ตอนที่28 : ขุดคลองทั่วแผ่นดิน
แม้ปีนั้นข้าวพันธุ์ใหม่ให้ผลผลิตสูง
แต่ปัญหาความแห้งแล้งและน้ำไม่ทั่วถึงยังคงหนักหน่วง
หลายหมู่บ้านทางตะวันตกแห้งแล้งจนเกิดการอพยพ
เมื่อรายงานมาถึงวังหานอวี้จินอ่านแล้วเงียบไปนาน
ในใจของเขามีภาพของโลกอนาคตที่เต็มไปด้วย “เขื่อน” และ “คลองส่งน้ำ”
“แผ่นดินนี้...ต้องมีสายเืแห่งน้ำหล่อเลี้ยง ไม่ใช่เพียงคำสั่งจากบัลลังก์”
เขาเดินออกไปยังระเบียงมองแม่น้ำหานที่ไหลผ่านวัง
น้ำที่เคยอุดม กลับไหลทิ้งไปยังชายแดนโดยไม่หล่อเลี้ยงผู้คน
“ถ้าน้ำไม่มาหาเรา...ข้าจะพาน้ำไปหาพวกเขาเอง”
ภายในสภาปัญญา
หานอวี้จินกางแผนที่ขนาดใหญ่บนโต๊ะไม้
บนแผนที่มีเส้นสีฟ้าที่ลากยาวเชื่อมแม่น้ำหลักหานเหอไปยังลุ่มน้ำอีกสามสาย
ไป๋อวี้จิงเอียงคอมอง
“เ้าจะขุดคลองจากเหนือจรดใต้หรือ? ระยะทางกว่าพันลี้นะ”
“ใช่” เขาพูดนิ่ง “แต่ถ้าทำได้...แผ่นดินนี้จะไม่รู้จักคำว่าภัยแล้งอีกต่อไป”
หลินเทียนหัวเราะเบา ๆ
“ท่านรู้ไหม ข้าพ่อค้ากลัวน้ำท่วมมากกว่าน้ำแห้ง!”
“ข้าก็คิดถึงเื่นั้นแล้ว”หานอวี้จินพูดยิ้ม ๆ
“เราจะสร้าง ‘กังหันวิดน้ำ’ ไว้ตามจุดสำคัญเพื่อควบคุมการผันน้ำขึ้นคลองย่อย”
เสียงในห้องเงียบลงทันที
คำว่า “กังหันวิดน้ำ” ยังไม่มีในโลกนี้
แม้แต่บัณฑิตจากสำนักปัญญาก็จ้องมองด้วยความสงสัย
“ข้าจะสร้างสิ่งที่หมุนได้ด้วยพลังน้ำ...
แล้วให้น้ำไหลไปตามรางไม้ กระจายเข้าทุ่งทุกผืน”
แผนยิ่งใหญ่เช่นนี้ต้องได้รับอนุญาตจากฮ่องเต้
และต้องผ่านมือ “เสนาบดีหลิวกัง” — ขุนนางาุโผู้ดูแลกรมโยธา
หานอวี้จินเข้าเฝ้าพร้อมแบบแปลนและต้นแบบจำลองกังหันวิดน้ำไม้ไผ่
หลิวกังก้มมองอยู่นานก่อนเอ่ยเสียงต่ำ
“ข้าอยู่กับคลองและเขื่อนมาทั้งชีวิตแต่ไม่เคยเห็นใครคิดจะให้ ‘น้ำไหลขึ้นที่สูง’”
หานอวี้จินตอบเรียบ
“มันไม่ได้ไหลขึ้น...มันถูกผลักขึ้นด้วยแรงหมุนของล้อ”
หลิวกังหัวเราะเสียงดัง
“แรงหมุน? เ้าพูดราวกับน้ำมีชีวิต!”
“ไม่ใช่น้ำที่มีชีวิต...แต่คือความคิดของคน”
คำตอบนั้นทำให้ห้องเงียบกริบ
เสนาบดีมองหน้าเขานิ่ง ๆ ก่อนเอ่ยเบา ๆ
“ข้าเคยคิดว่าเ้าคือเด็กที่พูดเพ้อฝัน
แต่บางที... ฝันของเ้าก็อาจเป็สิ่งที่ฟ้าลืมจะมอบให้เรา”
เขาพยักหน้า
“ข้าจะให้โอกาส...แต่หากมันล้มเหลว เ้าต้องรับผิดเอง”
“ข้ายอม”
ริมแม่น้ำหานเหอ — กลุ่มช่างไม้และชาวบ้านหลายร้อยคนร่วมกันก่อสร้าง
โดยมีหานอวี้จินและกู่เทียนหงควบคุมอย่างใกล้ชิด
เขาอธิบายกลไกให้พวกช่างฟังอย่างละเอียด
1. ใช้ไม้ไผ่สร้างล้อขนาดใหญ่
o ผูกคานเป็ซี่รอบวงล้อหมุนตามแรงน้ำไหล
2. ติดตั้งกระบอกไม้ตามขอบล้อ
o เมื่อหมุนกระบอกจะตักน้ำขึ้นสูง แล้วเทลงรางไม้
3. รางไม้ไผ่เชื่อมต่อกับคลองย่อย
o ผันน้ำเข้าสู่ทุ่งและหมู่บ้าน
“ข้าไม่เข้าใจนัก”ช่างไม้ผู้หนึ่งเอ่ย
“แต่ถ้ามันทำได้จริง ท่านจะกลายเป็เซียนน้ำแน่ ๆ!”
เสียงหัวเราะดังทั่วค่ายงาน
หานอวี้จินหัวเราะเบา ๆ เช่นกัน
“ไม่ใช่เซียนน้ำหรอก... แค่คนที่อยากเห็นต้นข้าวยิ้ม”
หลังจากทำงานต่อเนื่องเกือบเดือน
กังหันวิดน้ำไม้ไผ่สูงสิบสองจั้งถูกติดตั้งเสร็จสมบูรณ์ริมฝั่งแม่น้ำ
ฝูงชนหลายร้อยชีวิตรวมตัวกัน
เสนาบดีหลิวกังมาด้วยตนเอง ฮ่องเต้ส่งขันทีมาดูแทนพระองค์
หานอวี้จินยืนอยู่หน้ากังหัน ถือเชือกผูกไว้กับทุ่น
“เริ่มได้!”
เสียงะโดังขึ้น
กังหันหมุนช้า ๆ แล้วเร็วขึ้นเรื่อย ๆ
เสียงน้ำตักขึ้นจากแม่น้ำดัง ฉับ ฉับ ฉับ!
ทุกคนเงียบ —จ้องมองน้ำที่ไหลขึ้นรางไม้ทีละหยด... ก่อนเทกระจายลงคลองย่อย
เด็กน้อยคนหนึ่งร้องออกมา
“น้ำขึ้นจริง ๆ!”
เสียงเฮดังลั่นทั่วลานริมแม่น้ำ
แม้แต่เสนาบดีหลิวกังก็อ้าปากค้าง ก่อนหัวเราะเสียงดัง
“ฮ่า ๆ ๆ เ้าหนุ่ม!เ้าทำให้ข้าเชื่อว่าฟ้ายังมีปัญญา!”
ขันทีรีบเขียนรายงานส่งกลับไปยังวัง
วันรุ่งขึ้น ฮ่องเต้มีพระราชโองการให้ขุดคลองเชื่อมต่อทั่วแคว้น
และให้รัชทายาทควบคุมโครงการชลประทานด้วยตนเอง
หลายเดือนต่อมา
คลองใหม่ไหลเชื่อมจากเหนือถึงใต้
ทุกหมู่บ้านมีบ่อเก็บน้ำและกังหันวิดน้ำ
ทุ่งนาที่เคยแห้งแล้งเริ่มเปียกชุ่มอีกครั้ง
เด็ก ๆ วิ่งเล่นริมคลอง
เสียงหัวเราะดังก้องในยามเย็น
ไป๋อวี้จิงมองภาพนั้นแล้วเอ่ยเบา ๆ
“ครั้งหนึ่ง ข้าคิดว่าเ้าคือผู้ปกครองที่มีปัญญา
แต่ตอนนี้ ข้าเห็นแล้ว...เ้าคือผู้สร้างฟ้าให้ประชาได้อยู่ใต้ร่มเงาใหม่”
หานอวี้จินยิ้มอ่อน
“ข้าทำได้เพราะมีคนที่เชื่อในความคิด ไม่ใช่ตำแหน่ง”
หลิวกังที่ยืนข้าง ๆ พยักหน้า
“ข้าผู้แก่ชราขอน้อมคารวะต่อคนรุ่นใหม่ที่สร้างแม่น้ำให้ฟ้าไหลตามคน”
คืนนั้นแสงจันทร์สะท้อนผิวน้ำคลองใหม่
เสียงกังหันวิดน้ำหมุนช้า ๆ เป็จังหวะสม่ำเสมอ
ราวดนตรีของแผ่นดินที่ไม่รู้จักเหน็ดเหนื่อย
ระบบ M.A.S.ส่งข้อความในใจหานอวี้จินอีกครั้ง
【ภารกิจสำเร็จ: สายน้ำแห่งชีวิต】
【ปลดล็อกเทคโนโลยีใหม่ —การหลอมเหล็กกล้า】
【ภารกิจถัดไป :พัฒนาเกราะและอาวุธแห่งยุคใหม่】
หานอวี้จินมองสายน้ำที่สะท้อนแสงดาว
“ดินได้กินน้ำแล้ว...ต่อไปถึงเวลาที่เหล็กจะกินไฟ”