“ไหว้ท่านพระยาขอรับ”
“อืม มาแล้วเหรอ ดี นี่สัญญาจ้างงานกับเงินค่าจ้างที่ตกลงกันไว้” มหาดเล็กยกสัญญาจ้างมาส่งให้ ผมเปิดออกเริ่มอ่านมัน ไม่ยากบ่นเลยว่าภาษาราชการมันเข้าใจยากเสียจริง อ่านอยู่นานผมถึงเข้าใจ สัญญานี้ระบุใจความเอาไว้ว่า เรือนห้องน้ำ ต้องถูกตรวจรับด้วยคนสามคน เกณฑ์การประเมินมี 3 อย่างคือ 1 ความแข็งแรงทนทานของเรือน 2 ความสวยงาม 3 ความสะอาดและสะดวกสบาย
เมื่อห้องน้ำผ่านข้อกำหนดพวกนี้แล้ว จะถูกบันทึกไว้เป็ต้นตำรับ หรือต้นฉบับ เป็แบบในการก่อสร้างให้กับทางราชการในภายหลัง
ผมมั่นใจว่าห้องน้ำของผมจะผ่านทั้ง 3 ข้อแน่นอน ผมกดนิ้วหัวแม่มือลงในจานฝนหมึก แล้วประทับลงบนสัญญา ถุงเงินถูกส่งมาทันทีที่ผมประทับลายนิ้วมือ
“ค่าจ้างสี่เรือน 20 ชั่ง” เมื่อเงินมาเงินก็เดินทันที ผมชอบงานแบบนี้จริงๆ คิดถูกมาๆ ที่รับงานจากบิดา เส้นสายของผมนี้มันใหญ่คับเมืองเลยล่ะ
ทีมงานของเราเข้าเมืองมาอย่างรวดเร็ว ข้าวของที่จำเป็ถูกขนมาด้วยเกวียนเทียมวัว ตีผังปักหมุดเสร็จงานก็เริ่มขึ้นทันที
ผมดูการปักหมุดเสร็จก็กลับเรือน ปล่อยงานขุดหลุมกับตีเสาเข็มให้ลุงแสงเป็คนดูแล ส่วนผมขึ้นเกวียนตรงไปยังร้านเครื่องปั้นดินเผา
ผมซื้อกระถางดินเผาขนาดต่างๆ ซื้อเครื่องเรือนจำพวกชั้นวาง ที่แขวนผ้า ผ้าเนื้อดี เครื่องหอมอีกจำนวนหนึ่ง เครื่องหอมถูกเทใส่กระถางดินเล็กๆ ส่งกลิ่นหอมอบอวลออกมา
“ไม่ผิดหวังจริงๆ” สิ่งนี้จะถูกวางในห้องน้ำ นอกจากไม่มีกลิ่นเหม็นแล้วยังมีกลิ่นหอมสดชื่นเสียด้วย ราวตากผ้าทำจากไม้จันทน์หอม จะถูกติดไว้กับผนังไม้ประดู่ลงรักเป็มันเงา ผ้าเนื้อดีจะแขวนไว้สำหรับใช้เช็ดมือ หลังจากเสร็จกิจในห้องน้ำ รอบเรือนห้องน้ำผมจะปลูกดอกไม้ เพื่อประดับให้ตัวเรือนดูสวยงามมากขึ้น
ซื้อของเสร็จกว่าจะกลับถึงเรือนก็มืดค่ำ ั้แ่ที่เห็นจระเข้ในแม่น้ำ ผมลงอาบน้ำที่ท่าน้ำทีไรก็รู้สึกไม่ปลอดภัยทุกที วันนี้ผมซื้อถังไม้ขนาดใหญ่มาด้วย เป็ถังที่ผมสั่งทำ สั่งตอนเช้า ตอนเป็ก็รับของมาเลย วันนี้ผมจะนอนแช่น้ำอุ่นให้สบายตัวเลยละ จ้อยกับภูผายกถังใหญ่ลงจากเกวียน
“นายน้อยซื้อถังใหญ่ขนาดนี้มาทำไมหรือเ้าค่ะ”
“ถังอาบน้ำนะ ข้าอยากนอนแช่น้ำอุ่น”
“แช่น้ำอุ่น อย่าบอกนะว่านายน้อยจะแช่น้ำในถังนี่เ้าค่ะ”
“ใช่แล้ว เติมน้ำประมาณนี้นะ แล้วเทน้ำอุ่นลงไปจนน้ำในถังเมื่อจุ่มมือรู้สึกอุ่น เท่านี้ก็ใช้ได้แล้ว” ผมอธิบายวิธีเตรียมน้ำอุ่นด้วยถังอาบน้ำให้สาวๆ ฟัง เพราะพวกนางต้องเป็คนจัดการให้ผมในภายหลัง เมื่อทุกคนเข้าใจกันแล้วก็แยกย้ายกันไปทำงานอย่างตั้งใจ
“ดูเหมือนว่าสาวๆ จะสนใจอ่างอาบน้ำใบนี้นะ หึๆๆ” ผมยิ้มตาหยี่ ยืนมองสาวๆ ทำงานบ้านงานเรือนด้วยความปลื้มใจ
“นายน้อย พรานสิงห์มาหาขอรับ” ผาเดินเข้าเรือนมาแจ้ง นอกจากบ่าวในเรือนแล้ว ถ้าเ้านายไม่เรียกหา บ่าวคนอื่นไม่มีสิทธิ์เข้าเรือนมาโดยพลการ นี้เป็ระเบียบที่ปฏิบัติกันมาั้แ่โบราณ
“อืมเรียกมา” ไม่นาน พรานสิงห์ก็ขึ้นเรือนมา
“บ่าวมารายงานความขอรับ ตอนนี้ของสำหรับสร้างโรงหีบอ้อยพร้อมแล้วเราจะออกเดินทางย่ำรุ่งพรุ่งนี้ขอรับ”
“อืม ค่าใช้จ่ายทั้งหมดเท่าไรหรือ” ผมถามเื่ค่าใช้จ่ายเพราะอยากรู้เท่านั้น ตอนนี้การจ่ายของไม่ว่าจะเป็งานส่วนใด ผู้รับผิดชอบเบิดเงินได้ที่พี่ใบหม่อน พี่ใบหม่อนมีหน้าที่แจงใบรายการค่าใช้จ่ายให้ผมดูอีกครั้งภายหลัง ผมให้เงินทุนหมุนเวียนเอาไว้ 11 ชั่ง
“6 ชั่งขอรับ”
“คืนนี้ก็กลับไปคิดให้ถี่ถ้วนถ้ามีอะไรขาดเหลือก็เร่งซื้อก่อนออกเดินทาง อีก 10 วันข้าจะไปเยี่ยมชม”
“ขอรับ!” พรานสิงห์รับคำแล้วลงเรือนไป เื่โรงหีบน้ำตาลจะเร่งรีบไม่ได้ ผมต้องหามาตรการรองรับหลายๆ ทางเพื่อป้องกันตัวเอง ธุรกิจน้ำตาลไม่เหมือนกับธุรกิจรับเหมาก่อสร้าง ถ้าไม่ระวังตัวมันจะดึงดูดอันตรายมากมายเข้ามาไม่หยุดหย่อน
จวนพระยาเกิด วันนี้สำหรับเย็นถูกเตรียมไว้เป็พิเศษ หลายวันก่อนบ่าวในเรือนจากนับไม่ถึงสิบ ตอนนี้มีเกือบครึ่งร้อย เพราะมีบ่าวเก่าแก่ มาสมทบจากเมืองตาก ทุกล้วนเป็มือเป็เท้าให้พระยาเกิดมาหลายสิบปี ที่ตากพระยาเกิดเลี้ยงคนเอาไว้มาก ส่วนใหญ่เป็ทหารฝีมือดี มีหน้าที่คอยดูแล สวนไร่นาและธุระห้างร้านส่วนตัวของจวนพระยา ตอนนี้ตนหมดบารมีที่เมืองตากไปแล้ว ทรัพย์สินที่ส่วนมากจำต้องขายออก ย้ายถิ่นฐานมาที่เมืองกำแพงเสียส่วนใหญ่ เพราะแบบนี้บ่าวที่เคยใช้ เหล่าคนที่ไว้ใจ ติดตามมาด้วย
“บ่าวไหว้ท่านพระยาขอรับ”
“อืม ดี ดีมาก ลุงแทน การเดินทางเป็อย่างไร หนทางไกลคงลำบากไม่น้อยสินะ”
“ขอบพระคุณที่คุณท่านเป็ใย บ่าวสบายดีขอรับ”
“อืม ไม่เป็ไรก็ดีแล้ว เดินทางมาไกล กินข้าวกินปลาให้อิ่มหนำ ค่อยพักผ่อนให้คลายเหนื่อย”
“ขอบพระคุณขอรับ”
“มา ยกจอกเหล้าขึ้นมา ทุกคนข้าพระยาเกิด ยินดีต้อนรับทุกคน หนทางข้างหน้าข้ายังต้องพึ่งพาน้ำใจของทุกคนอีกนาน ดื่ม!”
“ขอให้ท่านพระยารุ่งเรือง ขอให้ท่านพระยารุ่งเรือง ขอให้ท่านพระยารุ่งเรือง” เสียงคนหลายสิบอวยพร ทุกคนยกจอกเหล้าขึ้นดื่มรวดเดียวหมด
“อ้า!!ชื่นใจจริงๆ เหล้าต้มนครศรี มันบาดคอเสียจริง เสียดายมีไม่มาก” พระยาเกิดยกน้ำใบเตยจิบล้างคอ แล้วกัดน้องไก่คำใหญ่ตามลงไป
“วันนี้ พวกบ่าวมีของดีมาฝากท่านพระยาด้วยขอรับ”
“หืม มีอะไรดีเท่านี้อีกหรือ”
“เด็กๆ” ลุงแทนปรบมือขึ้นไม่นาน คณะวงปี่พาดเล็กๆ พร้อมกับนางรำก็เข้ามา ไม่นานเสียงมโหรีก็ดังขึ้น นางรำเริ่มร่ายรำด้วยความอ่อนช้อย
“ฮ้าๆ งดงาม งดงามเสียจริง ดี ดี ดีมาก ข้าถูกใจมาก” พระยาเกิด กระดกเหล้าลงไปอีกจอก พูดชมขึ้นมาไม่ขาดปาก มีเมียบ่าวแสนสวยคอยป้อนกับแกล้ม คอยรินเหล้าให้ ด้วยความใส่ใจ พระยาเกิดมีความสุขมาก กินเหล้าไปหลายจอก หลับพับไปตอนไหนไม่รู้เื่เลย
อีกด้านที่เรือนพระยาน้อย เพชรไม่รับรู้เื่ราวของผู้เป็บิดาเลยสักนิด ช่างเป็ครอบครัวที่ประหลาด บ้านอื่นเขาเรียกหาลูกชาย มีลูกรัก มีครอบครัวที่อบอุ่น แต่ครอบครัวของเพชร ต่างออกไป ราวกับว่าตนเป็ลูกเลี้ยงหรือเด็กที่ถูกเก็บมาเลี้ยงเสียอย่างนั้น
บิดาไม่เคยเรียกพบเพราะความคิดถึงคะนึงหาเลยสักครา ถ้าไม่มีงาน ไม่มีธุระ คงไม่ได้เจอหน้ากันเป็แน่ แต่เพชรก็ไม่ใส่ใจ หรือ คิดอะไรเกี่ยวกับความสัมพันธ์แบบนี้เลยสักนิด
“ดีที่บิดาไม่ค่อยมาวุ่นวายกับข้า ไม่อึดอัดไม่ต้องกังวลเื่ความลับอะไร ชีวิตดี๋ดี”
“พี่หม่อน มาให้กอดหน่อยสิ”
“เ้าค่ะ” พี่ใบหม่อนลุกขึ้นเดินเข้ามานั่งลงที่ตักอุ่นๆ ของผม เอนหลังมาพิงแผงอกเบาๆ กลิ่นหอมดอกมะลิโชย เข้าจมูก ช่างสดชื่นเหลือเกิน
“มะยมดองเกลือเ้าค่ะ”
“ไหน ขอลองหน่อย อืม!!รสกำลังดี ใช้ได้”
“ทุกคนลองกินดูหรือยัง” ผมถามแบบไม่เจาะจง
“ยังเลยเ้าค่ะ พี่ใบหม่อนหวงมาก บอกว่าต้องให้นายน้อยชิมก่อน” น้ำค้างบุ้ยปากบ่น ปากเล็กๆ ยื่นออกมาดูน่ารักไม่น้อย
“ตอนนี้ก็ลองดูสิ ข้าไม่ได้หวงสักหน่อย แค่อยากให้เ้าของสูตรได้ชิมก่อนเท่านั้น” เสียงหวานๆ ของพี่ใบเตย ช่างนุ่มนวลเหมือนผิวเนียนๆ ของนางจริงๆ ปากที่ยกยิ้มน้อยๆ ไม่รู้ว่าที่พูดโกรธ หรือโมโหหรือเปล่า แต่คนฟังรู้สึกแค่ว่ามันน่าฟังพิลึก
"น้ำต้มใบเตยเ้าค่ะ"พี่น้ำตาลยกขันน้ำมาให้ แล้วนั่งลงข้างๆ ตัวเราห่างกันไม่เกินสองฝ่ามือ ผมยืนแขนไปกอดเอว ดึงร่างบางๆ เข้ามาอิง
“อุ๊ย!นายน้อย” สาวสวยหน้าแดง นี่เป็ครั้งแรกที่ถูกเนื้อถูกตัวกับผู้ชายหรือเปล่า ผมไม่รู้ แต่ปฏิกิริยาแบบนี้ผมชอบ
“น้ำใบเตยจะหวานต้องหวานแน่ๆ”
“ไม่หวานเ้าคะ บ่าวไม่ได้ใส่น้ำตาล”
“ไม่ต้องใส่ก็หวาน มีน้ำตาลคนสวยก็พอ” พี่น้ำตาลหน้าแดง พี่ใบหม่อนยิ้มมุมปากไม่รู้คิดอะไร
“วันนี้มีหมูมะนาวด้วยนะเ้าค่ะ”
“อันนี้อร่อยมากบ่าวลองชิมตอนพี่ใบหม่อนปรุงแล้ว” น้ำค้าง ตาวาวกลืนน้ำลายลงคอไปอึกหนึ่ง บนตั่งตรงหน้าผมมีหมูมะนาว ของทอดสองสามอย่าง กับมะยมดอง มีกาสาโทพร้อมขันใบเล็ก ตั้งรอเอาไว้ ห่างออกไปเป็สำรับอาหาร มีอาหารหลายอย่าง แต่ที่เยอะสุดคือเมนูหมูมะนาว สาวๆ คงชอบเมนูนี้มาก
“หิวกันแล้วสิ กินเถอะ” พอผมอนุญาต น้ำค้างเป็คนแรกที่คลานตาตั้งไปนั่งที่ ความสดใสของนางเล่นเอาไม่มีใครโกรธลง
ผมไม่ค่อยหิว วันนี้อยากดื่มสาโท กินหมูมะนาวเป็กับแกล้ม ส่วนสาวๆ กินข้าวด้วยความสุขภาพตรงหน้าทำให้ผมก็อดยิ้มออกมาไม่ได้
“นายน้อยมีความสุขหรือเ้าค่ะ” พี่ใบหม่อนกระซิบ มือน้อยๆ ล้วงเข้าไปลูบหัวนมผมในอกเสื้อ
“แน่นอน ข้ามีความสุข พี่ใบหม่อนมีความสุขหรือเปล่า”
“ไม่ใช่แค่บ่าวหรอกเ้าค่ะ พวกนางก็มีความสุขกันมาก”
“อืม มีความสุขก็ดีแล้ว” ผมยกขันสาโทขึ้นมาจิบ เอนหลังพิงหมอน มองดูสาวๆ กินข้าวด้วยความสุข ไม่เคยคิดเลยว่าคนคนหนึ่ง เพียงแค่มีสถานะเป็ทาส จะมีชีวิตที่เบาบางขนาดนี้
บางคนเจอนายดี ชีวิตก็สุขสบาย แต่ถ้าเจอคนไม่ดีเข้าชีวิตจะเต็มไปด้วยความลำบากยากเข็ญ ถึงขั้นที่ว่าขอแค่มีข้าวกินให้อิ่มท้องสักครั้ง ก็มีความสุขมากแล้ว
ทาสหลายคนโชคไม่ดี ต้องอดมื้อกินมื้อ หรืออดตายเลยก็มี ชีวิตทาสช่างน้อยค่าเหลือเกิน จะตายวันตายพรุ่งตอนไหม ขึ้นอยู่กับลมปากผู้เป็นายคนเดียวเท่านั้น
“ขอแค่ติดตามข้าด้วยความซื่อตรง ข้าให้คำสัตย์เลยว่าทุกคนจะสุขสบาย ข้ากินอะไร ทุกคนก็จะได้กินเหมือนกัน” ผมจิบสาโทลงไปจนหมดขันแล้วเอ่ยสิ่งที่กำลังคิดขึ้น
“ชู่!!คำสัตย์ของนายน้อยมันหนักเกินไปพวกบ่าวไม่คู่ควรหรอก แค่นายน้อยดูแลพวกเราแบบนี้ พวกบ่าวก็พอใจแล้วเ้าค่ะ” พี่ใบหม่อนยื่นนิ้วชี้เรียวงามของนาง มาแตะริมฝีปากผมเป็ชิงห้าม ดวงตาที่จ้องมาเต็มไปด้วยความจริงใจ