ค่ำคืนที่ดาวเต็มฟ้า แสงไฟนวลตาจากชานเรือนไม้ไผ่ทอดเงาลงบนสมุดบันทึก ‘ธรรม’ นั่งขัดสมาธิจดระเบียบจิตจนเข้าสู่สภาวะ 'ใจว่างเป็แวบ ๆ' ที่ลื่นไหลและกว้างขวาง คลื่นสมองเทตาปรับแต่งระบบประสาทส่วนหน้าให้มีกำลังประมวลผลสูงสุด วันนี้เขากำลังแกะรอยข้อมูลหน้างานจริงในชุมชนเพื่อเขียนบทเรียนบทใหม่ว่าด้วยเื่ **‘สมดุลพฤติกรรมกายภาพและสิ่งแวดล้อมเหนี่ยวนำ’ (The Behavioral and Environmental Resonance Matrix)**
"ลุงเกริกครับ..." ธรรมลืมตาขึ้นเมื่อเห็นวิศวกรเฒ่าเดินเข้ามาทรุดตัวนั่งลงฝั่งตรงข้าม "ผมเพิ่งถอดรหัสปมสุขภาพของเคสใหม่คู่หนึ่งในกลุ่มญาติและเพื่อนร่วมงาน แกไม่ได้มีปัญหากับคนอื่น แต่แกมีปัญหากับ ‘กิจกรรมและการพักผ่อนที่เสียสมดุล’ จนสายพานจิตใจและร่างกายลัดวงจร"
ธรรมเปิดหน้าจอแท็บเล็ตแสดงผังสายพานความคิดลวงตา:
"เคสแรกคือ ‘พี่พลอย’ วัย 35 ปี พนักงานออฟฟิศสายบ้างานและบ้าคลั่งการเข้าฟิตเนส แกตั้งเป้าหมายลดน้ำหนักจนหักโหมออกกำลังกายเกินกำลัง มีพิมพ์เขียวจิตใจชนิด ‘ความคิดที่ไม่ตั้งใจคิดชนิดกดดัน ยึดติดตัวเลขน้ำหนัก และกลัวไม่สมบูรณ์แบบ’ แกฝืนซ้อมจนร่างกายล้าสะสม นอนไม่หลับ ค่าน้ำตาลดีดขึ้น 122 mg/dL เพราะเครียดจัด ส่วนเคสที่สองคือ ‘น้านนท์’ วัย 48 ปี ญาติทางแม่ แกนอนเฉื่อยชาอยู่แต่บนโซฟา ดูทีวี ทำกิจกรรมน้อยเกินไป พักผ่อนมากเกินไปจนจิตใจหม่นหมอง ผิวแห้งกร้าน เส้นผมกระด้าง และระบบกลิมฟาติกชะล้างสมองไม่ทำงานเพราะสมองตื้อค้าง"
เกริกพยักหน้าลึกซึ้ง "เป็ฟันเฟืองสองฝั่งที่หมุนหลุดพิกัดความพอดี (Equilibrium) แล้วนายใช้ระบบ Mindset Engineer จัดระเบียบอย่างไร?"
"ผมใช้หลัก ‘มัชฌิมาปฏิปทา’ หรือความพอดีเชิงระบบครับลุง" ธรรมขยายความ "ผมชี้ให้พี่พลอยเห็นว่า ‘ความคิดที่ตั้งใจคิดลดน้ำหนัก’ ของแกมันกลายเป็ขยะความคิดปั่นสารคอร์ติซอลทำลายหลอดเืตัวเอง วิธีรับมือคือ ต้องลดกิจกรรมลงครึ่งหนึ่ง คุมลมหายใจ 4-2-5-2 ทำ ‘ใจว่างหนึ่งแวบ’ ตัดสวิตช์ความอยากเอาชนะร่างกายตัวเองใน 3 วินาที ส่วนน้านนท์ ผมให้แกตัดสวิตช์ความเฉื่อยฉา ลุกขึ้นมาขยับกายทำสมาธิเคลื่อนไหวเบา ๆ นวดท้องนวดลำไส้ ดึงระบบประสาทพาราซิมพาเทติกให้กลับมาทำงาน"
"นอกเหนือจากพฤติกรรมแล้ว นายจัดระบบสิ่งแวดล้อม (Environment) ให้พวกเขาอย่างไรธรรม?" เกริกถาม แววตาคมกริบ
"สำคัญมากครับลุง เพราะจิตใจมนุษย์ไวต่อการรับกระแสส่งสัญญาณรอบตัว (Environmental Influence) ผมปรับพิมพ์เขียวการใช้ชีวิตของทั้งคู่ใหม่ถาวร:
1. การเลือกคนและสิ่งมีชีวิต: ให้หลีกเลี่ยงกลุ่มคนที่คอยปล่อยพลังงานลบนินทาว่าร้าย หันมาคลุกคลีกับธรรมชาติ สัตว์เลี้ยงที่มอบความรักที่บริสุทธิ์ หรือนั่งมองต้นไม้สีเขียวเพื่อปรับคลื่นสมองให้อยู่ในโหมดสงบระงับ
2. การปรับธาตุสารเบื้องต้น: ดื่มน้ำโมเลกุลเล็กประจุลบ งดอาหารแปรรูปขยะ และพาตัวเองออกไปรับอากาศบริสุทธิ์และแสงแดดอ่อน ๆ ยามเช้าเพื่อเซ็ตนาฬิกาชีวิต (Circadian Rhythm) ใหม่
ธรรมยิ้มกว้าง แววตาใสซื่อเปี่ยมสุข "ผ่านไปสองสัปดาห์ ผลสะท้อนกลับพัฒนาขึ้นอย่างก้าวะโ ดีกรีของจิตใจพี่พลอยนิ่งสงบลง ค่าน้ำตาลดิ่งเหลือ 85 mg/dL นอนหลับลึกสมบูรณ์ ผิวพรรณชุ่มชื้น ส่วนน้านนท์ก็กระปรี้กระเปร่า หายมึนตื้อ ทัศนคติของทั้งคู่เปลี่ยนจากตึงและหย่อนดิ่งลงมาสู่ ‘ความเฉยและเข้าใจกลไกตามเหตุปัจจัย’ มองเห็นอารมณ์และสิ่งแวดล้อมรอบข้างเป็เพียงกระจกเงาสะท้อนผลของการกระทำ... ระบบวิศวกรรมคิดตัวนี้รีเซ็ตพฤติกรรมให้กลายเป็พิมพ์เขียวพลังงานสะอาดที่กู้คืนชีวิตให้ยั่งยืนในระยะยาวได้ด้วยตนเองครับลุง!"