และหอธาราจะได้เสบียงเชื้อเพลิงที่มั่นคง ข้าคิดว่าเจ้ากำลังสร้างมากกว่ากิจการเล็ก ๆ แล้ว หลิวหาน”
พระเอกไม่ตอบ เพียงยืนมองปล่องควันที่ค่อย ๆ เบาบางลง ราวกับเห็นอนาคตสว่างไสวอยู่เบื้องหน้า…