ตอนที่ 1 หวนคืน (1)
ซย่าเสี่ยวฉานนอนหลับสะลึมสะลือ เสียงแหลมเล็กไร้เมตตาของมารดาก็ผ่านเข้าหู “นางตัวี้เีกลับชาติมาเกิด เยี่ยวของเป็ดไก่ที่ข้าเลี้ยงไว้ยังเอามาทำปุ๋ยได้ ไข่ที่ออกก็เอาไปขายได้เงิน สิ้นปีฆ่าแล้วยังเอาเนื้อมายาไส้ได้มื้อหนึ่ง นางตัวดีที่เกิดมาอาภัพอย่างเ้า โตมาแล้วชดใช้ค่าเลี้ยงดู[1]จะไม่ว่า แต่นี่วันๆ เอาแต่นอนหลับเป็ตาย นางขยะต่ำต้อยไร้วาสนา ต่อไปนอกจากซ่องก็ไม่มีที่ไหนจะเลี้ยงเ้าได้แล้ว”
ซย่าเสี่ยวฉานสะดุ้งโหยง ลืมตาขึ้นอย่างช้าๆ
หลังจากมึนงงไปชั่วขณะ นางก็พินิจพิจารณาบริเวณรอบๆ มองตาข่ายผีเสื้อขมุกขมัวที่แขวนไว้เต็มกำแพงดิน ซย่าเสี่ยวฉานเหม่อลอยโดยไม่รู้ตัว
ในตอนนี้ เสียงก่นด่าก็ดังขึ้นอีกครั้ง “ซย่าเสี่ยวฉาน ยังไม่รีบลุกไปทำกับข้าวให้ข้าอีกหรือ อยากให้ข้าเอาท่อนไม้มาปรนนิบัติเ้าใช่หรือไม่”
ซย่าเสี่ยวฉานใ พลิกตัวลุกขึ้นตามสัญชาตญาณ
เสียงนี้…หากนางจำไม่ผิด นั่นเป็เสียงของฝางซื่อ[2] มารดาผู้ให้กำเนิดของนางมิใช่หรือ สำหรับการใช้ท่อนไม้ปรนนิบัติที่ฝางซื่อเอ่ยถึง ฝางซื่อชอบหยิบไม้ฟืนหนาเท่าข้อมือขึ้นมาทักทายบนร่างกายนาง สิ่งใดขัดหูขัดตาเพียงเล็กน้อย ฝางซื่อก็จะปฏิบัติต่อนางเช่นนี้ ซย่าเสี่ยวฉานนิสัยดื้อรั้น ถือทิฐิกับเื่ถูกผิดเป็อย่างยิ่ง หากไม่ใช่ความผิดของนาง นางจะไม่มีทางรับผิดเป็อันขาด และด้วยเหตุนี้นางจึงถูกฝางซื่อตีปางตายอยู่บ่อยครั้ง
คิดมาถึงตรงนี้ ซย่าเสี่ยวฉานก็มองไปยังอีกด้านหนึ่งของเตียงโดยไม่รู้ตัว บนเตียงเล็กๆ หลังนี้ไม่มีใครนอกจากตัวนางเอง
ซย่าเสี่ยวฉานถามออกไปยังด้านนอกตามสัญชาตญาณ “ท่านแม่ พี่เสี่ยวหงล่ะเ้าคะ”
ฝางซื่ออึ้งไปชั่วขณะ จากนั้นจึงเกิดโทสะแล้วเอ่ยว่า “นางตัวดีนี่ควรถูกสับเป็พันๆ ครั้ง เสี่ยวหงแต่งงานออกไปเมื่อสามปีก่อนแล้วนั่นไง หรือว่าเ้าจะผีเข้า ยังไม่รีบลุกไปทำกับข้าวอีกหรือ อยากให้ข้าเอาปุ๋ยหมักมาราดเ้าใช่หรือไม่ สมองเ้าถึงจะทำงาน!”
ซย่าเสี่ยวฉานเห็นท่าไม่ดีจึงรีบวิ่งไปยังห้องครัวที่อยู่ในความทรงจำด้วยความรวดเร็ว
หลังจากที่นางวิ่งไปแล้ว ทว่าด้านหลังก็มิวายมีเสียงก่นด่าสาปแช่งตามมา
นี่คือมารดาแท้ๆ ของซย่าเสี่ยวฉาน หญิงวัยกลางคนที่เปลี่ยนเป็คนดุร้ายและไร้เมตตาเพราะความยากจน
หลังจากซย่าเสี่ยวฉานเข้าไปในห้องครัวของตระกูลซย่า ก็เริ่มก่อไฟทำกับข้าวอย่างชำนาญทันที
แต่ห้องครัวของตระกูลซย่านั้น ว่ากันตามตรงแล้วมีแต่ฟืนที่กองสุมไปทั่วทุกทิศทาง เป็ห้องหญ้าเหมา[3]ที่เอาดินโคลนมาทำเป็แท่นเตา ข้าวที่ตระกูลซย่าใช้หุงกินเป็ข้าวซ้อมมือ ซึ่งบ้านใดที่มีฐานะก็จะใช้ข้าวชนิดนี้เป็อาหารให้สัตว์เลี้ยง แม้จะเป็ข้าวซ้อมมือ แต่ตระกูลซย่ามีหลายคน ดังนั้นจึงต้องประหยัดอาหารการกิน เมื่อย่ำรุ่งมาถึง ก็เพียงเอาผักป่าจำนวนมากๆ มาปรุงเป็ข้าวต้มแก้หิวเท่านั้น
ซย่าเสี่ยวฉานทำเื่เหล่านี้จนเคยชิน ด้านนี้ก่อไฟเสร็จก็หยิบท่อนไม้ชั้นดีมาเร่งไฟ ด้านนั้นก็เริ่มล้างหม้อ ล้างผักและล้างข้าว
ขณะทำสิ่งเหล่านี้ ในใจของซย่าเสี่ยวฉานกลับยังคงมีความรู้สึกแปลกปลอมอันเลือนรางบางอย่างอยู่
นางกลับมาแล้ว ซย่าเสี่ยวฉาน นางกลับมาอีกแล้ว
ซย่าเสี่ยวฉานนึกถึงเื่ต่างๆ ในอดีตชาติ ความเกรี้ยวกราดบนใบหน้าฉายวาบขึ้นมา มือที่ล้างผักอยู่ชะงักไปชั่วขณะ ทว่าครู่ต่อมาก็คลายลง
ตอนนี้ใบหน้าของซย่าเสี่ยวฉานผ่อนลงแล้ว สีหน้าเรียบเฉย ดูแล้วไม่ต่างจากซย่าเสี่ยวฉานในยามปกติแม้แต่น้อย ทว่าภายใต้ความสงบนั้นกลับมีบางอย่างแปลกไป
ขณะที่ซย่าเสี่ยวฉานตกอยู่ในภวังค์ เสียงน้ำเดือดดังปุดๆ ดังอยู่ในหม้อเหล็ก กลิ่นหอมก็ค่อยๆ ส่งออกมา
เชิงอรรถ
^ สินเดิมเจ้าสาว ในที่นี้หมายถึงค่าเลี้ยงดู^ ฝางซื่อ (สตรีสกุลฝาง) ซื่อ แปลว่านามสกุล ใช้เรียกต่อท้ายสกุลเดิมของหญิงที่แต่งงานแล้ว บางครั้งอาจเรียกสกุลของสามีนำหน้าสกุลเดิมของภรรยาด้วย^ ห้องหญ้าเหมา หญ้าเหมามีคุณสมบัติกันลมกันฝนได้ดี คนยากจนในสมัยก่อนจึงใช้หญ้าเหมาสร้างบ้านหรือมุงหลังคาบ้าน เนื่องจากหาง่ายและไม่เสียค่าใช้จ่าย