เื่ร่ำๆ พร่ำบ่นเป็โพยเป็พาย ส่วนผู้ฟังก็หาฟังแต่คนมีหู ผีก็มีหู นกหนูปูปีกก็มีหู จะว่าเื่ที่ไม่มีผู้ใดเห็น ก็ใช่ว่าผีเป็คน มันเห็นแต่มันพูดไม่ได้ ถ้ามันว่าดุคนได้คงบานฤทัยน่าดู หากคิดว่าตัวเองอยู่เพียงลำพังแล้วละก็ คุณต้องคิดผิดแน่ คุณมองไม่เห็นใคร แต่ใครบางคนหรือบางตนอาจมองดูคุณอยู่ อันเป็ที่มาของสุภาษิต "หน้าต่างมีหูประตูมีช่อง"
เื่ราวอันไม่น่าพึงหูก็มีอยู่ครวญครางให้รำคาญใจ แต่ละวันนั้นไซร้ มีแต่เสียงก่นด่าแช่งชักหักกระดูก ราวกับอยู่กันเพื่อสาปส่งให้ตกนรกหมกไหม้ ช้าก่อน...ครั้นจะว่าแต่คนก็หาใช่ สัตว์มันก็ด่ากันให้ปวดกระบาล นอกจากผีคน ก็มีผีหมา ผีนก ผียุง มีมันทุกผี แล้วเหตุไฉนถึงว่ามีแต่ผีหลอกคน ผีหมาผีแมวมันก็หลอกได้ เมื่อทุกสรรพสิ่งล้วนแล้วมีจิตมีใจให้นึกคิด ก็อย่าไปก่นด่ามันให้ช้ำหนองช้ำใน ถึงไม่ตั้งใจมันก็เจ็บแปลบๆ
ทว่าคนหนอคน ปากมันอยู่นิ่งไม่เป็ ต้องขยับยับย้ายอยู่เยื้องย่างเหมือนเดินลีลาศวนเป็จงกรม พูดไปพูดมา ด่าไปด่ามา ฟังไม่รู้ความก็ว่า "สักแต่ด่า" พวกมันด่ากันเื่อันใดหนอ ด่าเป็ฟืนเป็ไฟ เทียวพ้นพิษร้ายใส่ให้จิตใจหมองหม่น ทั้งคนทั้งผี ฟังแล้วใจไม่ดี นึกว่าด่าพวกมัน บ้างก็ถูกเรียกชื่ออย่างเผอิญ ต้องมีสะดุ้งโหยงเล่าหวา "บักแดง บักแสง บักห่าเมิง" เสียงนั้นคำนั้น ว่าใช่ชื่อกูไหมหนอ พลางคิดไม่ตก ได้แต่สะดุ้งยุบยับแต่ละครา ทั้งหางตากระตุกเป็ครั้งคราว แม้อยู่ในเรือนก็ยังด่า อยู่ในนา ในป่า ในคอกก็บ่นงึมงำปานว่ามันพูดเหมือนหายใจ คนหนอคน พร่ำบ่นไปเรื่อย พวกผีทั้งหลายมันก็ฟังกัน ฟังแล้วขำ ฟังแล้วเคือง แต่ถ้าฟังอยู่เนืองๆ ไม่ได้เคืองขุ่นแต่อกระอุอัดอั้นประหนึ่งไฟนรกมันมาผลาญเอาเถ้าิญญาให้ไปเกิด ดั่งคำเขาทัก "ผีเจาะปากมาพูด" บ้างก็เตือนว่า "พูดมาก ปากจะเล็กเท่ารูเข็ม" หากเมื่อเป็คนไม่เคยเจอะเจอผีเปรตก็ไม่นึกกลัว พอตนพลาดให้ตัวตายจึงได้เห็นว่าเปรตหน้าตามันเป็เช่นไร พอยังเป็คนใช้ปากเหมือนส้วมขี้ พอตายเป็ผี ปากดีแต่พูดให้รู้ความไม่ได้
หากว่าร้ายลบหลู่ดูถูกผู้อยู่เบื้องสูง ดาษฝีจะกิน ปากจะเปื่อยพุพองเป็หนองเป็หวัด หากพูดไม่ชัด ลิ้นกรามพิการก็ว่า นั่นล่ะ "กรรม" กรรมแต่ชาติปางไหน กรรมแต่ชาติปางใดมายังผลในชาตินี้ หากบรรลุหยั่งรู้ถึงกรรมดี อาจหลุดพ้นจากบ่วงเมื่อคราครั้น หากไม่บรรลุสำเร็จผล อาจทุเลาบาปหนักในชาติหน้า จะได้เกิดมาครบครัน เป็ร่างหนึ่งซึ่งสมบูรณ์... ทว่า..น่าสรดใจแท้ คนมันตามืดบอด แม้มีแสงนำทางมันก็เหยียบย่างไปไม่ดูตาม้าตาเรือ ปานว่าใส่แว่นสลับสีขับรถ เมื่อถึงไฟแดงก็เห็นเป็ไฟเขียว รีบแล่นวิ่งแจ้นไปลงเหว จะว่าตาบอดสีหรืออกฤดีมันมืดบอด เลือกเสือกทำกรรมชั่วให้ทุกข์ ไม่ได้ทุกข์แต่ตนทุกข์มันทุกคนจนโลกแบกไม่ไหว พานใจสั่นให้หวาดหวั่นไปทั่วผืนธรณี บางทีก็ร่ำไห้น้ำตาหยาดหยดหลั่งลงเป็สายให้ชีวิตวอดวายตายกันเป็เบือ หากนรกจะลง มันจะร้อนจนมอดไหม้ ทุกสิ่งจะละลายด้วยไฟร้ายแลฟังดูน่าสะพรึงกลัว ทว่าสิ่งที่เกิดขึ้นล้วนมีที่มาที่ไป แล้วเหตุที่ว่ามันอยู่ที่ใดก็พากันคิดเอา...
บ้านใดเรือนไหนมีเสียงโหวกเหวกโวยวาย สมาชิกในเรือนพูดจากันไม่ไพเราะหู พวกผีสางมันจะไม่อยู่ อยู่แล้วก็พานให้ปวดกระบาล ต้องอยู่กับคนปากจัญไร พลอยให้จิตหม่นทรวงหมองฤดีช้ำร่ำๆ ไป ทว่าถ้าพูดดี ฟังสิ่งที่ดี พวกมันก็ชอบ ใคร่จะฟังด้วย จะได้เสริมให้จิตสร้างแต่แรงบวก มันจะกระปรี้กระเปร่า กระดี๊กระด๊า มีเื่น่าสนุกให้กระทำอยู่เสมอ แปลกใจหรือ... ผีมันมีเื่อะไรให้ทำด้วย? ผีมันก็เคยเป็คน ถ้าคนนั้นมีสังคม มีหรือที่ "อดีตคน" จะไม่มี มันก็มีชนชั้นวรรณะ บรรทัดฐาน กฎเกณฑ์ และวิถีในการดำเนินชีวิตหลังความตาย เมื่อเกริ่นมาถึงชีวิตหลังความตาย คงจะนึกสงสัยกัน ไฉนรู้ว่าพวกเขามีเล่า? เพราะนี่คือบทความจากผี พวกมันก็ไม่ต่างจากคนหนึ่งครั้งเคยเป็ พอชีวิตหนึ่งสูญสิ้นซึ่งแรงบุญ เวลานั้นแรงบาปและกรรมอันใดจะเข้าสู่ ซึ่งเวลาฉะนี้จะเป็ดั่งชะตาตัดสินขาดในชาติภพหนึ่ง หากผู้ใดรอดพ้นจากบ่วงกรรมด้วยแรงอธิษฐานของผู้มีบุญมาก หรือผู้ที่ถูกสัจวาจาสาบดสาบานถึง ในกรณีเช่นนี้ผู้บนบานจะต้องแลกสิ่งหนึ่งที่สำคัญเท่าชีวิตนั้น เมื่อยังลูก จึงเอาพ่อทดไว้ เมื่อยังผัว พ่อก็ทดเอาไว้ ชีวิตหนึ่งทดไว้ซึ่งชีวิตหนึ่ง แม้สิ่งที่เรียกกันว่า "ผี" จะฟังดูน่ากลัว แต่แท้แล้วพวกเขาก็คนหนึ่ง ที่ตอนนี้เปลี่ยนภพภูมิ พอได้มาเป็ผี ชีวิตของผีตนหนึ่งก็เริ่มขึ้นอย่างงงงวย คงเคยได้ยินใช่ไหมว่า ผีบางตัวแทบไม่รู้ว่าตนตาย ยังใช้ชีวิตตามวิถีเดิม คล้ายจิตผูกให้ติดอยู่ในห้วงหนึ่ง
พูดถึงวิถีของผี พวกมันเห็นคนทำก็ทำตามอย่างรู้จักใคร่จะฟื้นความเก่าความเดิมตอนยังเป็คน คนพัฒนาไปไกลเท่าไร พวกมันก็พัฒนาไปไกลเช่นกัน โลกทางนี้ไม่ได้เที่ยงธรรม โลกทางนั้นก็ไม่ได้ซื่อตรงเสมอไป แม้กฎเกณฑ์จะเคร่งกว่า ทว่าพวกแหกกฎก็มีไม่น้อย เมื่อเป็คนมันมุทะลุ ตายไปเป็ผี ก็บ้าระห่ำให้วุ่นวาย ท้ายแล้วสิ่งที่มนุษย์กระทำก็เป็เสมือนกระจกสะท้อนของพวกมัน เมื่อทั้งสองอยู่ร่วมกันในโลกหนึ่งแต่ต่างภพภูมิ แล้วมันจะขัดกันไหม? ต้องบอกว่าขัด อย่างที่ว่าไป มนุษย์เราพูดจาแย่ ผีมันก็คร้านจะฟัง การกระทำของคนมีผลต่อพวกเขา อย่างเช่นการกระทำของพวกเขายังส่งผลต่อคน
จงอย่าลืมว่า "เรา" ไม่ได้หมายถึงแค่ "เรา" แต่หมายถึงเราที่รวมสิ่งอื่นอยู่ด้วย หาก่พลบค่ำมาถึงแล้วเอ่ยปากออกชวน ทว่าไม่ได้เอ่ยชื่อผู้ใด ไอ้ที่ว่า "เรา" น่ะ พวกเขาก็รวมด้วย "กลับบ้านกัน" คนเอ่ยชวน พวกผีมันก็คิดว่าชวนมัน ก็ติดสอยห้อยตามกลับด้วย "เข้ามา เข้าบ้าน" ทว่าไม่ได้เอ่ยชื่อคน ผีมันก็นึกว่าชวนมัน มันก็เข้า หากเป็ผีร้าย คนก็ซวยไป เื่แปลกๆ พิสดารก็บังเกิดขึ้นหากพูดผล็อยๆ ชักชวนผล็อยๆ ด่าผล็อยๆ ฉะนั้นจงตระหนักให้ดีว่า ไม่ได้อยู่แค่ "เรา" จะกระทำอะไร จะพูดอะไร ก็จงคิดให้ดี เพราะ "เรา" ไม่ได้อยู่แค่ "เรา"