วันเวลาในเรือนไผ่ขาวผ่านไปอย่างเชื่องช้า และเงียบงัน จ้าวมู่เฉินยังคงพักฟื้นอยู่บนเตียงภายใต้การดูแลอย่างใกล้ชิดยิ่งกว่าไข่ในหินจาก ฮูหยินจ้าว แม้ร่างกายภายนอกของบุตรชายวัย สิบแปดปี ซึ่งบัดนี้เติบโตเป็หนุ่มน้อยรูปร่างสูงสง่า จะค่อยๆ ฟื้นตัว าแที่ศีรษะเริ่มสมาน แต่สภาพจิตใจ และความทรงจำกลับยังคงเป็ปริศนาอันมืดมน
ฮูหยินจ้าวเฝ้า สังเกตทุกอากัปกิริยา และพฤติกรรมของบุตรชาย ด้วยหัวใจที่ทั้งเปี่ยมหวัง และหวาดหวั่น นางสังเกตเห็นว่า แววตาของมู่เฉินที่มองมายังนางนั้น แม้จะมีความคุ้นเคยอยู่บ้าง แต่ก็ขาดความลึกซึ้ง และความผูกพันเฉกเช่นบุตรชายวัยหนุ่มที่นางรู้จัก เขามักจะเงียบขรึมในบางครา แต่บางครั้งก็ช่างพูดช่างซักถามในเื่ราวที่ดูเหมือนจะหลงลืมไปนานแล้ว
สิ่งที่ทำให้นางรู้สึกประหลาดใจ และใจหายวาบที่สุด คือพฤติกรรมบางอย่างที่คล้ายคลึงกับเมื่อครั้งเขายังเป็เด็กน้อยวัยห้าขวบปีไม่มีผิดเพี้ยน นางจำได้แม่นยำว่า ในวัยนั้ บุตรชายคนโตของนางผู้มีแววเฉลียวฉลาดมาแต่กำเนิด มักจะใช้เวลาส่วนใหญ่ไปกับการท่องจำตำราซูจิง ด้วยความขยันขันแข็งเกินวัย และบัดนี้... ภาพนั้นก็หวนกลับมาอีกครั้ง
หลายครั้งที่นางเห็น มู่เฉินนั่งเหม่อมองออกไปนอกหน้าต่าง หรือบางทีก็จ้องมองเพดาน พึมพำท่องทบทวนข้อความจากตำราซูจิง ด้วยน้ำเสียงเรียบๆ แต่จริงจัง ราวกับกำลังทำหน้าที่สำคัญยิ่งยวด
“ท่านแม่...” วันหนึ่ง จ้าวมู่เฉินหันมาเรียกนาง ขณะที่นางกำลังป้อนยาต้มให้เขา ดวงตาของเขาใสกระจ่าง หากแต่แฝงแววครุ่นคิดแบบเด็กๆ “ตำราพันอักษร เล่มโปรดของข้าอยู่ที่ใดหรือขอรับ?” “ข้าหาไม่เจอเลย...”
หัวใจของฮูหยินจ้าวบีบรัด นางฝืนยิ้ม พลางลูบศีรษะบุตรชายเบาๆ “ตำราเล่มนั้นหรือจ๊ะ... เดี๋ยวแม่หาให้นะ เฉินเอ๋อร์อยากอ่านหรือ?”
“ขอรับ!” เขารีบตอบรับอย่างกระตือรือร้น “ข้าต้องรีบท่องจำให้จบแต่เนิ่นๆ!” แววตาเป็ประกายมุ่งมั่น “ท่านพ่อสัญญากับข้าไว้แล้ว!”
“สัญญา... สัญญาเื่อันใดหรือจ๊ะ?” ฮูหยินจ้าวถามกลับไป พยายามเก็บซ่อนความปวดร้าวในใจ
“ก็ที่ท่านพ่อบอกว่า เมื่อข้าอายุครบเจ็ดปี หากข้าท่องจำพันอักษรได้ทั้งหมด ท่านพ่อจะส่งข้าไปศึกษาที่สำนักศึกษาหลวงลั่วหยาง!” เขาเล่าด้วยน้ำเสียงตื่นเต้นเหมือนเด็กน้อยที่กำลังพูดถึงของขวัญชิ้นใหญ่
“สำนักศึกษาที่องค์จักรพรรดิไท่จงทรงก่อตั้งไว้นั่นไงขอรับ!” “ที่นั่นต้องมีตำรามากมายมหาศาลเป็แน่แท้!” “ข้าจะได้เจอสหายเก่งๆ มากมาย... ข้าจะได้เป็บัณฑิตที่เก่งกาจ!”
ฮูหยินจ้าวฟังบุตรชาย พร่ำพรรณนาถึงความฝันในวัยเยาว์ ที่นางเคยได้ยินเขาเล่าให้ฟังซ้ำๆ เมื่อครั้งเขายังเป็เพียงเด็กชายตัวน้อยอายุห้าขวบ น้ำเสียง แววตา ความตื่นเต้น ทุกอย่างเหมือนย้อนกลับไปในวันวานไม่มีผิดเพี้ยน...
นางค่อยๆ หยิบตำราพันอักษรฉบับเก่าที่เก็บไว้อย่างดีส่งให้บุตรชาย จ้าวมู่เฉินรับไปเปิดอ่านด้วยความดีใจ พยายามท่องจำอย่างตั้งอกตั้งใจ แต่นางกลับมิอาจยินดีไปกับภาพนั้นได้อีกต่อไป หัวใจของนางเย็นเยียบราวกับถูกแช่แข็ง คำวินิจฉัยของหมอหลวงเื่ความจำเสื่อมดังสะท้อนขึ้นมาอีกครั้ง แต่สิ่งที่นางเห็นเบื้องหน้ามันเฉพาะเจาะจงและน่าะเืใจยิ่งกว่า...
‘น้ำเสียงนี้... แววตาแบบนี้... เื่ราวในวัยห้าขวบที่เขาเล่าออกมาได้อย่างแม่นยำราวกับเพิ่งเกิดขึ้นเมื่อวาน...’ ฮูหยินจ้าวคิดในใจ ความจริงอันน่าใค่อยๆ ก่อตัวขึ้น นางมองใบหน้าของบุตรชาย วัยสิบแปดปี ที่บัดนี้มีร่างสูงใหญ่สง่างามสมวัย แต่ภายในกลับมีความคิดจิตใจเป็เพียงเด็กน้อยอายุห้าขวบ
‘์! นี่มัน... เป็ไปได้หรือไม่ว่า... ความทรงจำของเฉินเอ๋อร์ไม่ได้เพียงแค่หายไป แต่... มันได้ย้อนกลับไปหยุดอยู่ที่ตอนเขาอายุเพียงห้าขวบเท่านั้น!’
นางมองใบหน้าของบุตรชายคนโต น้ำตาที่เพิ่งเหือดแห้งไปพลันรื้นขึ้นมาอีกครั้ง แต่นางต้องรีบปาดมันทิ้งไป พยายามฝืนยิ้มให้บุตรชายอย่างอ่อนโยนที่สุด ซ่อนความปวดร้าว และหวาดหวั่นไว้ภายใต้รอยยิ้มนั้น...
…..
ค่ำคืนนั้น ณ เรือนนอนหลักของจวนสกุลจ้าว แสงเทียนนวลตาจากเชิงเทียนสลักลายมงคลบนโต๊ะข้างเตียง ส่องให้เห็นห้องนอนอันโอ่โถงกว้างขวาง ตกแต่งอย่างประณีตแต่แฝงไว้ด้วยความอบอุ่น เครื่องเรือนส่วนใหญ่ทำจากไม้จันทน์หอมส่งกลิ่นหอมจางๆ ผ้าม่านแพรไหมเนื้อดีสีน้ำเงินเข้มทิ้งตัวลงจรดพื้น ปิดกั้นทิวทัศน์ยามราตรี และเสียงจากภายนอก เหลือเพียงเสียงจิ้งหรีดเรไรแว่วมาแต่ไกล และเสียงถอนหายใจแ่เบาของสองสามีภรรยาที่ยังคงไม่อาจข่มตาหลับลงได้
นายท่านจ้าวนั่งอยู่บนเก้าอี้นวมบุนวมข้างหน้าต่าง ทอดสายตามองออกไปยังเงาจันทร์เลือนรางนอกหน้าต่าง ขณะที่ฮูหยินจ้าวนั่งอยู่บนขอบเตียงนอนหลังใหญ่ ใบหน้ายังคงมีร่องรอยความอ่อนล้าและกังวล นางค่อยๆ เล่าถึงพฤติกรรมต่างๆ ของจ้าวมู่เฉิน ที่นางเฝ้าสังเกตมาตลอดทั้งวันให้สามีฟัง
“ท่านพี่... วันนี้เฉินเอ๋อร์เขา... เขาเอาแต่ท่องซูจิงทั้งวัน แล้วยังถามหาตำราพันอักษร บอกว่าจะรีบไปลั่วหยางให้ทันอายุเจ็ดขวบ...” น้ำเสียงของนางแฝงความปวดร้าว
“กิริยาท่าทาง คำพูดคำจา มันไม่ต่างจากตอนที่เขาอายุได้ห้าขวบปีเลยแม้แต่น้อยเ้าค่ะ” นางเงยหน้าขึ้น สบตาสามี
“แต่ถึงกระนั้น เขาก็ยังคง เฉลียวฉลาด มีไหวพริบ จำบทเรียนเก่าๆ ได้แม่นยำ ทั้งยัง ขยันขันแข็ง มุ่งมั่นที่จะเป็บัณฑิตให้ได้เหมือนท่าน ไม่เปลี่ยนแปลงเลย”
นายท่านจ้าวฟังแล้วก็ได้แต่ถอนหายใจยาว เขาลุกขึ้นเดินมานั่งลงข้างๆ ภรรยา เอื้อมมือไปกุมมือนางไว้เบาๆ
“ข้าได้ยินเช่นนี้ก็ทั้งดีใจ และกลุ้มใจระคนกันไป ดีใจที่สติปัญญา และความมุ่งมั่นของเขายังคงอยู่ แต่ก็กลุ้มใจที่ความทรงจำของเขาหวนกลับไปไกลถึงเพียงนั้น”
ครู่หนึ่ง เขานิ่งไปราวกับครุ่นคิดอะไรบางอย่าง คำพูดของอนุหลิวที่เคยเปรยขึ้นเมื่อหลายวันก่อนแวบเข้ามาในความคิด ‘อาการของคุณชายใหญ่ น่าเป็ห่วงนักเ้าค่ะ บางทีการได้กลับไปอยู่ในสภาพแวดล้อมเดิมๆ ที่คุ้นเคย อาจจะช่วยกระตุ้นความทรงจำเก่าๆ ให้ฟื้นคืนมาได้นะเ้าคะ...’ แม้จะไม่ค่อยไว้วางใจอนุหลิวเท่าใดนัก แต่ในยามนี้ เขาก็พร้อมจะลองทุกวิถีทางเพื่อบุตรชายคนโต
เขาหันมามองหน้าภรรยา กล่าวด้วยน้ำเสียงใคร่ครวญ “ข้ามีความคิดอยู่อย่างหนึ่ง...”
“บางที หากลูกของเราได้กลับไปอยู่ในสภาพแวดล้อมเดิมที่เขาเคยจดจำได้เมื่อครั้งยังเยาว์... อาจจะช่วยให้ความทรงจำในปัจจุบันค่อยๆ ฟื้นคืนมาเร็วขึ้นก็เป็ได้ ฮูหยินคิดเห็นว่าเป็เช่นไร?”
ฮูหยินจ้าวนิ่งไปทันที นางครุ่นคิดอยู่ชั่วครู่ การให้บุตรชายกลับไปบ้านเก่าที่อี้โจวอาจเป็ความคิดที่ดี แต่การต้องห่างจากบุตรชายในยามที่เขาเปราะบางเช่นนี้... หัวอกคนเป็แม่ย่อมไม่อาจทนได้ นางเงยหน้าขึ้นมองสามี แววตาเว้าวอน
“ท่านพี่... หากต้องส่งเฉินเอ๋อร์ไปไกลถึงเพียงนั้น... ข้า... ข้าขอติดตามไปดูแลเขาด้วยตนเองจะได้หรือไม่เ้าคะ?”
นายท่านจ้าวสบตาภรรยาแล้วรู้สึกหนักใจขึ้นมาทันที เขากุมมือฮูหยินจ้าวแน่นขึ้น กล่าวปลอบใจด้วยน้ำเสียงอ่อนโยน
“ฮูหยิน... ข้ารู้ว่าเ้ารัก และเป็ห่วงเฉินเอ๋อร์มากเพียงใด แต่เ้าลองคิดดูสิ... แล้วใครจะเป็ผู้ดูแลความเป็ไปในจวนของเรา? ที่สำคัญที่สุด... ใครจะดูแลบุตรชายคนเล็กของเราเล่า? เขาก็ยังเล็กนัก ยัง้าอ้อมกอด และความอบอุ่นจากเ้าอยู่มิใช่หรือ?”
เขาเห็นแววตาผิดหวัง และสับสนของภรรยา จึงรีบกล่าวต่อ
“แต่เ้าไม่ต้องเป็ห่วงเื่เฉินเอ๋อร์ไปหรอกนะ ข้าจะให้เหล่าหยวน และจัดบ่าวชายหญิงที่เฉินเอ๋อร์คุ้นเคย และไว้ใจ ติดตามไปดูแลเขาอย่างใกล้ชิดที่สุด ทั้งเื่อาหารการกิน การรักษา และความปลอดภัย ข้าจะกำชับให้ดีที่สุด ฮูหยินจะได้ไม่ต้องเป็ห่วง”
ฮูหยินจ้าวฟังเหตุผลของสามีแล้วก็ได้แต่ก้มหน้าลง น้ำตาคลอหน่วย นางรู้ดีว่านางมิอาจละทิ้งหน้าที่ที่จวน และบุตรคนเล็กไปได้ สุดท้ายจึงทำได้เพียงพยักหน้ารับอย่างจำใจ
“ข้า... ข้าเข้าใจแล้วเ้าค่ะ... แต่ท่านพี่ต้องสัญญานะเ้าคะ ว่าจะให้เหล่าหยวนส่งข่าวคราวของเฉินเอ๋อร์มาให้ข้าทราบทุกระยะ และดูแลเขาให้ดีที่สุด”
“ข้าสัญญา ฮูหยิน” นายท่านจ้าวดึงภรรยาเข้ามากอดปลอบเบาๆ “เราต้องเชื่อมั่นว่าเฉินเอ๋อร์จะหายดี... เขาเป็เด็กที่เข้มแข็ง และฉลาดมาแต่ไหนแต่ไรแล้ว”
ทั้งสองกอดกันเงียบๆ ท่ามกลางแสงเทียนริบหรี่ในห้องนอน ความหวังริบหรี่เจือปนความกังวลอันหนักอึ้ง การตัดสินใจที่ยากลำบากได้เกิดขึ้นแล้ว เหลือเพียงรอเวลาที่จะส่งบุตรชายคนโตอันเป็ที่รักยิ่ง ออกเดินทางสู่หนทางที่ไม่แน่นอน... โดยหารู้ไม่ว่ามีภัยร้ายที่มองไม่เห็น กำลังรอคอยอยู่เบื้องหน้า.
…..
เวลาผันผ่านไปอย่างรวดเร็ว ราวสายน้ำที่ไม่เคยไหลย้อนกลับ หลายวันผ่านไปนับั้แ่ท่านหมอหลวงวินิจฉัยอาการ และเสนอแนะแนวทางการรักษา ในที่สุด วันเดินทางของจ้าวมู่เฉินก็มาถึง
ภายในเรือนไผ่ขาว ฮูหยินจ้าว กำลังง่วนอยู่กับ การจัดเตรียมสิ่งของจำเป็ต่างๆ ให้แก่บุตรชาย เป็ครั้งสุดท้าย หีบไม้หลายใบถูกเปิดออก เผยให้เห็นอาภรณ์ที่พับไว้อย่างเป็ระเบียบ ยาบำรุงต่างๆ ตำราเล่มโปรดบางส่วน รวมถึงของใช้ส่วนตัวอื่นๆ ที่นางคิดว่าจำเป็สำหรับการเดินทาง และการพักฟื้น ทุกชิ้นถูกเลือกสรรและจัดเก็บด้วยความใส่ใจในรายละเอียด และด้วยความรักอันท่วมท้นของผู้เป็มารดา
จ้าวมู่เฉินในยามนี้ ถูกจับแต่งกายด้วย เสื้อผ้าชุดใหม่ที่ดูเรียบง่าย หากแต่สะอาดสะอ้าน และตัดเย็บจากเนื้อผ้าอย่างดี สมฐานะคุณชายตระกูลขุนนาง แต่ก็ไม่หรูหราจนเกินไปนัก เหมาะสำหรับการเดินทางไกล
ภายนอกของเขาจึงยังคงดูเหมือนเด็กหนุ่มวัยสิบแปดปีผู้มีสุขภาพดี และมีกิริยาสุภาพ ตามปกติ
ที่น่าประหลาดยิ่งกว่านั้นคือ แม้ความทรงจำ และความคิดของเขาจะย้อนกลับไปสู่วัยห้าขวบปี แต่กิริยาท่าทางภายนอกกลับมิได้แสดงความเยาว์วัยออกมาอย่างชัดเจนนัก ทั้งนี้อาจเป็เพราะ ด้วยความปรารถนาอันแรงกล้าที่จะเป็บัณฑิตผู้ทรงภูมิในภายภาคหน้ามาั้แ่จำความได้ เขาจึงได้รับการอบรม และฝึกฝนให้วางตัวอย่างเหมาะสม สุขุม และใฝ่รู้เยี่ยงบัณฑิตมาโดยตลอด
จริยวัตรเหล่านี้ได้ซึมซับกลายเป็นิสัยติดตัว ทำให้แม้ยามนี้ความคิดภายในจะสับสน และย้อนวัย แต่ร่างกาย และกิริยาภายนอกส่วนใหญ่ยังคงแสดงออกถึงความเป็คุณชายผู้ได้รับการอบรมมาอย่างดี เขาจึงไม่แสดงอากัปกิริยาเหมือนเด็กห้าขวบปีอย่างโจ่งแจ้งนัก ตามความทรงจำที่เขามีอยู่ในเวลานี้
จะมีก็เพียงแววตาที่บางครั้งดูสับสนเหม่อลอย และคำพูดคำจาที่ยังคงวนเวียนอยู่กับเื่ราวในวัยเยาว์เท่านั้น ที่บ่งบอกถึงความผิดปกติภายใน
“เฉินเอ๋อร์... เดินทางครั้งนี้ ต้องดูแลตัวเองให้ดีนะลูก” ฮูหยินจ้าวกำลังจัดปกเสื้อให้บุตรชาย กล่าวด้วยน้ำเสียงอ่อนโยน พยายามกลั้นน้ำตา
“ต้องเชื่อฟังที่เหล่าหยวนบอกกล่าว เข้าใจหรือไม่?”
จ้าวมู่เฉินพยักหน้ารับอย่างว่าง่าย แต่แววตากลับมองไปยังตำราที่ถูกจัดเตรียมไว้มุมหนึ่ง
“ขอรับ ท่านแม่ ข้าจะตั้งใจศึกษาตำรา จะได้ไปสอบที่ลั่วหยางเร็วๆ ท่านพ่อท่านแม่จะได้ภูมิใจ” คำตอบของเขาสะท้อนโลกภายในที่ยังคงหยุดอยู่ที่วัยห้าขวบ ทำให้หัวใจผู้เป็แม่ยิ่งปวดร้าว
694
