ั้แ่เด็ก เธอและธรรมแม้จะเจอหน้าหรือเดินสวนกันในหมู่บ้านหลายครั้งแต่ก็ไม่เคยได้พูดคุยหรือทักทายกัน ธรรมเป็คนขี้อายและเจียมตัวว่าเป็เด็กวัด ส่วนตัวเธอนั้นชอบดูถูกโชคชะตาและสังคมรอบตัวตนเอง เธอจึงไม่อยากและไม่สนใจจะคบหาใครในละแวกนี้เลยสักคน
พอธรรมเรียนจบระดับ ปวช. เขาก็ไปหางานรับจ้างทำในตัวเมืองจนได้งานเป็ช่างในร้านซ่อมรถจักรยานยนต์แห่งหนึ่ง อัญจรีจึงไม่เคยเจอเขาอีกจนกระทั่งเธออายุได้สิบหกปี ซึ่งตอนนั้นอัญจรีออกจากโรงเรียนมาช่วยดวงตาขายผักได้หกปีแล้ว หลังจากที่เจอกันวันนั้น ธรรมก็ได้แวะเวียนมาซื้อผักที่แผงของเธออยู่ไม่ขาด
แล้วอัญจรีก็เข้าใจเหตุผลว่าทำไมธรรมถึงชอบแวะเวียนมาให้เจอหน้าบ่อยนักก็ตอนที่เธอกำลังควงแขนอนุชิตเดินผ่านเขาไปนั่นเอง เธอเห็นแววตาเสียใจอย่างสุดซึ้งของธรรมที่มองมา...ธรรมแอบชอบเธออยู่
ตอนนั้นเธอมีแต่ความคิดดูถูกที่ธรรมไม่เจียมตัวเอาเสียเลย ทั้งเป็เด็กกำพร้า เป็ลูกจ้างร้านซ่อมรถที่เงินเดือนไม่กี่บาท รวมทั้งชื่อที่แสนจะเชยของเขาอีก เธอใช้สายตาดูถูกมองตอบธรรมทุกครั้งที่เจอ ทำให้เขาไม่กล้ามาสู้หน้าเธออีก ชายหนุ่มหายไปจากชีวิตเธอนับแต่นั้น และมาเจอหน้ากันอีกครั้งตอนอัญจรีหันไปประกอบอาชีพโสเภณีในซ่องใหญ่กลางใจเมืองนั่นเอง
เขาไม่ได้แวะมาใช้บริการเธอแต่อย่างใด แต่เกือบทุกคืนเธอมักจะเห็นธรรมยืนมองอยู่หน้าซ่องด้วยแววตาห่วงใยและเห็นใจเสมอ เสียดายที่ตอนนั้นหัวใจของอัญจรีด้านชาไปหมดแล้ว ความรักและความอ่อนโยนไม่มีหลงเหลือในใจเธออีก เธอไม่คิดจะรักใครและรู้ว่าตนเองไม่เหมาะสมกับผู้ชายคนไหน อัญจรีมีเพียงแค่แอบขอบคุณในใจต่อไมตรีเล็ก ๆ ที่เขายื่นให้
แม้แต่ในงานศพของยาย แม่ และน้องชาย ตลอดงานทั้งสามวัน ท่ามกลางการก่นด่าและคำประณามสารพัดที่ชาวบ้านมีให้ มีเพียงแค่ธรรมเท่านั้นที่คอยนั่งอยู่ด้านข้างเงียบ ๆ ช่วยเธอตระเตรียมงานโดยไม่ปริปากและหาข้าวน้ำให้เธอได้กินอิ่มทุกมื้อ
เขาคือมิตรที่ดีที่สุดที่เธอได้เจอยามเมื่อสายเกินไป
“อัญเป็อะไร ไม่อร่อยหรือ” ธรรมก้มหน้ามาถามอย่างเป็ห่วงเมื่อเห็นเธอกินข้าวไปเพียงคำเดียวแล้วก็เอาแต่เงยหน้ามองเขานิ่งแบบนั้น
อัญจรีกะพริบตาปริบ ๆ อย่างรู้สึกตัว เธอยิ้มให้อย่างเอียงอายก่อนก้มหน้าหยิบข้าวและปลาในจานมากินต่อ เขาอุตส่าห์มีน้ำใจแกะปลาและแบ่งข้าวเป็คำเล็ก ๆ ให้ เธอก็ควรรับน้ำใจนี้อย่างเต็มที่
ธรรมยิ้มกว้างเมื่อเห็นท่าทางเคี้ยวตุ้ย ๆ ของเด็กหญิง เขารีบหยิบช้อนตักน้ำซุปแกงจืดและยื่นป้อนให้ที่ปาก “ซดน้ำซุปหน่อยจะได้คล่องคอ”
อัญจรีมองมือสีแทนที่จับปลายช้อนนั้นยิ้ม ๆ ก่อนอ้าปากดูดน้ำซุปจากช้อนนั้นจนเกลี้ยง
ธรรมอิ่มนานแล้วแต่ยังไม่ลุกไปไหน เขานั่งดูแล
อัญจรีจนเธออิ่ม แล้วช่วยล้างมือให้สะอาดก่อนพากลับไปหาดวงฤทัย ส่วนตัวเขานั้นได้เดินไปหลังครัวเพื่อล้างจานชามที่กองสุมอยู่ต่อ
“ธรรมนี่เป็เด็กดีจริง ๆ ถ้าพ่อแม่เขามาเจอทีหลังต้องเสียใจแน่ที่ทิ้งเด็กดี ๆ คนนี้ไป” ดวงฤทัยเอ่ยชม
อัญจรีอาศัย่จังหวะที่ยายและแม่กำลังคุยกัน ค่อย ๆ ย่องเดินตามหลังธรรมไป
“พี่ธรรม น้องอัญช่วยล้าง”
ไม่เพียงแต่ธรรมที่หันมามอง ชายหญิงที่อายุไล่เลี่ยกับธรรมซึ่งนั่งทำความสะอาดอยู่ก่อนแล้วต่างหันมามองเด็กหญิงเป็ตาเดียว
“ตัวเล็กเกินไปทำไม่ไหวหรอก” เด็กหญิงที่ดูอายุน้อยที่สุดในกลุ่มรีบบอก “เดี๋ยวจานแตก”
อัญจรีทำหน้าม่อยจนธรรมอดสงสารไม่ได้
“งั้นอัญช่วยล้างช้อนนะ ขัดถูหลาย ๆ รอบให้หายมัน” เขายกกะละมังใส่ช้อนมาให้และสอนอย่างใจเย็น
อัญจรีรับมาทำอย่างแข็งขัน
“คนนี้ลูกน้าดวงหรือเปล่า” พี่สาวโตสุดในกลุ่มเอ่ยถามขึ้น
อัญจรีพยักหน้า “ใช่ พี่ชื่ออะไร?”
“พี่ชื่อกุ้ง อยู่บ้านถัดจากบ้านน้องไม่กี่หลัง”
เมื่อมีคนหนึ่งทัก คนอื่นก็อยากจะทักขึ้นบ้าง และภายในเวลาไม่ถึงสิบนาที อัญจรีก็ได้รู้จักและสามารถพูดคุยสนิทสนมได้กับทุกคน ถือเป็ความสำเร็จอีกขั้นในชีวิตนี้ของเธอ
“พี่ชดจะเปิดให้จองรูแมงมันวันพรุ่งนี้ เขาคิดรูละสองร้อยบาท เห็นว่ามีสิบกว่ารูให้จอง ใครสนใจให้ไปหาที่บ้าน เขาจะพาไปดู เห็นบอกว่าใครไปก่อนก็ได้เลือกจองก่อน ใครสนใจบ้าง” กุ้งถามขึ้นกลางวง
“ตั้งสองร้อยบาทแพงจะตาย ไม่มีตังค์ในมือสักบาท ถ้าไปขอพ่อต้องโดนเตะก้นลายแน่” ศุภกิจเพื่อนของธรรมบ่น
“ก็ไปชวนพ่อขุดสิ ไข่แมงมันตอนนี้ในเมืองรับซื้อโลละตั้งเจ็ดร้อยบาท ถ้าขุดได้สักโลก็สบายแล้ว” เด็กชายที่อายุไล่เลี่ยกับธรรมยุส่ง
“แต่ถ้าขุดไม่เจออะไรนี่เสียเงินเปล่าเลยนะ เสียแรงด้วย รังมันไม่ใช่ตื้น ๆ”
“ธรรมสนใจไหม” ศุภกิจหันไปถามเพื่อน
ธรรมทำหน้าเสียดาย “สน แต่มีตังค์ไม่พอ”
“ขอหลวงพ่อสิ”
“ไม่ดี” ธรรมส่ายหน้าแรง ๆ
อัญจรีหันมามองธรรม แล้วก็คิดไปถึงเื่การขุดรังแมงมันเพื่อเอาไข่
แมงมันเป็สัตว์ตระกูลมดชนิดหนึ่งที่นิยมกินกันในแถบนี้ ่ฤดูฝนจะเป็่จับแมงมันที่ตัวโตเต็มวัย ส่วนปลายฤดูหนาวก็นิยมขุดเข้าไปในรังของแมงมันเพื่อเอาไข่ ซึ่งราคารับซื้อสูงทั้งคู่ เมื่อถึงฤดูกาล ชาวบ้านจึงนิยมไปหามาขายกัน
การขุดเอาไข่่ปลายหนาวจะยากกว่าการจับตัวโตเต็มวัย่ฤดูฝนเพราะไข่อยู่ลึกเข้าไปในดิน ต้องอาศัยคนที่เชี่ยวชาญและมีฝีมือจริง ๆ ถึงจะสามารถเอาไข่ขึ้นมาได้
การจะหารังเพื่อขุดนั้นต้องสังเกตกันั้แ่่ฤดูฝนคือ่ที่ตัวโตเต็มวัยบินออกจากรู ชาวบ้านจะคอยสังเกตว่าแมงมันบินออกจากรูไหนบ้าง หลังจากนั้นก็ทำเครื่องหมายแต่ละรูไว้และรอจนถึง่ปลายเดือนกุมภาพันธ์ของทุกปี ซึ่งเป็ฤดูกาลขุดหาไข่แมงมัน
เพราะการเฝ้ารูนั้นยาก จึงมีชาวบ้านหัวใสหลาย ๆ คนที่คอยตะเวนเดินดู่แมงมันบินออกแล้วทำเครื่องหมายแต่ละจุดไว้ พอใกล้ถึงเวลาก็เอาแต่ละจุดมาขายให้กับคนที่สนใจจะขุด คราวนี้เองก็เช่นกัน
แม้เธอจะยังเล็ก แต่ก็พอจำที่แม่และยายคุยกันเื่นี้ใน่ชีวิตก่อนได้ ซึ่งตอนที่อัญจรีอายุห้าขวบ มีเื่ฮือฮาเกิดขึ้นภายในหมู่บ้าน นั่นคือมีรูแมงมันอยู่หนึ่งรูที่คนชื่อชดปล่อยขาย สามารถขุดไข่ได้ถึงห้ากิโลกรัม คนขุดนำไข่ไปขายในตัวเมืองได้เงินกลับมาถึงสามพันกว่าบาท อย่าติว่าเป็เงินเล็กน้อย เพราะใน่ปี พ.ศ.2536 เงินจำนวนนี้สามารถใช้ชีวิตอยู่ตามชนบทได้ถึงครึ่งปีเลยทีเดียว
684
