ยามเที่ยงตรงศีรษะ เป็เวลาที่เรืองเช็ดถูบ้านจนเสร็จเรียบร้อยทั้งนอกและใน นำในถังขุ่นคลั่กไปด้วยดินโคลน หากแต่พื้นไม้สะอาดเอี่ยมอย่างไร้ที่ติ พลอยมองดูเรือนไม้ไผ่อย่างพอใจ เช่นเดียวกันกับเรืองที่ยืดอกรับความดีในฝีมือถูพื้นของตัวเอง
“พี่ถูเรือนจนหมดแล้วจ้ะ คืนนี้นอนได้สบาย มิต้องกังวลเลย” เรืองกล่าวด้วยใบหน้าเปื้อนยิ้ม
“เรามาตรวจดูกันดีกว่าว่าสิ่งของในเรือนนี้มีอันใดหลงเหลืออยู่บ้าง” พลอยเสนอความคิด ก่อนเ้าตัวน้อยจะขอติดตามไปด้วย
“ขอรับ น้องไปดูด้วย” นิลเกาะผ้านุ่งของพลอยแน่น เขาจะติดตามพี่สาวของเขาไปทุกที่! เช่นนี้เขาจะเก่งกาจเหมือนคุณพี่พลอยหรือไม่
“มาจ้ะพ่อนิล” พลอยจูงมือน้องชายไปด้วยกัน ทั้งสามเดินออกมาจากเรือนไม้ไผ่ ก่อนจะอ้อมไปหลังเรือน พบกับเครื่องมือการเกษตรมากมายวางกองอยู่
“จอบ เสียม พร้า เคียว สิ่งของทำไร่นาล้วนแล้วแต่อยู่ครบ ถือว่าใช้ได้เลยทีเดียว” พลอยพยักหน้าด้วยความพึงพอใจ เธอลองเลือกดูเครื่องมือการเกษตรตรงหน้า พบว่าไม่มีอันไหนชำรุดเลย
“คุณพี่พลอยจะทำนาหรือขอรับ” นิลเงยหน้าขึ้นถามทำตาปริบๆ เขายังคงจับมือของพี่สาวเอาไว้แน่น
“ลองดูก็มิเสียหาย น้องอยากลองรึไม่” พลอยยิ้มบางๆให้กับน้องชาย
“อยากลองขอรับ” เ้าตัวน้อยอยากรู้อยากเห็นไปเสียทุกเื่ ทำเอาคนเป็พี่ขบขันในความใฝ่รู้ของน้องยิ่งนัก เพียงแค่พ่อนิลใฝ่รู้ในสิ่งที่ถูกต้อง เช่นนั้นก็เพียงพอแล้ว
“ว้าย ไม่ได้นะแม่พลอย พ่อนิล งานหนักเหล่านี้ อย่าทำเลยจ้ะ” หากแต่ว่ามีเรืองอยู่ งานหนักใดๆ พวกเขาคงไม่มีโอกาศได้ทำ
“ไม่ทำแล้วจะเอาอันใดกินเล่าพี่เรือง พี่นี่ก็พูดจาพิกล” พลอยขมวดคิ้วด้วยแปลกใจความคิดของพี่เลี้ยง พวกเธอแทบไม่มีอัฐติดตัว หากไม่ทำกินเองก็ต้องซื้อ ทางเลือกนั้นมีไม่มากนัก
“ให้พี่ทำแทนเถิด” เรืองเอ่ยด้วยสายตาอ้อนวอน ซึ่งพลอยก็ไม่อยากขัดใจเท่าใดนัก
“พี่เรืองมีสองมือ จะทำทุกอย่างหมดด้วยตัวคนเดียวได้เยี่ยงไรกัน” เด็กหญิงเอ่ยด้วยความเป็ห่วง บ่าวก็คน นายก็คน เรี่ยวแรงก็ไม่ได้หนีห่างกัน ช่วยกันหลายมือจะเสร้จไวกว่าทำคนเดียว
“ไม่รู้ล่ะจ้ะ งานใช้แรง ให้พี่ทำเถิด หากอยากทำก็ทำกับข้าวกับปลา งานฝีมือที่มิใช่งานหยาบ เช่นนั้นจะดีกว่าจ้ะ” เรืองพยายามตะล่อมกล่อมพลอย เธอเข้าใจว่าเรืองอยากให้เธอคงไว้ซึ่งลักษณะหญิงผู้ดี แต่การเป็หญิงผู้ดีมันช่วยอะไรในป่าดงพงไพรที่ต้องพึ่งตัวเองเช่นนี้ไม่ได้!
“เอาเถิดๆ ข้าไม่ขัดพี่ก็แล้วกัน แต่หากพี่ทำไม่ไหว ยังไงข้าก็ต้องทำ” พลอยเอ่ยด้วยความเหนื่อยหน่ายใจ พ่อนิลนั้นว่าง่าย แต่เหตุใดคนอายุมากกว่าเช่นเรืองจึงพูดยากนัก
“น้องทำด้วยขอรับ” นิละโชูมือเหย็งๆอยู่ข้าง กลัวว่าจะถูกลืม เขาพยายามจะทำตัวให้เป็ประโยชน์ที่สุด
หันหลังกลับมา พลอยพบกับแปลงปลูกที่หญ้าขึ้นรกชัฏเสียจนแทบมองไม่เห็นดิน เด็กหญิงหันไปถามเรืองด้วยน้ำเสียงสงสัยใคร่รู้
“ด้านหลังเป็แปลงผักรึ ปกติเขาปลูกกระไรกันพี่เรือง” เธอไม่มีความรู้เื่ผักพื้นเมืองมากนัก เมล็ดผักหลายๆอย่างก็ล้วนนำเข้าจากต่างประเทศในสมัยของเธอ
“ก็พวกผักปัง แตงกวา ถั่วฝักยาว มะเขือเปาะแลจ้ะแม่พลอย” เรืองร่ายเรียงชื่อให้พลอยฟัง ในยุคนี้แทบจะไม่มีคนทำสวนผัก เพราะส่วนมากจะเก็บกันจากที่ขึ้นเองตามธรรมชาติหรือจากในป่า
“พริก ขิง กระเทียม มะนาว เขาปลูกกันหรือไม่” พลอยนึกไปถึงยำรสเด็ดและอาหารมากมายที่ต้องใช้เครื่องปรุงรส สิ่งที่เํอว่ามานั้นล้วนแล้วแต่ขาดไม่ได้
“ก็ปลูกนะจ๊ะ” เรืองพยักหน้าตอบรับ และในตอนนั้นเองที่ชายวัยรุ่นร่างใหญ่เดินมายังบริเวณบ้าน เขาชูห่อข้าวใบตองมัดตอกพลางร้องเรียกคนทั้งสามที่ยืนมองแปลงผักอยู่
“แม่พลอย แม่เรือง แม่ฉันฝากข้าวมาให้จ้ะ” หมายนั่นเอง เอาเพิ่งรู้จากพ่อว่าพลอยจะไม่กลับไปยังเรือนของเขา ทำให้เขารู้สึกเศร้านิดๆ ลุงมั่นแอบกระซิบกระซาบเื่ความรู้สึกของหมายให้ป้าช่วยฟัง ป้าช่วยก็เห็นดีเห็นงามและทำหน้าที่แม่ที่ดีเพื่อช่วยลูกชาย
“เอ้า พ่อหมาย ขอบน้ำใจมากจ้ะ” เรืองเดินออกมาบังข้างหน้าพลอยไว้ก่อนจะเอ่ยขอบใจแทน เธอไม่รู้ว่าหมายรู้สึกอย่างไรกับเ้านายของตน แต่เธอคิดว่ามันแปลกและไม่ควรปล่อยไว้จะดีที่สุด
“พี่หมาย ที่บ้านพี่พอมีพืชผักอะไรปลูกไว้บ้างหรือไม่จ๊ะ” หมายยืนยิ้มอยู่ไม่ยอมเดินไปไหน นั่นทำให้พลอยมีไอเดียขึ้นมาในหัว หากเธอไปเดินหาหรือซื้อเมล็ดพืชผักคงใช้เวลาอีกนานกว่าจะโต เธอจึงคิดว่าหากขอจากใครสักคนได้ นั่นคงช่วยย่นระยะเวลาลงไปเยอะมากเลยทีเดียว เธอจึงถามว่าที่บ้านของเขานั้นปลูกผักอะไรไว้บ้าง
“ก็มีผักที่กินกันทั่วไปแล พริก กะเพรา โหระพา มะระ มะเขือ มะนาว ทำไมรึจ๊ะแม่พลอย” หมายสาธยายถึงพื้นผักที่เขามีอยู่ที่สวนหลังเรือน เขาเกิดความสงสัยขึ้นมาทันทีว่าแม่พลอยที่เขาชอบพอนั้นเหตุใดจู่ๆจึงถามเื่นี้ขึ้นมา
“หากที่บ้านพี่มีหลายต้น พวกข้าขอมาปลูกที่นี่บ้างได้หรือไม่ ตอนนี้พวกข้าไม่มีสิ่งใดเลย” พลอยยิ้มแห้งขอความช่วยเหลือ ตามจริงเธอไม่อยากขอจากผู้อื่น แต่ในเมื่อเธอมาตัวเปล่า ก็จำต้องยอมเสียหน้าเล็กน้อยเพื่อวันข้างหน้า
“ได้สิ พวกเอ็งตามพี่ไปที่บ้านเถิด จะเอาต้นอันใดก็มาชี้เอาเสีย” หมายกล่าวพลางมีสีแดงรื้นขึ้นบนใบหน้าด้วยความตื่นเต้น นี่เป็ครั้งแรกที่พลอยขอสิ่งใดจากเขา ทำให้เขารู้สึกปลื้มปริ่มยินดียิ่งนัก
“ขอบน้ำใจพี่มากจ้ะ” พลอยไหว้หมายเพราะเธอมองว่าเธอเป็เด็กและได้รับการเมตตาจากผู้ใหญ่ เธอจึงต้องแสดงความเคารพเขาให้มากหน่อย สมกับที่เขาดีกับเธอ แต่ก็เท่านั้นจริงๆ
“มิเป็ไรดอก เพื่อแม่พลอย พี่ยินดีจ้ะ” ชายหนุ่มแทบรับไหว้จากพลอยไม่ทัน เขายิ้มกว้างทำตัวอิหลักอิเหลื่อ ไม่รู้ว่าจะต้องแสดงออกเช่นใด
หมายนำเด็กทั้งสามกลับมายังบ้านปลายนาอีกครั้ง และเมื่อเขามาถึง เขาก็ร้องโหวกเหวกะโหาแม่อย่างดีใจ รู้สึกขอบคุณที่แม่ของเขาช่วยคิดแผนการเอาใจแม่พลอยจนอีกฝ่ายยอมพึ่งพิงเขาสักครั้ง
“แม่จ๊ะ แม่” เสียงของหมายร้องเรียกออกมา ป้าช่วยนั้นกำลังพาควายไปกินหญ้าอยู่ เธองุนงงกับน้ำเสียงที่ไม่ปกติของลูกชาย จึงได้ะโถามกลับด้วยความไม่พอใจ
“มีกระไรไอ้หมาย ร้องเรียกเสียดังเชียว” คนเป็แม่เอ็ดขึ้น แต่ก็ไม่ได้ทำให้หมายรู้สึกดีใจน้อยลงแต่อย่างใด เขาะโตอบกลับไปอย่างว่องไว ถึงเหตุผลที่เขาร้องหาแม่ในตอนนี้
“แม่พลอยเขามาขอพืชผักไปปลูกที่เรือนใหม่เขาน่ะจ้ะ” ชายหนุ่มเอ่ย ใบหน้ายังขึ้นสีแดงด้วยความตื่นเต้น ในตอนนี้ ป้าช่วยถึงกับร้องอ๋อในใจ มิน่าล่ะ ลูกชายเธอถึงดีใจนักหนา เธอยิ้มรื่นออกมา พลางะโตอบด้วยน้ำเสียงยินดี
“เอ้อ เอาไปสิ อันใดอยากได้ก็ขุดไปเลย” หญิงวัยกลางคนที่กำลังผูกเชือกควายไว้บนตอไม้ บอกกับลูกชายของเขาที่รอคำตอบอยู่
และในตอนนั้นเองที่ร่างเล็กอีกร่างบนเรือนไม้ไผ่ได้ยินบทสนทนาเข้าพอดี เธอเดินลงส้นเท้าตึงตังลงมาจากบนบ้าน ใบหน้างอหงิกราวกับใบไม้ที่โดนเพลี้ยเล่นงาน แขนทั้งสองก็กอดอกเข้าหากัน
“เอ้า ไปแล้วกลับมาอีกทำไม ได้ที่อยู่แล้วมิใช่รึ รึคิดจะมาเกาะพ่อข้ากินอีก” แม้แหวขึ้นเมื่อเห็นใบหน้าพลอย เธอไม่ชอบเด็กหญิงวัยเดียวกับเธอเลยแม้แต่น้อย เพราะในสายตาแม้น ท่าทางของพลอยไม่ว่าทำกระไร ก็อ่อยพี่ชายของเธอชัดๆ! ไม่แปลก ที่ทุกคนพากันป้อยอหลงใหลผู้หญิงน่าไม่อายคนนี้ เพราะมารยามากล้น ทำเป็เด็กดี นั่นทำให้เธอถูกเปรียบราวกับเป็ฉากหลังเมื่อยามที่พลอยอยู่ใกล้ๆ
“นังแม้น เอ็งน่ะหุบปากไปเลย” หมายใบหน้าคล้ำลงทันที เขามองอย่างโกรธเคืองไปทางแม่แม้นน้องสาวคนเดียวของเขา ซึ่งแม้จะถูกเอ็ดก็ยังไม่สำนึก ซ้ำร้ายยังเถียงกลับไม่ลดละ
“พี่หมาย นี่ฉันเป็น้องพี่หรือมันเป็น้องพี่ คนในบ้านนี้ก็กระไรกัน เห็นขี้ดีกว่าไส้” แม้นพูดความในใจออกมา เรืองรู้สึกไม่สบายใจนักที่ปล่อยให้นายของตนถูกด่าอยู่เช่นนี้ แต่เธอถูกพลอยปรามเอาไว้ไม่ให้พูดอะไร เธอจึงทำได้แค่นิ่งฟังอย่างโกรธขึ้งเท่านั้น
“ไม่ต้องไปฟังมันดอกแม่เรือง แม่พลอย ตามพี่มาเถิด” หมายทนฟังไม่ได้อีกต่อไป เขาจึงพาคนทั้งสามไปยังหลังบ้านที่ปลูกพื้นสวนครัวเอาไว้ พลางส่ายหน้าเบาๆกับความไร้สติของน้องสาว
“นี่ เดี๋ยว จะไปไหน” แม้นกระทืบเท้าอย่างเอาแต่ใจชี้นิ้วไล่หลังพวกพลอยที่ไม่ต่อปากต่อคำกับเธอ เด็กหญิงกรีดร้องด้วยความโกรธ ก่อนจะตึงตังเดินขึ้นเรือนไปอย่างขัดใจเพราะครอบครัวตัวเอง
“อยู่แถวนี้แลแม่พลอย เลือกเอาเลยจ้ะ เดี๋ยวพี่ขุดให้” หมายเอ่ยขึ้นเมื่อผายมือไปยังพื้นที่หลังบ้านที่ปลูกพืชผักมากมายเอาไว้
“ข้าขอ ขิง ข่า ตะไคร้ กะเพรา มะกรูด โหระพา พริก มะนาว มะเขือเปราะ แลแตงกวาจ้ะ” พลอยไม่เกรงใจ เธอรู้แต่ว่าต้องเอาตัวให้รอดให้ได้ เธอจึงขอเท่าที่เธอจะนึกได้ ในวันหน้า หากเธอหาอัฐได้มากเพียงพอ เธอจะชดใช้บุญคุณที่มากมายกว่าที่เธอได้มา และหมายก็ไม่ขัด เขายินดีจะให้สิ่งพวกนี้กับเธอ
“ได้จ้ะ รอพี่ครู่หนึ่งนะ พี่จะขุดให้ประเดี๋ยวนี้แหละจ้ะ” ว่าเสร็จ หมายก็วิ่งไปหยิบเสียมกับกระบุงมา เพื่อที่เขาจะทำภารกิจให้เสร็จได้รวดเร็วและกลับไปปลูกสมุนไพรได้ก่อนเย็น